Zangers met zout water in het bloed

Zingen in zeemans- en shantykoortjes wint aan populariteit..

Zeemansliederen zullen de komende week veelvuldig zijn te horen rondom de Amsterdamse haven, waar vanaf 24 tot en met 28 augustus Sail 2000 wordt gehouden. Zondag weerklinkt op een kleinschalig zeeliederenfestival bij het Scheepvaartmuseum al een voorproefje. Vijf koren zingen over hoerende en snoerende zeelieden, ontrouwe vrouwen aan wal, heimwee en avontuur.

Hé ho, hé ho, hijs het zeil en los die tros

Alleen de tachtig Maeze Sanghers uit Maassluis blijken nog een echt zeemansleven achter de rug te hebben. 'Het zijn mannen met zout water in het bloed, die het zeemanslied met meer gevoel kunnen brengen dan een landrot', zo steekt hun vrouwelijke secretaris de loftrompet over de buitenissig uitgedoste kerels. Het is een groep van voornamelijk gepensioneerde loodsen die al zingend de band met de zee onderhouden. Ze zingen liederen waarbij het anker wordt gehaald of water wordt gepompt, liederen vol heimwee.

Hé kapitein, we nemen nog een borrel (3x)

voor we varen gaan

Het gaat de koortjes om gezelligheid en feestelijkheid. 'Levendige muziek, bier, sfeer en een stel mannen die het zichtbaar naar de zin hebben', zo omschrijft voorzitter F. van der Mark van het zeemanskoor Rumor di Mare uit Leiden het fenomeen. 'Nederlanders hebben altijd graag gezongen. Vroeger deden ze dat in de kerk en nu doen ze dat in dit soort gezelschappen.' Zijn Leidse koor bestaat zes jaar. Vijftig mannen doen mee en er is inmiddels een wachtlijst. Van der Mark en zijn koorgenoten schuimen bibliotheken en antiquariaten af op zoek naar oude zeemansliederen. Niemand werkt op zee, maar bijna allemaal hebben ze een bootje.

De helft van het repertoire van Rumor di Mare is Engelstalig. De mannen zingen veel shanty's, zeemansliedjes waarin de tekst wordt voorgezongen door één persoon, waarop de rest antwoordt.

De liederen werden rond 1850 op zeer grote zeilschepen gebruikt als communicatiemiddel. Door in het ritme het zeil te hijsen of het anker te lichten, voorkwam men dat men elkaar tegenwerkte. De liederen zijn geïnspireerd op de worksongs van slaven.

Ik dacht alleen het is maar een spel,

Een zeemanshart vergeet zo snel

Volgens M. Nesse van de groep Kat yn't seil zijn de zeemans- en shantykoortjes enorm in opkomst. 'Tien jaar geleden had je in het noorden hier en daar aan de kust zo'n koortje. Nu heeft elk dorp er een.' Nederland telt naar schatting al een paar honderd zeemans- en shantykoortjes. Nesses formatie is geen doorsnee koor. De vier leden zingen niet alleen historische liederen, maar schrijven die ook zelf. Daarnaast bezingen ze hun eigen zeilavonturen die, als je de teksten moet geloven, niet minder angstaanjagend zijn dan die van de Oost-Indiëvaarders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden