Wijze mannen maken zich geen zorgen

Wordt de pluriformiteit van de media bedreigd door machtsconcentratie? Er is gemor onder kleine tv-producenten, kleine tv-zenders en kleine kranten....

BIJNA een jaar geleden kwam de VVD-fractie in de Tweede Kamer met het verrassende voorstel de expansiedrang van mediatycoon Rupert Murdoch in Nederland aan banden te leggen. Murdoch is via zijn News Corporation eigenaar van twee radiostations die het goed doen: marktleider Sky Radio en jongerenstation Radio 538. In de toekomst zou de regel moeten gelden: niet meer dan één radiostation voor één eigenaar.

'Een erg botte maatregel', vond PvdA-Kamerlid Marjet van Zuijlen die diepgravend onderzoek voorstelde: wordt de pluriformiteit van de media bedreigd door concerns als dat van Murdoch? En wat kan de overheid daar dan aan doen? Een commissie van 'wijze mannen', de commissie-Jessurun, moest op onderzoek uit.

Mediabedrijven met een dominante positie zijn er genoeg, zo blijkt uit het gemor van kleine concurrenten. Tv-producenten klagen over de gecombineerde kracht van John de Mol en Joop van den Ende. Vooral het contract van 140 miljoen gulden per jaar van Endemol en HMG (RTL en Veronica), zou verstikkend werken.

HMG zelf heeft een dominante positie op de markt voor tv-reclame, waar concurrent SBS over klaagde. De Europese Commissie greep in door HMG beperkingen op te leggen. Bij de radio kan Sky Radio, goed voor bijna de helft van de reclameguldens, wel eens te groot worden voor gezonde concurrentie. Op het vlak van technische ondersteuning van tv-productie viel heel wat leed te noteren van kleine concurrenten van het NOB. Dat kocht de meeste tegenstanders op, waarna het geklaag ophield. Inmiddels beheerst het NOB maar liefst 90 procent van de markt.

Oppermachtig zijn tenslotte de kabelexploitanten, monopolisten in hun regio. Hun machtspositie staat ook nu weer ter discussie - met name in Amsterdam waar exploitant A2000 een in de ogen van de Consumentenbond onverantwoorde tariefsverhoging wil doorvoeren.

Bij de schrijvende pers is het beeld niet anders. Zo bezit PCM, uitgever van onder meer de Volkskrant, vier van de vijf landelijke kranten. Onlangs beklaagde Het Financieele Dagblad, een kleine concurrent, zich over PCM dat de tarieven voor het drukken van het FD op de PCM-persen flink omhoog gooide. Inmiddels is het FD uitgeweken naar het enig overgebleven alternatief, De Telegraaf.

'Bezorgdheid over concentratie in de media is onnodig', luidde niettemin deze week de geruststellende mededeling van de commissie-Jessurun. Pluriformiteit moet ontstaan door toedoen van de markt; de overheid past terughoudendheid. En voorzover er problemen komen, dan kan de toezichthouder NMa dat mooi oplossen. Staatssecretaris Rick van der Ploeg moet zich vooral wat meer afzijdig houden. Zo vindt de commissie-Jessurun het ongepast wanneer Van der Ploeg zenderkleuring bij commerciële radiostations wil bewerkstelligen - met de publieke omroep, Radio 1 tot en met 5, is er pluriformiteit genoeg. 'Grote stappen, snel thuis', vindt PvdA-kamerlid Van Zuijlen van het advies. 'Alleen al de discussie over de kabelmarkt maakt duidelijk dat dit bagatelliseren van het probleem niet gerechtvaardigd is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden