Woede in de uithoeken van het zeikbestaan

'Glassen of niet glassen', daar draait het om, zegt Gary in de nieuwe voorstelling van de Maastrichtse theaterwerkplaats Het Huis van Bourgondië....

Annette Embrechts

Pas aan het slot krijgt deze mistige straatuitdrukking een crimineel-wrede lading, wanneer blijkt dat een stukgeslagen fles de avond én drie jongenslevens aan flarden slaat.

Het is een verbale, dwingende opzet, die de jonge Britse schrijver Gary Owen heeft gekozen voor zijn wrange jongensdrama Crazy Gary's Mobile Disco: drie woedende monologen achter elkaar, die pas tegen het eind hun samenhang prijsgeven. En die je eigenlijk niet anders kunt regisseren dan recht op het publiek af. De jonge Vlaamse theatermaker Domien Van Der Meiren, een paar jaar geleden afgestudeerd aan de Toneelacademie in Maastricht, stelt zijn acteurs om beurten op voor een diagonaal van mobiele wc-containers. Een exemplaar bevat een met bier gevulde koelkast, een ander doet dienst als bidstoel, een derde met opklapbed verbeeldt een (isoleer)cel.

Het zijn mooie metaforen voor de moeizame levens van deze jongens. Ze hebben hun eigenwaarde al vroeg 'door de wc gespoeld' maar zoeken ieder op hun manier houvast en intimiteit in de uithoeken van hun 'zeik-en schijtbestaan'. Het Huis van Bourgondië kocht de Nederlandse rechten van dit Britse stuk en liet het vertalen door zes jonge mannen waaronder de drie acteurs. Die maakten er een sprankelend mengsel van, vol vloekende scheldtirades, depressieve zelfinzichten, intellectuele therapeutentaal en hilarische straatuitdrukkingen. Wel zit de tekst in navolging van Owen zo vol – soms te vol – beelden dat je als toeschouwer halverwege gedwongen wordt afstand te nemen om niet murw geslagen te worden.

De eerste monoloog is meteen de ruigste. Gary last al zijn woorden aan elkaar met fucking, kut en pissed-of. De nog studerende acteur Servé Hermans boezemt het publiek werkelijk angst in met zijn robuuste voorkomen en zijn met rubber en kettingen behangen bloklichaam. Gesteund door een repeterende discodreun spuugt hij zijn woorden uit, om plots in te houden als hij verhaalt over zijn ontmoeting met de perfect girl. Hij vormt een schril contrast met de kleine, slanke Jibbe Willems die als een geflipte karaoke-artiest droomt van een plek in de spotlights, maar zichzelf klein houdt met een zwartgallig godsvruchtig schuldbesef. Willems zingt zich aandoenlijk een weg naar het publiek en het ligt niet aan hem maar aan de herhaling in zijn tekst dat je op dat moment bijna genoeg krijgt van al deze Britse shit.

Aan acteur Vincent Rietveld (ook afgestudeerd aan de Toneelacademie Maastricht) de taak om de toeschouwers er weer bij te slepen: in zijn monoloog ligt de sleutel tot de zeggingskracht van het stuk. Na een wankelend begin doet Rietveld dat met verve door ingenieus en watervlug te schakelen tussen gedachten, gesprekken, jeugdherinneringen en vernederende confrontaties.

Een hype, zoals op het Schotse Edinburgh Festival, zal Crazy Gary's Mobile Disco in Nederland waarschijnlijk niet worden. Daarvoor lijkt de vernederende jeugdervaring die de kiem vormt van deze adolescentenellende te veel gebonden aan het Britse klassenen schoolsysteem. Maar dat pesten op jonge leeftijd later alsnog voor kortsluiting kan zorgen, is een universeel gegeven. De talloze sterretjes in de voorstelling, bijvoorbeeld in de ondertitel '3 visies op een kl*te leven' en in de horizontale lichtstrepen op het achterdoek, vormen dan ook een treffend symbool voor de vonkenregen die het gevolg is van de kortsluiting in deze drie jongenslevens.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden