Review

Wildcamera schetst een bijzondere wereld door vertekening van de werkelijkheid

Martin Reints had 'wildcamera' kunnen verzinnen. Omdat zijn werk vaak gebed is in hedendaagse verschijnselen, zocht ik de term voor de zekerheid op. Ik vond op www.jachtloods.nl iets wat lijkt op een gedicht: 'U overweegt om een wildcamera aan te gaan schaffen. (...) Wildcamera's worden voornamelijk gebruikt door jagers, om dieren vast te leggen op beeld. Maar een dergelijke camera kan ook zeer nuttig zijn om te kijken wie uw kippen doodt of wie er iedere week de vuilniszakken openscheurt.'

Beeld RV

Alles draait om kijken in Reints' zesde bundel. Hij volgt met de wildcamera die zijn hoofd is zichzelf en zijn omgeving. Werkelijkheid en verbeelding, waarneming en interpretatie lopen daarbij vloeiend in elkaar over. Vertekening van de waarneming levert een bijzondere wereld op: een hemel is de binnenvoering van een zwartfluwelen kimono; een tegelvloer een zee. Soms wordt transformatie aangewakkerd en uitgesteld, door een eenvoudige opeenvolging, en kunnen mensen vogels zijn:

Zeven kraaien bij een dooie meeuw

drie advocaten bij een koffieapparaat

Behalve gedichten bevat deze bundel beschouwingen waarin het kijken naar kunst centraal staat. In een stuk over ijsberen, dat door zijn opbouw zelf lijkt te ijsberen, wordt kijken, denken en schrijven één.

In andere beschouwingen wil Reints zichzelf of de lezer al te nadrukkelijk overtuigen van zijn kijkdrift en sluipt er iets belerends in zijn toon, wellicht door de jij-vorm die hij gebruikt: een 'jij' die zomaar een 'wij' kan worden. Ik aarzel of ik zo aangesproken wil worden - hoe interessant de boodschap ook is:

'Bij het schilderen spelen altijd twee dingen: het snelle zien en het trage kijken. Het snelle en ongecontroleerde waarnemen van de chaos om ons heen in zijn voortdurende veranderlijkheid. Waarbij je plotseling kiest: dit ga ik schilderen. En vervolgens het langzame kijken: hoe zie je de diepte, hoe zie je een langsflitsend benzinestation, hoe zie je een hand die een glas water aan het pakken is.'

Wildcamera - Gedichten en beschouwingen

(Non-) fictie
Martin Reints

De Bezige Bij; 104 pagina's, €18,99

Op zijn sterkst is Reints in kleine gebaren die groots uitpakken. In 'Portret van Christiaan Kuitwaard' verschuift een wolk maar bovenal een weten. Door de plaatsing van het enkele woord 'maar' doet de hand van de meester iets duisters dalen in het bewustzijn van de lezer.

Er hangt een portret aan de muur

maar er schuift een wolk voor de zon

Reints laat zien dat men houvast zoekt in waarnemingen, door deze als afbeeldingen aan de wand te hangen, maar dat wat zich voordoet als werkelijkheid zich uiteindelijk niet laat vangen.

Ik overweeg een wildcamera aan te schaffen. Wie doodde de kippen die ik niet heb?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden