Wynton Marsalis vervalt niet in goedkope chic

Wynton Marsalis: Standard Time vol. 5/The Midnight Blues. Columbia CK 68921...

ERIK VAN DEN BERG

Clifford Brown: Clifford Brown with Strings. Verve 558 078-2.

Een jazzsolist in een luxueuze ambiance met strijkers, dat is erop of eronder. De violen hoeven maar een fractie te fluwelig te klinken, de solist hoeft maar even genotzuchtig over velours en satijn te mijmeren, of we zijn al in het domein van de Tapijthal en de Matrassenkoning beland, in plaats van Fontainebleau en Versailles.

Wynton Marsalis kent de geschiedenis te goed om in goedkope chic te vervallen. The Midnight Blues is de tweede opname waarin hij wordt bijgestaan door een riante strijkersectie, na Hot House Flowers uit 1984. Vergeleken met die orkestrale plaat is The Midnight Blues intiemer, maar ook avontuurlijker. In twaalf stukken, merendeels weinig gespeelde klassiekers als You're Blasé en The Party's Over, laat de trompettist horen wat je met een arsenaal aan bijzondere blaastechnieken kunt doen.

Vreemd gesmoorde en afgeknepen noten, expressieve verkleuringen, stemachtige verbuigingen en dempertechnieken geven cachet aan zijn kalme interpretaties, waar je alleen tegen in kunt brengen dat het allemaal erg beheerst en gelijkmatig klinkt.

Dat valt eens te meer op als je Marsalis' meesterproef vergelijkt met hét voorbeeld in dit genre: het in een mooienieuwe editie uitgebrachte Clifford Brown with Strings uit 1955 (extra interessant door een toegevoegd interview van Bert Vuijsje met arrangeur Neil Hefti, die vertelt hoe de opnamen totstandkwamen). De piepjonge trompettist werd bijgestaan door een bescheiden ensemble van negen strijkers (32 minder dan Marsalis), maar dankzij Hefti's raffinement en Browns genereuze toon klinken zijn ballad-vertolkingen nog overrompelend rijk en vanzelfsprekend.

Marsalis heeft een briljante, harde glans, bij Brown hoor je het warmste koper.

Sexmob: Din of Inequity. Knitting Factory/ Columbia 095683.

Een quizvraag: welk instrument speelt Steve Bernstein in Sexmob? Het moeilijk te definiëren apparaat blijkt een schuiftrompet - een rariteit waarmee je van noot naar noot kunt slalommen, maar ook recht voor zijn raap kunt knetteren.

Bernsteins behendige solo's zijn de belangrijkste attractie in dit eclectische New Yorkse gezelschap (met altist Briggan Krauss en drummer Kenny Wollesen), waarin akoestische jazz in de mixer gaat met slepende funk, filmmuziek (Goldfinger) en alles wat verder van pas komt, tot en met de Macarena.

Bij Sexmobs concert op het North Sea Jazz Festival bleek Bernstein ook een vermakelijke spreekstalmeester, die zijn publiek zo ver kreeg dat iedereen op zijn aanwijzing 'We Love You Sexmob' brulde. Zonder die gezellige onzin klinkt Sexmob net wat minder onweerstaanbaar.

Art Farmer: Art in Wroclaw. Emarcy/PolyGram 0699.

Nog een vraag: in welk land vinden we de stad Wroc? In Polen natuurlijk, waar deze cd van de Amerikaanse trompettist Art Farmer (1928) werd opgenomen. Sneu dat het cd-boekje nu juist de naam van de stad Wroclaw verhaspelt, want deze Emarcy-productie blijkt vooral een cd voor de Poolse fans, die de zachtaardige lyricus nu eens in het gezelschap van hun eigen helden kunnen horen.

Volgens het cd-boekje spraken pianist Kuba Stankiewicz en zijn trawanten de trompettist consequent aan met 'Master', en dat is te horen aan de muziek: de ritmesectie begeleidt heel respectvol-voorzichtig, en de meester zelve besluit het dan ook maar eens rustig aan te doen.

De van New York overgekomen bassist Harvie Swartz speelt met gemak de spannendste solo's. In het slotnummer schudt Farmer de routine toch nog af, maar dan is hij ook alleen in een duet met Swartz, zonder geïmponeerde secondanten die naar een 'Touch of Legend' hunkeren.

Erik van den Berg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden