Zalm met slagroomtaart of cheeta

Er zijn grote mensen die denken dat kinderen in fotojury's alleen maar foto's met dieren kiezen. Klopt niet. Afgelopen weekeinde verkoos een groep van vijftig kinderen een foto van een rokende vulkaan in Ecuador tot Beste Dagbladfoto 1999....

Van onze verslaggever Edie Peters

Er zijn volwassenen die denken dat kinderen maar beter geen oorlogsfoto's kunnen zien. Klopt niet helemaal. Zegt het ene kind: 'Ik hou niet van oorlog. Daarom kies ik alleen maar leuke foto's.' Zegt de ander: 'Ik vind het wel belangrijk dat de rijke mensen hier kunnen zien wat er in arme landen gebeurt.'

De kinderen zijn tussen 9 en 12 jaar oud en door de stichting Krant in de Klas samengebracht in het hoofdkantoor van het ANP, dat zaterdag zijn 65ste verjaardag vierde. Ze moeten een keus maken uit 125 foto's die dit jaar door schoolklassen en individuele kinderen zijn opgestuurd. De stichting probeert namens alle dagbladen bij scholieren interesse te wekken voor journalistiek.

De bewering dat kinderen anders kiezen dan volwassenen bevat een kern van waarheid. De foto van een keurige mevrouw die haar hand met roodgelakte nagels voor haar gezicht houdt, vindensommigen aangrijpend. Dat het om de huilende ex-minister Maij-Weggen gaat tijdens het verhoor door de parlementaire enquêtecommissie over de Bijlmerramp, weten ze niet. De plaat van minister Zalm van Financiën nadat hij net een slagroomtaart in zijn gezicht heeft gekregen van een demonstrant, heeft vanuit het perspectief van de volwassen belastingbetaler een toegevoegde komische waarde. Maar voor kinderen is het beeld al slapstick genoeg zonder te weten wie het is.

Volwassenen hebben vaak meer kennis van een onderwerp en beoordelen een foto om die reden vaak anders. Kinderen kunnen zonder die ballast van voorkennis veel makkelijker kiezen voor de kracht van het beeld.

Toch blijven in de eindronde bij de vier categorieën telkens drie foto's over die, op een enkele uitzondering na, net zo goed door een jury van willekeurige volwassenen gekozen zouden kunnen zijn. Bij regionaal nieuws is dat van de derde tot de eerste plaats: een klein olifantje tussen de poten van zijn ouders, een brandende molen, een aangespoelde bruinvis. Bij sport is het de brug vol lopers van de marathon van New York, twee schaatsers, de valpartij tijdens de massasprint van een wielerwedstrijd.

Bij binnenland gelden als beste een neushoorn met jong, Zalm en de slagroomtaart, een asielhondje dat met lieve smekende oogjes door het hek heen kijkt. Bij buitenland zien we opmerkelijk genoeg een harde foto van een Indiase politieman die een demonstrant een flinkse schop geeft, maar verder wel een hoog dierengehalte: een man die zijn hoofd in een nijlpaardenbek steekt (dit jaar door een van zijn dieren doodgetrapt) en een cheeta bij ondergaande zon.

De uiteindelijke winnaar, rookpluim bij een uitbarsting van de vulkaan Guaga Pichincha bij Quito in Ecuador (van Reuters-fotograaf Guillermo Granja), ziet er aanvankelijk niet erg dramatisch uit. Hoewel sommige kinderen vermoeden dat het om een ontplofte atoombom gaat (de foto's aan de muur hebben geen bijschrift, het gaat immers om het beeld).

Pas 's avonds als het Jeugdjournaal op de foto inzoomt en hem van onder naar boven in beeld brengt, wordt het duidelijk. Je moet de foto vanuit een laag oogpunt bekijken.

Bij de jurering hangen de foto's aan de muur op kinderhoogte. Volwassen toeschouwers zagen hem alleen vanuit de hoogte. Handicapje, verkeerd perspectief. Volgende keer moeten we toch maar door de knieën.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden