Wilfried de Jong interviewt koning in Zomergastenopzet

De koning wordt 50 en vragensteller van dienst voor het kroonjaarinterview is Wilfried de Jong. Een opmerkelijke keuze.

Willem-Alexander en Maxima vrijdag op bezoek bij basisschool De Vijfmaster in Veghel. Beeld anp

Het is de sportliefde van Wilfried de Jong die koning Willem-Alexander heeft aangesproken. Althans, dat vermoedt presentator Pieter Jan Hagens, die Willem-Alexander interviewde op zijn 40ste, toen hij nog kroonprins was. 'Daar moet een verbinding zitten', zegt Hagens, 'want je gaat niet zomaar op zo'n voorstel in.'

Het is in ieder geval een opmerkelijke combinatie, daarover is iedereen het eens. De Jong interviewt de koning ter gelegenheid van zijn 50ste verjaardag, aan de hand van beeldfragmenten. Het gesprek is begin april opgenomen bij de koning thuis in Wassenaar en is te zien bij zowel NOS als RTL, 70 minuten lang. De uitzending is aanstaande woensdag, aan de vooravond van Koningsdag.

De Jong (59) is een journalistieke omnivoor. Presentator van Met het oog op morgen, voorheen van 24 uur met..., Sportpaleis De Jong, Zomergasten en Fotostudio De Jong. Sportcolumnist van de NRC, schrijver en theatermaker. Legendarisch is zijn interview met Patrick Kluivert, waarbij De Jong de controverses rond de voetballer niet schuwde.

Met zijn gesprek schaart De Jong zich in een beknopte rij voorgangers die Willem-Alexander voor tv mochten interviewen. 'Een programma van NOS en RTL met een interviewer van de VPRO', zegt Ed van Westerloo, een van de eerdere interviewers. 'Absoluut een minder traditionele keuze.' Het voorstel voor een programma met De Jong kwam van NOS en RTL samen, zegt de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).

Van Westerloo, oud-directeur van de NOS, sprak Willem-Alexander in 1993, na zijn afstuderen. Locatie was kasteel Drakensteyn, waar hij zijn jeugd doorbracht. Bedoeling was dat hij een serieuzere indruk zou wekken dan het Prins Pils-imago dat hem toen aankleefde. Die opzet slaagde.

'Er staat altijd veel druk op dit soort vraaggesprekken', zegt Ad van Liempt, die Van Westerloo in 1993 als redacteur bijstond en in 1997 eindredacteur was van het interview dat Paul Witteman maakte bij de 30ste verjaardag van Willem-Alexander. Het zijn momenten waarop de journalist alles mag vragen, maar de koninklijke familie en de politiek verantwoordelijke minister-president beslissen of het tot uitzending komt.

'Het zijn spannende operaties die gedijen bij geheimhouding', zegt Van Liempt. Het Witteman-interview kwam in een nerveuze sfeer tot stand, met een soms houterige prins, maar het beklijfde als het moment waarop Willem-Alexander zich ontpopte tot watermanager.

Van Liempt vindt nu twee dingen opmerkelijk. 'De opzet om te reageren op historische fragmenten maakt Willem-Alexander tot een alternatieve Zomergast. Dat is dapper.'

En net als bij het inhuldigingsinterview in 2013, van Mariëlle Tweebeeke (Nieuwsuur) en Rick Nieman (toen RTL, nu WNL), trekken NOS en RTL samen op. Geen wet van Meden en Perzen, zegt de RVD, maar Willem-Alexander bereikt zo wel een groter en breder publiek dan zijn moeder. Die beperkte zich steevast tot de publieke omroep. Het is geheel in lijn met hoe hij zich in de eerste vier jaar presenteerde: als een koning die alle lagen van de maatschappij wil raken.

'De samenwerking met de NOS verliep indertijd plezierig', zegt Nieman. 'Ik weet nog wel dat de koning het toen meteen een goed idee vond.' Beide zenders hebben kijkcijferkanonnen om 20 uur (Het Journaal en GTST), waarna om 20.30 uur kijkers geen reden hebben weg te zappen: bij de NOS keken 3 miljoen mensen, bij RTL nog eens 1,6 miljoen. Van Liempt: 'Een moderne oplossing. En beter voor de NOS om niet de koninklijke omroep te zijn.'

Nieman verwacht een 'empathisch, persoonlijk' interview. 'Met fragmenten kun je snel ter zake te komen en doorvragen. Je hoeft niet eerst ergens naar toe te werken.'

Lars Andersson, jarenlang bij de NOS verantwoordelijk voor uitzendingen rond het Koninklijk Huis: 'Willem-Alexander heeft het tot nu toe goed gedaan. De Jong is een nieuwsgierige man, met een eigen stijl. Veelzeggend dat de koning dit nu aandurft.'

omnivoor Wilfried de Jong is theatermaker, schrijver en presentator; bekend van zijn marathongesprekken 24 uur met...Legendarisch werd zijn interview met Patrick Kluivert, waarbij De Jong de controverses rond de voetballer niet uit de weg ging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden