Wonder Woman: promotor vrouwenrechten in kittig pakje?

Stripheldin Wonder Woman krijgt er vandaag, op haar 75ste verjaardag, een functie bij: ze wordt door de Verenigde Naties gekroond tot ere-ambassadeur voor vrouwenrechten. Maar niet iedereen is blij dat de rondborstige actieheldin wordt ingezet om gendergelijkheid en emancipatie te promoten.

Beeld uit de film Batman v Superman, waarin ook Wonder Woman een rol speelt. Beeld AP

Meer dan zeshonderd leden van de Verenigde Naties hebben een online petitie getekend, veelal anoniem, waarin ze VN-baas Ban Ki-moon oproepen de aanstelling van de actieheldin te heroverwegen: 'Een rondborstige, witte vrouw met onrealistische lichaamsproporties, die schaars gekleed gaat in een strak, glimmend pakje met het motief van de Amerikaanse vlag en kniehoge laarzen is niet bepaald een gepaste woordvoerster voor gendergelijkheid.'

Deze daad van verzet mag geen verrassing heten, want al bij de aankondiging van haar ambassadeurschap bleken de meningen over Wonder Woman als feministisch icoon sterk verdeeld.

Enerzijds wordt ze gezien als het type 'sterke vrouw', iemand die heldhaftig strijdt voor eerlijkheid, rechtvaardigheid en vrede en zich door niemand iets laat vertellen. Er bestaat bijvoorbeeld geen Wonder Man waar zij een slap aftreksel van is, zoals bij Batgirl. Feminist Gloria Steinem zette niet voor niets Wonder Woman in 1972 op de cover van het eerste exemplaar van haar feministische blad Ms. Magazine.

Anderzijds is er de kwestie van de outfit: Wonder Woman beantwoordt met haar strakke badpak, wuivende rokje en hooggehakte laarzen een seksistisch stereotype. Het is niet bepaald het plaatje dat we anno 2016 bij een vrouwelijke heldin zouden uitkiezen. The New York Times oordeelt dat zeker in het tijdperk van Donald Trump, waarin de kwestie van het objectiveren van vrouwen op basis van hun looks een grote rol speelt, de sexy outfit van Wonder Woman niet zo makkelijk terzijde kan worden geschoven.

Eerste vrouwelijke superheld

Dat iemand binnen de VN op het idee kwam om Wonder Woman naar voren te schuiven, valt te begrijpen. Ze was de eerste vrouwelijke superheld begin jaren '40 toen mannelijke personages als Superman en Batman de dienst uitmaakten in de stripboekenwereld. Ze werd op het schild gehesen als rolmodel voor vrouwen in oorlogstijd, toen veel mannen het thuisfront verlieten om te gaan vechten en vrouwen zichzelf moesten zien te redden. In de trailer van de nieuwe Wonder Woman-film, die volgende zomer uitkomt, zien we die gevierde onafhankelijkheid terug wanneer ze tegen haar mannelijke tegenspeler zegt: 'Wat ik doe, is niet aan jou.'

Volgens actrice Lynda Carter, die Wonder Woman speelde in de gelijknamige televisieserie in de jaren '70, moeten we ons niet blindstaren op dat pakje: 'Wonder Woman is zoveel meer dan wat ze draagt'.

(tekst loopt door onder filmpje)

Wonder Woman, zoals afgebeeld in de tekenfilm van Warner Bros. Beeld YouTube

Geen vrouw van vlees en bloed

Meer dan met haar strakke outfit lijken tegenstanders moeite te hebben met het feite dat het hier om een fictief personage gaat. 'Het komt erop neer dat de Verenigde Naties niet in staat waren om een vrouw van vlees en bloed te vinden om te strijden voor de rechten van alle vrouwen als het gaat om gendergelijkheid,' oordelen de initiatiefnemers van de petitie. Of zoals Charlotte Lytton in de Britse krant The Telegraph het verwoordt: 'Je zou denken dat de 20 miljoen vrouwen die het slachtoffer zijn van genitale verminking in Nigeria, recht hebben op een woordvoerder die, je weet wel, daadwerkelijk kan praten.'

De Verenigde Naties lijken hier geen bezwaar in te zien. Zij zijn juist van mening dat ze met Wonder Woman als woordvoerder een veel groter publiek kunnen bereiken, en vooral: een jonger publiek. De avatar van Wonder Woman zal worden ingezet om via sociale media belangrijke kwesties over vrouwenrechten aan de kaak te stellen.

Hollywoodsterren als Angelina Jolie geven als ambassadeur ruchtbaarheid aan kwesties die anders ongezien blijven, dus waarom niet ook populaire personages? Eerder werd het Disneyfiguurtje Tinkerbell benoemd tot 'ambassadeur voor het groen', mocht Winnie de Pooh zich 'ambassadeur voor internationale vriendschapsdag' noemen en werd Red, de rode vogel uit het spel Angry Birds, door Ban Ki-moon benoemd tot ambassadeur voor het klimaat.

Wonder Woman en Batman samen. Beeld ap

Timing

Het verzet tegen Wonder Woman heeft volgens The New York Times ook te maken met de nogal slechte timing: zeven vrouwelijke kandidaten werden deze maand afgewezen om VN-topman Ban Ki-moon op te volgen. Met António Guterres uit Portugal is het dus wéér een man die de organisatie gaat leiden en in dat licht valt de benoeming van een fictief karakter niet goed.

Professor Anne Marie Goetz van het Center for Global Affairs aan de universiteit van New York reageerde op Twitter: 'Walgelijk dat de VN een geseksualiseerd nepfiguur verkiezen boven een echte vrouwelijke leider. Ik hoop dat Wonder Woman haar lasso van de waarheid gebruikt om deze hypocrisie te onthullen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.