Woiksi vs. woiski is een bitterzoete tragedie: wat eerst een feest lijkt, wordt een kwestie van overleven

Theater - Van Orkater en Bijlmer Parktheater

Grappig en wrang tegelijk, dat is Woiski vs. Woiski. En dat is knap. In het biografische verhaal stopt de muziek nooit met spelen.

Woiski vs. Woiski Foto Ben van Duin

Mooi om te zien dat een verhaal over actuele hete hangijzers als identiteit en racisme ook eens op een bitterzoete manier verteld kan worden. Woiski vs. Woiski, een samenwerking tussen theatergroep Orkater en het Bijlmer Parktheater, is opgewekt muziektheater over het dieptragische leven van vader en zoon Woiski. Beiden kwamen begin vorige eeuw uit Suriname naar Nederland. Wat aanvankelijk een feest lijkt, wordt een kwestie van overleven.

Het waargebeurde verhaal van de Woiski's is door Patrick van den Hanenberg opgeschreven in het boek Bruine bonen en kouseband. Daarop baseerde een team van tekstschrijvers en regisseur Geert Lageveen deze voorstelling.

Woiski vs. Woiski, theater.
Van Orkater en Bijlmer Parktheater, regie Geert Lageveen. 14/1, Bijlmer Parktheater, Amsterdam.
Aldaar t/m 28/1, daarna tournee t/m 31/3.

Het biografische verhaal wordt netjes chronologisch verteld. Max Woiski sr. komt in 1936 van Suriname naar Nederland en opent in Amsterdam de club La Cubana. Max, innemend gespeeld door Mike Libanon, is een showman in een knalgeel pak. Zijn exotische uiterlijk en dito muziek weet hij in zijn voordeel te gebruiken. Het Nederlandse publiek verlangt zwarte muzikanten, dus die geeft hij ze. Hij laat zijn vriendin Alma Braaf (Manoushka Zeegelaar Breeveld) en zoon Max jr. (Michiel Blankwaardt) overkomen om mee te spelen in zijn band. Zo opportunistisch en gladjes als de vader is, zo idealistisch en star blijkt de zoon.

Wat volgt is een strijd zonder winnaars. Maar, en dat is het wrange, de muziek stopt nooit met spelen; er moet immers geld verdiend worden. Met liedjes als BB met R (bruine bonen met rijst) en Banana Boat Song zijn de Woiski's nog redelijk bekend geworden. In de voorstelling mixt en remixt de band (Sophie Anglionin, Vernon Chatlein en Gery Mendes) deze lieve liedjes met verschillende contrasterende muzikale invloeden.

Grappig en wrang tegelijk, dat is Woiski vs. Woiski. En dat is knap. Hoogtepunt wat dat betreft is een scène waarin Woiski sr. met zijn gebruikelijke charmes aan een SS'er zijn Pruisische afkomst probeert uit te leggen, waarmee hij wil aantonen Ariër te zijn. Maar die donkere huidskleur dan? O, die is van de zon. Uiteindelijk ondertekent hij de ariërverklaring en wordt hij lid van de Kultuurkamer. De club mag openblijven, daar ging het Woiski om.

Later blijkt dit verhaal des te pijnlijker, wanneer duidelijk wordt dat Max Woiski inderdaad afstamt van de Poolse Gustav von Woisky, maar dan op een andere manier. Von Woisky vestigde zich als plantage-eigenaar in Suriname en was berucht vanwege zijn onmenselijke schrikbewind. Slaven werden gemarteld en verkracht. Max Woiski en zijn zoon hebben heel hun leven dit racistische geweld in hun dna met zich meegedragen. Woiksi vs. woiski is een bitterzoete tragedie.