Column

Word wakker, stoïcijn in me!

Arnon, ik beloof je, ik ga nuchter worden.

Remco Campert Beeld Lucas Gobel
Remco CampertBeeld Lucas Gobel

Zomaar wat voor me uit schrijven is waarschijnlijk weer eens een keer het beste. Om ergens in of uit te komen. Wat van de twee? Ik hoop het te merken. Het is een gure dag. Het weer is guur en het aanwaaiende nieuws is guur. Het verwart me. Ik houd mijn gedachten niet bij elkaar. Een gevoel van onveiligheid overheerst. Ik merk dat ik snel uit het veld geslagen ben. De aanval op de Parijse bevolking is daar de oorzaak van. In zijn 'Voetnoot' schreef Arnon Grunberg: 'Als 9/11 ons iets heeft geleerd is het dat paniek en hysterie vijanden zijn van de vrijheid. Stoïcisme en nuchterheid zijn vrienden van de vrijheid.' Word wakker, stoïcijn in me!

Mohammedaanse aanval? Moet ik niet zeggen Franse, Marokkaanse, Syrische? Het zijn in elk geval geen warhoofden, tenzij je alle aanhangers van een religie warhoofden zou willen noemen, maar dat lijkt me al te simpel.

Ik schrijf deze column altijd op de achterkant van oude drukproefvellen. Aan de voorkant van dit vel, het toeval helpt een beetje, staat een deel van mijn novelle Als in een droom (Uitg. De Bezige Bij, 2000). Op een of andere manier sluit het aan bij mijn flakkerende hersenspooksels over de nationaliteit van de daders. Ik citeer: 'Als ik de avondbladen koop bij meneer Brugman die bij ons om de hoek een kleine boek- en tijdschriftenhandel drijft blijkt hij nog geen halfuur eerder overvallen te zijn, mes op zijn keel nu al voor de derde keer dit jaar. Lijkwit en nog natrillend staat hij achter zijn lege kassa. 'Het waren rijksgenoten, zal ik maar zeggen,' zegt hij, bang om van discriminatie beticht te worden.'

Brave Nederlanders waren meneer Brugman en ik. Van discriminatie bleven we ver. Ook nu wil ik het mohammedaanse geloof niet graag discrimineren. Maar het kost me wel moeite nu het bij sommige tot zulke excessen leidt. Ik ben een vriend van de vrijheid, maar stoïcijns kan ik er niet onder blijven.

François Hollande heeft de grenzen gesloten, de oorlog verklaard. Ons gewone, daagse leven wordt aangevallen. Het kan overal in Europa gebeuren, ook hier in Nederland. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog voel ik me onveilig. We moeten niet bang zijn. Dat kan wel zijn, maar toch ben ik bang. De grunbergiaanse nuchterheid lijkt buiten bereik.

Ga ik morgen naar dat restaurant? Loop ik over dat drukbezochte plein? Ga ik naar de muziek in Paradiso? Neen, het lijkt me raadzamer om maar thuis te blijven, de deur op slot, zo veilig mogelijk. Ik waag me ook niet op het Centraal Station om een treinreis te ondernemen.

In Medeweten (Uit. Podium, 2025) schreef Antjie Krog:

'laat me niet alleen

mij en dit brandende ontworde onuitgesproken godvergalde

vaderland'

Dat ging over Zuid-Afrika, nu gaat het over Europa.

Arnon, ik beloof je, ik ga nuchter worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden