Wikipedia moet vrouwelijker worden

Wikipedia, de op vier na populairste internetbestemming wereldwijd, kampt met een chronisch gebrek aan vrouwelijke inbreng. Dat heeft gevolgen voor de inhoud van het online naslagwerk.

Wikipedia © Colourbox

Daphni Leef is sinds een maand niet weg te denken uit de Israëlische kranten. De 25-jarige videoredactrice is een van de gezichten van de recente massademonstraties tegen het gebrek aan betaalbare woningen.

Half juli zette ze uit protest een tent op in het centrum van Tel Aviv, nadat ze een maand eerder haar appartement was kwijtgeraakt. Haar voorbeeld werd gevolgd door betogingen in tal van steden waaraan zeker 150 duizend mensen meededen.

Daphni Leef mag dus een beroemdheid heten. Maar voor Wikipedia is dat niet zo vanzelfsprekend.

Iets nuttigs
Nadat in de Hebreeuwse versie van het grootste online-naslagwerk een lemma was verschenen over Leef, barstte een discussie los onder Wikipedianen over de vraag of de activiste dat wel verdiende. 'Laat haar eerst maar eens iets nuttig doen', citeert de website Ynetnews.com een van de tegenstanders. 'Ze heeft niet eens in het leger gediend. Ze is afkomstig uit een familie die wel acht huizen voor haar kan kopen.'

Het lemma van Leef is gehandhaafd in de Hebreeuwse editie, maar het is minder gedetailleerd dan het artikel dat in de Engelstalige versie (waar haar voornaam wordt geschreven als Daphne) is te vinden. Dat laatste gaat ook in op de verwijten aan Leef dat ze de economische onrust zou gebruiken voor een verborgen politieke (pro-Palestijnse) agenda.

Zou het debat over Leef anders zijn gelopen als er meer vrouwen betrokken bij de samenstelling en het beheer van Wikipedia? Dat is de vraag. Maar volgens een nieuwe studie heeft de op vier na populairste internetbestemming wereldwijd een chronisch gebrek aan vrouwelijke inbreng.

Enquête
Van de vrijwilligers die in 2009 voor het eerst bijdroegen aan Wikipedia zei 16 procent in een enquête door onderzoekers van de University of Minnesota vrouw te zijn. Deze groep was verantwoordelijk voor 9 procent van de wijzigingen in de encyclopedie die werden aangebracht door nieuwkomers. Vrouwelijke novicen blijken ook sneller af te haken als hun bijdragen worden teruggedraaid, aldus de wetenschappers.

Voor het onderzoek peilden de Amerikaanse onderzoekers meer dan 110 duizend Wikipedianen, van 2005 tot begin dit jaar. Ze stellen dat vrouwen de achterstand op mannen bij andere sociale netwerken, zoals Facebook en Twitter, hebben geslecht of die zelfs in een voorsprong hebben omgezet.

'We waren verbaasd dat er zo'n aanzienlijke kloof bestaat', zegt John Riedl, een van de onderzoekers in een aankondiging van de studie. 'Aangezien Wikipedia een belangrijke informatiebron blijft, is het van belang dat alle stemmen aandacht krijgen.'

Onderwerpen
De geringere aanwezigheid van vrouwelijke Wikipedianen heeft ook zijn weerslag op de inhoud, zeggen de onderzoekers. De lemma's over onderwerpen die vrouwen meer lijken te trekken, zijn opvallend korter dan die over 'masculiene' thema's. Opmerkelijk genoeg leveren vrouwen relatief meer bijdragen aan lemma's over controversiële onderwerpen. 'We weten niet helemaal wat dat betekent', zegt Riedl.

De seksekloof is ook de oprichter van Wikipedia, Jimmy Wales, niet ontgaan. De doorsnee-Wikipediaan is volgens hem een '26-jarige mannelijke nerd' die zijn pen aan de wilgen hangt zodra hij trouwt. Op de jaarlijkse conferentie van Wikipedia, dit jaar in Haifa, constateerde Wales dat de gelederen sowieso uitdunnen. Sommige oudgedienden vertrekken omdat tien jaar na de oprichting nieuwe onderwerpen zeldzaam zijn.

De aanwas is te gering, constateert Wales. 'Het is geen crisis', zei hij tegenover journalisten, 'maar ik denk wel dat het onze aandacht nodig heeft.' Begin dit jaar zei Sue Gardner van de Wikimedia Foundation - de non-profitorganisatie achter de encyclopedie - dat ze het aantal vrouwelijke Wikpedianen wil vergroten, tot een kwart in 2015. Ze deed die uitspraak nadat The New York Times had opgemerkt dat er in de Engelstalige editie vijf lemma's zijn gewijd aan feministische schrijvers uit Mexico, tegen 45 over personages uit de animatieserie The Simpsons.

Diversiteit
Het is geen diversiteit omwille van de diversiteit, zegt Gardner. 'We willen er zeker van zijn dat de encyclopedie zo goed mogelijk is.'

Dat is ook het doel van maatregelen die op de conferentie in Haifa zijn besproken. Sinds enkele maanden kunnen gebruikers ook pagina's waarderen, met maximaal vijf sterren voor 'betrouwbaarheid', 'objectief', 'volledigheid' en 'leesbaarheid'.

Het artikel in de Engelstalige editie over Daphni Leef scoort in drie categorieën 5 sterren, in betrouwbaarheid 4,3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden