Reportage Lowlands 2019

Zelden heeft een optreden op Lowlands zo’n enorme impact gehad als dat van Billie Eilish

Wie tóch naar deze verregende editie van Lowlands is gekomen, krijgt als beloning een van de beste optredens aller tijden. 

Billie Eilish Beeld Ben Houdijk

De sombere weersvoorspellingen die vrijdag nog als nepnieuws konden worden weggelachen, komen zaterdagmiddag in Biddinghuizen helaas wel uit. En nog wel uitgerekend tijdens het optreden van de 17-jarige Billie Eilish, de spraakmakendste artiest op deze 27ste editie van Lowlands. Een flink deel van haar optreden vindt plaats in de stromende regen. Zelfs de immense overkapping boven het Alpha-podium blijkt te klein om alle nieuwsgierigen en fans die zich tot ver in het omringende grasveld een plekje hebben bemachtigd droog te houden.

Het lijkt wel alsof alle 60 duizend bezoekers, nat of droog, de grootste nieuwe popster van dit moment willen zien. Billie Eilish is duidelijk niet alleen in de harten gesloten door tienermeisjes, ook ouders met liefde voor pakkende, modern gearrangeerde popliedjes zijn nieuwsgierig naar het grootste podium gekomen.

Ze worden niet teleurgesteld. Zelden zal een optreden op Lowlands zo’n enorme impact hebben gehad als dat van Billie Eilish zaterdagmiddag. Ze komt op onder het hardste gekrijs dat ooit te horen was, maar laat zich er niet door intimideren. In haar gifgroen-zwarte outfit begint ze te springen. De voor haar muziek typerende pulserende elektronische beat klinkt nog wat harder en dieper dan verwacht en hoppa, daar is haar grootste hit Bad Guy. Alles aan het fenomeen Billie Eilish klopt. Ze heeft een geweldige uitstraling, is innemend en toch mysterieus, zingt met karakter en heeft een eigen, kale, elektronische sound ontworpen door haar broer Finneas, die achter haar staat.

Regen
Slecht weer is natuurlijk nooit leuk op een openluchtfestival, maar hoe enorm regenbestendig Lowlands is viel zaterdag goed op. Eigenlijk zijn er zo veel overdekte plekjes dat geen bezoeker echt nat hoeft te worden. Niet alleen zijn behalve de Alpha alle podia overdekt, ook wemelt het van de zit- en eetplekken waar je niet nat wordt. Nat hoef je eigenlijk alleen te worden als je je tussen de podia wilt verplaatsen. Dat is best bijzonder voor een festival waar 60 duizend mensen rondlopen.

Het begin is overdonderend sterk. Ze laat het publiek zitten en weer opspringen, gaat een liedje later heel nonchalant op de grond liggen en toont geen spoor van zenuwen.

Maar na een minuut of twintig zijn haar choreografische elementen op en de liedjes om zo’n groot publiek te blijven imponeren ook. Vooral haar charisma houdt het optreden overeind en overigens is weglopen, de stromende regen in, ook geen optie.

Wat het optreden van Eilish dit jaar vooral onderstreept is dat Lowlands in navolging van Pinkpop echt een festival voor meer generaties is geworden. Ouders en kinderen nemen elkaar mee naar shows en sneaken er soms tussenuit om hun eigen momentje mee te pikken. De programmering is dit jaar feilloos op beide generaties afgestemd. Zo zie je vrijdagavond bij de Engelse soulzangeres Jorja Smith vooral jonge twintigers, waar een uur eerder bij de comeback van haar landgenoot rapper Mike Skinner van The Streets het publiek al snel vijftien jaar ouder lijkt.

Beeld Ben Houdijk

Het loopje
Het is vaak lang niet vol in de Bravo, de mooiste Lowlands-tent van allemaal. Maar de aanblik van die hoge gewelven van plastic inspireert artiesten mogelijk tot het geven van iets extra’s. Damon Albarn (hier met The Good, the Bad & the Queen) is voor het eerst op Lowlands echt geïnspireerd en Matt Berninger, zanger van The National, gaat van enthousiasme zelfs aan de wandel. Hij klimt zingend van het podium en loopt door het publiek met een roadie achter hem aan die zijn microfoonsnoer vasthoudt. Berninger loopt langzaam de tent uit, richting bar en wc. Een cameraman registreert de stomverbaasde blikken van festivalgangers die willen plassen of bierdrinken, zo zien we op de videoschermen naast het podium. Berninger zingt door, loopt terug en klimt het podium op. Dat loopje vergeten we niet gauw meer.

The National maken zaterdag in het fraaie als een kathedraal ogende hoogbouwwerk dat de Bravo-tent heet, schitterende bedwelmende rockmuziek zoals ze dat al bijna twintig jaar doen. Een uurtje later is in de Alpha bij rockband Twenty One Pilots de leeftijd bijna de helft jonger.

Jong of oud, de diversiteit die ze geserveerd krijgen is groot, de kwaliteit hoog. Zaterdag biedt naast Eilish veel rock in alle soorten en maten, waar zondag veel sterke hiphopnamen op het affiche prijken.

Een hoogtepunt is zaterdag aan het begin van de avond Idles. De Engelse punkrockband speelt retestrakke, meebrulbare liedjes. Uit solidariteit met het verregende publiek hebben ze regenponcho’s aangetrokken, terwijl zanger Joe Talbot zijn sociale hart verder ontbloot met een welgemeende shout-out naar alle immigranten wier komst in zijn optiek het beste is dat Engeland én Nederland is overkomen.

De euforische dans- en vuistpompexplosie die dan tijdens het beste Idles-liedje, Danny Nedelko, ontstaat, is niet alleen ontladend, maar zelfs haast ontroerend. Ook Sharon Van Etten maakt indruk met rockliedjes die in haar geval steeds meer verankerd lijken in elektronica. Maar als haar set met Seventeen een hoogtepunt bereikt, valt op dat de toch niet heel volle tent langzaam leger is geworden. Dat kan onmogelijk aan het sterke optreden van Van Etten hebben gelegen. Waaraan dan wel?

Het lijkt wel alsof bands zonder een heel duidelijke signatuur: (dance, hiphop, punkrock) het dit jaar moeilijk hebben. De wil verrast te worden is er wel, maar gewoon mooie, gedreven muziek maken lijkt niet genoeg.

De 27-club

Lowlands is 27 geworden, de leeftijd waarop een hele galerij popgrootheden het leven liet. Ze worden geëerd tijdens de Alpha-zondagmatinee ‘The Club 27 Singalong’. Een band speelt de songs, onbekend en van wisselend vocaal kaliber zingen ze: Light My Fire (Jim Morrison, The Doors), Lithium (Kurt Cobain, Nirvana), Hey Joe (Jimi Hendrix) en Me & Bobby McGee (Janis Joplin). Zo brengt Lowlands ook een terloops saluut aan oermoeder Woodstock, dit weekend precies vijftig jaar geleden. Ook minder bekende ‘clubleden’ als Stooges-bassist Dave Alexander krijgt een liedje: I Wanna Be Your Dog. Blijf gezond Lowlands, door dit levensjaar moet je even heen. Menno Pot

Idles Beeld Ben Houdijk

Hoe anders te verklaren dat een van de sterkste concerten, dat van The Good, the Bad & the Queen zo matig werd bezocht. Naast Blur en Gorillaz is dit het derde geesteskindje van de Engelse Damon Albarn. De muziek die hij met de grote (super)groep speelt is melancholiek. Albarn schetst met hoge doodgravershoed op een sepiagekleurd beeld van 19de-eeuws Engeland. Met onder meer bassist Paul Simonon (van de legendarische punkband The Clash) en afrobeatdrummer Tony Allen zet hij in de Bravo-tent een fraai geluid neer, dat veel dieper klinkt dan op de twee wat fletse platen. Is het de fraaie gotische Bravo-ambiance of het gegeven dat de tournee ten einde is en dit ‘het laatste concert ooit’ wordt? Albarn heeft van de vier keer dat hij met een van zijn bands op Lowlands stond nog nooit zo veel plezier op het podium gehad. Maar hoe geweldig ook, druk wil het maar niet worden.

Het Nederlandse Weval heeft op dat moment met hun gelaagde dance in de net wat kleinere Heineken-tent veel meer succes.

Aan de andere kant: het is wel lekker, een niet zo afgeladen tent. En als artiesten zich er niet door laten ontmoedigen is er niets aan de hand.

De Staat

Grote afwezige: vrijdagheadliner The Prodigy, dat uiteraard alle activiteiten heeft afgeblazen toen frontman Keith Flint in maart een eind aan zijn leven maakte. Dat Lowlands het Nijmeegse De Staat als vervanger aanwees, leidde tot wat gemopper (‘die staan overal!’), maar de band van Torre Florim maakt in weerwil van de scepsis diepe indruk als Alpha-afsluiter. Florim croont The Prodigy’s Firestarter. Rappers Rico & Sticks doen mee. Het optreden is muzikaal én visueel een spektakel: opstijgend minipodium, uitschuivende catwalks en trapezes. Een Nederlandse band die zó imponeert als dagheadliner op Lowlands: een mijlpaal, met recht.
Menno Pot

Rico & Sticks bij De Staat. Beeld Ben Houdijk

Je hebt als bezoeker ook veel te kiezen en waar je andere jaren nog wel eens op Lowlands rondliep met de vraag waarom en voor wie iemand stond te spelen, zijn er dit jaar geen missers te noteren. Goed, rapper Juice WRLD had zijn band beter thuis kunnen houden, maar na die vaststelling ga je met nog meer plezier terug naar de nabijgelegen India-tent, waar Idles alleen maar beter lijkt te klinken.

En als je de livemuziek helemaal zat bent, dan is er nog het randprogramma. Zaterdag staat er rond het middaguur een enorme rij voor het optreden van Lévi Weemoedt en Özcan Akyol (Eus), die voorlezen uit en vertellen over de succesbundel Pessimisme kun je leren!. Ook aantrekkelijk, vooral als je kleren nog altijd niet droog zijn van Billie Eilish: In de Echo-tent een kleine vier uur lang kijken naar de film Woodstock.

Veel animo ook voor de goochelaars Hans en Steven Kazàn, terwijl zondagochtend het wakkere deel van het Lowlands-publiek in discussie mag met premier Mark Rutte.

Je kunt ook dit jaar zonder een band te zien toch een geslaagd Lowlands hebben. Hoe je de tijd ook indeelt, als je dan zaterdagavond rond een uurtje negen toch wat vermoeid over het terrein loopt, en je ziet tussen grijze wolken het prachtigste avondrood door de Lowlands-schoorstenen, dan voel je een gloed van gelukzaligheid.

En je was er toch maar mooi bij, toen de 17-jarige Billie Eilish op Lowlands stond. Zeiknat, maar wel getuige van iets bijzonders.

Nostalgie of toekomstmuziek?

Wat vreemd, zo’n halflege tent, zaterdag voor Johnny Marr. Zal de gitarist van The Smiths, de beste Engelse popgroep uit de jaren tachtig, het huidige poppubliek zo weinig zeggen? En dan, als Marr Bigmouth Strikes Again inzet met een van de mooiste beste gitaarriffs ooit, komt het publiek ineens van alle kanten de tent in. Marr vervolgt met een andere Smiths-klassieker How Soon Is Now?. De steeds vollere tent zingt hartstochtelijk mee. En zien we daar niet dezelfde jonge meiden die we ook al bij Billie Eilish zagen? Heeft 35 jaar oude muziek van The Smiths een nieuw, jong publiek gevonden?

Twenty One Pilots Beeld Ben Houdijk

De Britten komen eraan! Een beschouwing van de invasie van Britpop op deze editie van Lowlands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden