Wit geld

Postume verhalen van jazzliefhebber Bernlef

Over het graf heen blijft Bernlef (1937-2012) publiceren. Nu is er Wit geld, een verhalenbundel. Het eerste deel, 'Alles moet weg', bevat zes uiteenlopende verhalen. Een belastinginspecteur reist af naar de Kaaimaneilanden om een belastingontduiker op te sporen. Een schrijver belandt door een depressie in 'een land, grenzend aan de dood'. Lotgevallen waarin Bernlef terloops de essayist in hem aan het woord laat over de menselijke geest, film en muziek.

Het tweede deel, 'His Master's Voice' , bestaat uit twee oorlogsverhalen. Bernlef zet in 'Onvervalste jazz' die muziek in als universele taal die van de vijand een vriend maakt. Een Duitse soldaat en filosofiestudent klopt aan bij de jonge Sietze. Jazz is verboden, maar in plaats van de lp's en grammofoon in beslag te nemen, brengt de soldaat zelf een koffertje met platen mee. 'Muziek overstijgt alles, voor jazzliefhebbers bestaat er geen oorlog', zegt de soldaat in deze kleine ode aan de muziek. Verbondenheid tegen de achtergrond van de hongerwinter in Amsterdam.

Ook de novelle 'Bevrijding' speelt zich af in de nadagen van de oorlog. De jonge verzetsheld Peter heeft zijn oud-werkgever, een collaborateur, vermoord en wordt opgepakt. Al snel komt hij tot het besef dat iedereen hem in de steek laat.

Het kijken naar de wereld 'als door een omgekeerde verrekijker' kenmerkt Bernlefs personages. Zijn verhalen hebben een weemoedige ondertoon, die zelden somber wordt door de tragikomische draai die hij aan de verwikkelingen geeft.

'De doden zoeken een huis', zegt een toneelspeelster in het verhaal 'Theater'. Wat is een beter huis voor een schrijver dan zijn eigen werk? En zo weet Bernlef met Wit geld zijn eigen vergankelijkheid op een gedenkwaardige manier nog even uit te stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden