Yu overtreft zichzelf na tikkeltje taaie start

Regisseur Haibu Yu tracht wat veel te imponeren met cijfers en vergeet beklijvende verhalen los te peuteren. De droom van de Chinese replicaschilder echte Van Goghs te zien lijkt op een advertorial voor het Van Gogh Museum.

Foto uit Haibo Yu's winnende fotoserie, World Press Photo 2006

Met zijn foto van de Chinese replicaschilder Zhao Xiaoyong, die in zijn atelier een nageschilderd zelfportret van Vincent van Gogh omhoog houdt terwijl er een tiental exact dezelfde portretten op de vloer ligt, won fotograaf Haibu Yu in 2006 de tweede prijs in de World Press Photo-categorie kunst en entertainment. Yu keerde daarop terug naar de schilder en maakte deze aardige documentaire, over het succes van zijn werk en zijn specialiteit in het naschilderen van Van Gogh, over het succes van het curieuze Chinese stadje Dafen ook, dat geldt als 's werelds grootste producent van olieverfschilderijen en vorig jaar een omzet draaide van 65 miljoen dollar (61 miljoen euro). En, vooral, over zijn droom om ooit de echte Van Goghs te bekijken, in dat ene museum in het verre Amsterdam.

China's Van Goghs

Documentaire
Regie: Haibo Yu en Kiki Tianqi Yu
Met Zhao Xiaoyong
81 min., in 12 zalen

De scènes in de krappe ateliers in Dafen, waar werknemers soms zoveel overuren draaien dat er ook wordt geslapen, zijn een tikje taai. Ze willen net iets te graag het idee overbrengen dat hier geen kunst wordt gemaakt, maar slechts keiharde arbeid wordt geleverd: werk zonder creatieve ziel, iets dat tegen het einde van de documentaire letterlijk door een van de schilders wordt verwoord. Al is tijdens de beelden van de routineuze controle op een stapeltje Sterrennachten een glimlach niet te onderdrukken: 'Die boom is niet goed, doe er iets aan', klinkt het even bits als absurdistisch.

Maar Yu tracht wat veel te imponeren met cijfers (de familie van zijn hoofdpersonage schilderde al 100 duizend Van Goghs!), en vergeet beklijvende verhalen los te peuteren. In plaats daarvan maakt hij opvallend veel gebruik van herhaling: de keer op keer hardop uitgesproken Amsterdamse droom van Zhao krijgt zo op een gegeven moment trekjes van een advertorial voor het Van Gogh Museum.

Alles verandert ten goede, voor China's Van Goghs, als Zhao daadwerkelijk voet zet op Nederlandse bodem en ontdekt dat die ene grote Nederlandse klant, voor zijn gevoel de eigenaar van een topgalerie, een ordinaire uitbater is van een souvenirwinkeltje op het Museumplein. Plotseling overtreft de documentairemaker zichzelf, met een beeld van Zhao die beduusd sigaretjes rookt in de regen: een anonieme Chinees, voor het karretje gespannen van de geslepen Hollandse handelsgeest.

Het maakt hem in één klap zo innemend dat ook het ietwat gezapige vervolg van zijn reis, inclusief bezoek aan Van Goghs graf, een mooi, oprecht smaakje krijgt.

'Ik wil voelen hoe Van Gogh zich voelde'

Tienduizenden keren heeft de Chinees Xiaoyong Zhao Van Gogh nageschilderd. Om zijn idool nog dichter te naderen kwam hij naar Amsterdam, gevolgd door filmmakers Haibo en Kiki Tianqi Yu. Lees hier het interview met hen. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.