Essay

'Wij mannen willen eigenlijk allemaal Hank Moody zijn'

In zijn leven gaat veel mis, maar Hank Moody leeft een mannen-droom. Jan Heemskerk legt zijn Californication-held uit aan vrouwen (en late inschakelaars).

Beeld Gijs Kast

Mijn idool Hank Moody bestaat niet. Hij is geen echt persoon, maar een personage. Hij is - voor hen die het even hebben gemist, de afgelopen zeven jaar - de centrale figuur in de Amerikaanse comedy Californication. De tv-serie gaat over een schrijver - Hank Moody dus, gespeeld door David Duchovny - die ondanks een loeiende succesroman en lucratieve verfilming een tikje van het pad is geraakt. Zijn vrouw en kind wonen bij een andere man, hijzelf dwaalt, immer bezopen en kettingrokend in een zwarte Porsche cabrio met één kapotte koplamp van vrouw naar vrouw, te beginnen met de 16-jarige dochter van de man van zijn ex, wat hij niet weet, en hem later nog duur komt te staan. Die dochter, dit even voor de sfeer, heeft overigens de wonderlijke gewoonte haar minnaars met de volle vuist in het gezicht te slaan wanneer ze klaarkomt, bovenop. Zo'n serie dus.

De zeven seizoenen die zijn gemaakt, verlopen min of meer volgens hetzelfde patroon. In het begin van elke reeks krijgt Moody ruzie met zijn grote liefde Karen of raakt haar door een stommiteit weer kwijt. De rest van de afleveringen probeert hij het goed te maken en haar terug te veroveren, mede omdat hij zo van zijn dochter houdt en zielsgraag een goede vader in een hecht gezin wil zijn. Dit heroveren gelukt hem elk seizoen wonderwel, maar nooit erg bestendig: in het begin van de volgende editie moet Moody immers weer terug in de goot en aan de hand van zijn trouwe vriend/agent Charlie Runkle met een of andere epische roman, biografie, songtekst of rockopera, en over de willige lijven van vele, vele vrouwen zich terugvechten in de gratie van zijn grote liefde.

Beeld Gijs Kast

Door geletterde Californication-watchers is al eerder opgemerkt dat de schrijver van de serie, Tom Kapinos, een grote fan is van schrijver/alcoholist Charles Bukowski, wiens vaste hoofdpersoon Henry Chinaski immers ook met 'Hank' wordt aangesproken (en schrijver is en zuipt als een ketellapper). Kapinos had als inspirator net zo goed Philip Roth kunnen noemen of Hunter Thompson, John Updike of Ernest Hemingway: Moody staat rotsvast in een mooie Amerikaanse traditie van nihilistische protagonisten die het goed bedoelen maar het telkens verpesten, niet zelden tot de dood erop volgt. En die, daar heb je het eigenaardige, ondanks hun vele onvolkomenheden erg aantrekkelijk zijn voor hun overwegend mannelijk publiek.

Ik ken tenminste geen mannen die Hank Moody níét leuk vinden. Die niet stiekem één keertje - omringd door flessen, peuken en naakte topmodellen - wakker zouden willen worden in het Hollywoodprotspaleis van een steenrijke muziekproducer. Of juist - drama, drama - zielig verkreukeld in de Porsche, voor de deur bij vrouw en kind, met enkel een dun jasje als deken. Hoe het komt, komt het, maar wij mannen willen eigenlijk allemaal Hank Moody zijn en in dat verlangen verraden we onze ware aard. Vandaar, hieronder, tien inzichten over ons mannen, gegrepen uit het leven van Hank Moody. Niet altijd leuk, wel veelal van toepassing. Waarom we zo vreselijk zijn, maar toch ook weer niet. Tot beter begrip en alles voor de liefde!

1. Mannen zijn zwakkelingen

Hank Moody is ten enenmale onmachtig verleiding te weerstaan. Zet hem een glas voor, hij drinkt het leeg; offreer hem seks, hij kwijt zich - opmerkelijk genoeg niet zelden met veel misbaar en nauwverholen tegenzin - van zijn taak als minnaar. Helaas zijn veel mannen zo: met een natte vinger te lijmen, vaak met desastreuze gevolgen in de relationele, professionele en juridische sfeer. Zo laat Moody zich op zeker moment betrappen en fotograferen terwijl hij in bed ligt met zowél de jongedame met wie hij seks heeft gehad toen zij pas 16 was, én de actrice die voornoemde jongedame gaat spelen in de film die over deze affaire wordt gemaakt. En dat dan vlak voor het proces dat hij aan zijn broek heeft gekregen wegens statutory rape. Dom, dom, dom. Je zou denken dat de meeste mannen verstandiger zijn. Maar dan zou je je vergissen. Mannen kunnen bar slecht verleiding weerstaan, hoe onverstandig ook. Het komt denkelijk door onze hormonen. Net als:

Jan Heemskerk is co-auteur van Mannen, De Waarheid dat deze week verscheen. Verder is hij de 'Nationale Vrouwenfluisteraar' en autodidactisch mannelijkheidsfilosoof.

2. Mannen hebben nooit ergens zin in en vinden niks leuk

Of hij nou wordt gevraagd voor een biografie van een iconische muziekproducer, het filmscript voor de gangstarapper, de rockopera voor de poplegende of de songtekst voor de bootylicious zangeres, Moody heeft er nóóit zin in. Iedereen wil hem, iedereen vindt hem aardig; hij wil niks en heeft in eerste - en vaak permanente - instantie een hekel aan iedereen, uitgezonderd vrouw en kind. En misschien enige en beste vriend Charlie Runkle, de agent die hem met hysterisch enthousiasme en beloften van geld en roem altijd weer aan het werk weet te krijgen. Zonder Runkle - zelf een compulsieve rukker en sociopatisch wrak - zou Moody de hele dag in zijn onderbroek op de bank zitten mokken en drinken, zoals namelijk zijn aard is, en vergis je niet: de aard van vele, vele mannen. Want mannen zijn tot luiheid en leegte geneigd, ook al betekent dat een enkele reis naar depressie en eenzaamheid. Zie ook:

Beeld Gijs Kast

3. Mannen zwelgen graag en vaak in zelfmedelijden

Natuurlijk is het frustrerend als voor de zoveelste keer het geluk je door de vingers glipt. Zeker als je vindt dat je niets verkeerd hebt gedaan, men volledig ten onrechte kwaad op je is of iets onredelijks van je verwacht (zie: Mannen bedoelen het altijd goed). Maar dat verklaart niet waarom onze held bij elke tegenslag maanden in de kroeg bivakkeert en daar astronomische hoeveelheden harde drank achterover keilt. Misschien valt te begrijpen dat hij die ene keer, toen zijn ex-vriendin hem (en zichzelf) met drank en pillen om zeep probeerde te helpen en maar half in haar opzet slaagde, uit misplaatst schuldgevoel een paar weken moest onderduiken in de drank. Maar verder? Allemaal zelfmedelijden. Geen eigenschap om trots op te zijn. Maar wel een levensgrote valkuil voor veel mannen, die hiermee hopen te voorkomen dat ze het leven recht in de ogen moeten kijken en aan de slag moeten gaan. Woekert met name hevig onder zzp'ers met Netflix.

Beeld Gijs Kast

4. Mannen vechten

Ruzie met Moody draait onveranderlijk uit op een handgemeen. Soms om min of meer begrijpelijke redenen, zoals dat akkefietje met die onredelijke agent, of wanneer Tyler, het vriendje van zijn dochter, voor de zoveelste keer vreemdgaat. Meestal wordt hij echter woedend en gewelddadig omdat zijn ego is geknakt door een provocerende opmerking van een ander alfamannetje. Ik vind dat jammer en mijn idool onwaardig. Want als er één eigenschap is waaraan ik als pacifist, slapjanus en af-en-toe-slachtoffer van-dom-kroeggeweld een pleurishekel heb, is het vechten. Gelukkig blijkt uit de serie dat vechten, hoe nobel ook de zaak, nooit applaus of waardering oplevert, in elk geval niet van de vrouwen om wie het meestal is begonnen. Waarom dat pas doordringt tot vechtersbazen als het leed al is geschied? Wisten we dat, konden alle vluchtelingen ter wereld weer naar huis. Mannen zijn in dit opzicht blijkbaar geneigd tot het kwade. Sukkels.

5. Mannen zijn dol op vrouwen

Is er dan niets waar mannen om vallen te prijzen? Jawel: mannen zijn dol op vrouwen. Natuurlijk heb je ook klootzakken, onderdrukkers en mensen van een middeleeuwse religieuze persuasie. Veel te veel zelfs. Maar mannen als Moody, mannen als wij, zijn dol op vrouwen. Veel doller zelfs dan vrouwen op ons (dit vanwege het feit dat vrouwen zichzelf en elkaar veel boeiender vinden). Dit heeft Moody zelf te zeggen over het onderwerp: 'Ik ben eigenlijk nooit bijzonder geïnteresseerd, maar dan hoor ik mezelf toch tegen haar zeggen hoe mooi ze is. Want het is waar: alle vrouwen zijn mooi, op de een of andere manier. Er is iets moois aan jullie allemaal; een glimlach, een ronding, een geheim. Jullie dames zijn werkelijk de meest verbazingwekkende wezens. Mijn levenswerk.' Wij mannen leven, ademen voor het behagen van vrouwen. Dat moet toch iets goedmaken?

Beeld Gijs Kast

6. Mannen hebben humor

Daar komt bij: mannen hebben humor. En niet voor niets zegt 88 procent van de vrouwen dat humor de belangrijkste eigenschap is die ze zich in een man wensen (net als wij 'levenslange strikt monogame seksverslaving' bij onze vrouwen bovenaan het verlanglijstje hebben staan): een vrouw aan het lachen maken, is haar veroveren of heroveren. Hoe diep ook de kloof tussen Hank en Karen, op het moment dat hij haar aan het lachen weet te maken, voel je: de eerste stap naar herstel is weer gezet. Humor ontwapent, humor verlicht de pijn, humor relativeert. En als dat niet voldoet, kunnen we - net als Hank - altijd nog een mooie superromantische brief schrijven. Dat werkt ook als een malle bij ernstige relatietrubbels. Dat vinden wij dan trouwens weer heel grappig.

7. Mannen bedoelen het altijd goed

(en vrouwen meten met twee maten)

Scène. Alles is koek en ei tussen Hank en Karen en ze gaan naar een feest. De zaak is zelfs dermate koek en ei dat Karen een beetje geil is. Wat onhandig uitkomt, want Moody heeft net een vasectomie laten uitvoeren en moet zijn mishandelde ballen rust gunnen. Penetratie is dus uitgesloten. Gelukkig zijn er meer wegen naar Rome en het oververhitte stel zoekt een lege slaapkamer, alwaar Hank zijn geliefde op een onbaatzuchtig potje cunnilingus zal gaan trakteren. Eerst moet hij echter even plassen. Het huis is nogal groot, maar na enig geharrewar weet hij eerst het toilet en vervolgens de slaapkamer (terug) te vinden. In het schemer vindt hij op de tast het bed en op de mond de vagina. Hoewel smaak en geluid hem wat ongewoon voorkomen, gaat hij dapper aan de slag, waarna al snel blijkt dat hij de verkeerde kamer is binnengedwaald en dus de verkeerde vrouw verwent. Een oprecht misverstand. Niets om je druk over te maken. Zou je zeggen. Maar iedereen is boos. De vreemde vrouw noemt hem de 'oral rapist', zijn eigen vrouw wil niet geloven dat het per ongeluk was en als ze dat uiteindelijk wel gelooft, is ze nog steeds boos. Zo boos zelfs dat ze hem verlinkt aan de motoragent die hen later aanhoudt ('Hij heeft gedronken, agent'), waarna Moody, verpletterd door zo veel onrecht, de agent op z'n bek slaat (zie: mannen vechten) en vervolgens een lel met de wapenstok krijgt. In zijn ballen. Zijn arme ballen. Lesson learned: het is mooi en aardig het goed te bedoelen, maar voor de meeste vrouwen niet genoeg. Vrouwen zijn namelijk evenmin perfect. Meten met twee maten en halen voor eeuwig koeien uit de sloot. Het is ook nooit goed. Maar we bedoelen het wel goed!

Beeld Gijs Kast

8. Mannen geven nooit op

'Maakt niet uit wat je hebt gedaan, geef nooit op. Geef nóóit op: want als ze van je houdt, zal ze je vergeven'. Wijze woorden van Moody, die het kan weten, en balsem voor de ziel van menig zondaar die denkt dat hij zijn laatste krediet heeft verspeeld. Je moet misschien diep gaan, veel slikken en laten welgevallen, en lang niet altijd terecht (zie: mannen bedoelen het altijd goed), maar als je volhoudt, kun je haar terugwinnen. En laat volhouden nou net iets zijn waar wij mannen goed in zijn, desnoods tegen beter weten in. Let wel: dit is geen excuus om te stalken. Er is ook schoonheid in toegeven dat je hebt verloren.

Beeld Gijs Kast

9. Mannen zijn oprecht

Acteur David Duchovny aan de telefoon over 'zijn' karakter Moody: 'Ik mocht hem omdat hij slim was. Ik mocht hem omdat hij zei wat hij voelde. Hij loog niet, hij paste zich niet aan. Hij had ballen. Natuurlijk kwam het vaak voor dat zijn gedrag niet helemaal was zoals je zou wensen. Maar hij had een soort harde eerlijkheid en een bereidheid verantwoordelijkheid te aanvaarden en echte empathie voor andere mensen. Dat zijn goede dingen, en ik denk dat mensen die vaak misten in de show. Maar voor mij was dat de boodschap van Californication.' Waarmee ons orakel maar wil zeggen: mannen, er valt van alles op aan te merken, we zijn lomp en genotzuchtig, maar in de basis hebben we een hart van goud, zijn we hondstrouw aan gezin en vrienden, doen we er alles aan ze te koesteren, te verzorgen en gelukkig te maken, en dit bovendien redelijk onbaatzuchtig. En zo is het ook. Wij mannen zijn echt de beroerdsten niet. Daar zou best eens wat meer erkenning voor mogen komen.

10. Je kunt niet alles hebben

Wederom Duchovny: 'Nobody can live like Hank Moody, it's not viable... you can't live long...' De tragiek van veel, zo niet alle mannen, is dat ze het onmogelijke willen. Aan de ene kant de veiligheid en de warmte van de gezinsfamilie, aan de andere kant de lokkende ladybits van verse vreemde vrouwen, woeste nachten op motorfietsen met whisky uit de fles en knokpartijen en vet eten en vrienden en nog meer vrouwen en wakker worden in een motel met je rechterhand geboeid aan de spijlen van het bed, en dan maar hopen dat ze koffie is gaan halen en niet gewoon vertrokken. Veiligheid en avontuur zijn tegengesteld aan elkaar en hoewel je natuurlijk gedurende de bestendige relatie best een keer een men-only-midweek mag gaan golfen in de Algarve, zul je een levensstijl moeten kiezen. Cowboy of Baby-daddy. Allebei gaat niet, dat is de centrale levensles van Moody, die - hopen we - nu happily ever after het gras maait in de suburbs, terwijl zijn Karen alvast haar benen scheert, want het is woensdag.

Beeld Gijs Kast
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden