Zang zwakke schakel bij ode aan Mitchell

MUZIEK Big Yellow Taxi, a tribute to Joni Mitchell. Met Astrid Seriese, Solex, Mondriaan Kwartet, V, Corrie en de kleine Brokken, Lotte van Dijk & Marjoleine Reitsma....

Joni Mitchell had er natuurlijk zelf bij moeten zijn. Dan pas was het Holland-Festivalprogramma Big Yellow Taxi, een ode aan het werk van de Amerikaanse singer-songwriter, echt compleet geweest. Mitchell was ook uitgenodigd, maar ze had andere verplichtingen: het voltooien van een nieuwe plaat die binnenkort moet verschijnen.

Jammer, alleen al omdat het aardig was geweest om te zien hoe de zangeres en componiste zelf zou oordelen over de manier waarop haar werk door zes Nederlandse groepen en artiesten werd vertolkt. Zou ze aangenaam zijn verrast of diep gekrenkt? Misschien wel allebei, want de uitvoeringen lagen ver uit elkaar -- zowel in kwaliteit als in stijl.

Akoestische folk, kamermuziek, jazz, jazz-rock en elektronische pop wisselden elkaar af, en gaven ieder een compleet andere visie op Mitchells oeuvre.

De - in ieder geval voor de popwereld - complexe structuur van haar werk, de ongebruikelijke akkoordenreeksen en open gitaarstemmen maken dat haar songs de creativiteit van een arrangeur haast wel moet prikkelen.

Dat was ook inderdaad af te horen aan onder meer de bewerking van Hejira (van Gene Carl) voor het Mondriaan Kwartet, en de uitvoeringen van V, een jazzgezelschap rond Tony Overwater, dat tracks van Mitchells jazz-album Mingus speelde. Ook Corrie en de Kleine Brokken kon goed overweg met Mitchell-songs als Blue en Night ride home, die in een fraai, passend nieuw jasje waren gestoken.

Minst overtuigend in bijna alle vertolkingen was de zang. Mitchells muziek mag zich dan lenen voor een vrije bewerking, maar haar stem is zo persoonlijk, en zo verweven met haar songs, dat een cover al snel de plank misslaat.

De complexe, vreemd springerige melodiëen foutloos te zingen is al een hele prestatie, maar een aantal vocalistes kwam ook niet veel verder dan dat. Zoals Astrid Seriese, wier uitvoering van nummers als River en Woodstock stijf en academisch waren.

Ook Fee Claassen, omgeven door het uitmuntende V, gaf een te plechtige interpretatie van Mitchells werk, die de lichte helderheid van het origineel miste.

Zangeres Beatrice van der Poel, in een aantal nummers bijgestaan door haar zusje Vera van der Poel, probeerde Mitchells zanglijnen een persoonlijke draai te geven. In de zachte passages en in de glijdende tweestemmige vocale lijnen werkte dat goed, maar als ze eenmaal haar keel openzette, kregen de songs een rock-sfeer die haaks stond op de intimiteit van de songs.

Eigenlijk waren het de twee uitersten van de avond die nog het meest overtuigden: Solex en Kirke.

De laatste omdat het duo, dat vorig jaar de Grote Prijs in de categorie singer-songwriters won, Mitchell konden laten klinken zoals de zangeres zelf zo'n vijfentwintig jaar geleden zelf moet hebben geklonken.

Lotte van Dijk en Marjoleine Reitsma speelden twee nummers van Mitchells Blue-album, waarbij Van Dijk niet alleen bleek te beschikken over een stem die onwaarschijnlijk dicht bij die van Mitchell zelf kwam, maar ook de stemmingen van de songs heel overtuigend wist over te brengen.

Het Amsterdamse Solex, een trio rond zangeres-sampliste Liesbeth Esselink, koos de omgekeerde weg, en verbouwde songs als Big Yellow Taxi tot typische Solex-nummers: een stortvloed van heftige samples en loops, waarbij pas in het refrein het origineel herkenbaar werd.

Een deel van het publiek stopte onmiddelijk de vingers in de oren bij die bak herrie, maar Mitchell zelf zou zo'n gebrek aan respect ongetwijfeld hebben toegejuichd.

Gert van Veen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.