'WIJ MAAKTEN DISCO!'

Jon King nam met Gang of Four de oude nummers opnieuw op. De hernieuwde kennismaking met de 24-jarige Jon King uit 1979 viel hem niet tegen....

Jon King herinnert het zich nog goed. Hij zat beneden voor de tv,terwijl boven zijn 14-jarige zoon platen draaide met een klasgenoot. Endaar was plotseling die vreemde sensatie: dat gejaagde ritme, diekrassende, zigzaggende gitaarpatronen, die funky basloopjes. . .

'Ik dacht: dit is van ons. Het was net Return The Gift. Inclusief diea capella uitloop. Ik ben ze gaan vragen: wat is dit?'

Het bleek By The Way, het nieuwste album van de Red Hot Chili Peppers.In 1983 trad King met zijn oude band Gang of Four een paar keer op met dePeppers. Hij vertelde de twee schooljongens dat hij nog wel ergens oudefoto's had liggen van bassist Flea in zijn blote kont. Even later zat hijop zijn knieën op zolder. Te spitten in zijn eigen verleden. 'Jij benttoch die gast uit Gang Of Four?' vroeg het klasgenootje van zijn zoon.

Ja. Dat was hij. Van 1977 tot 1984. De eerste twee albums(Entertainment! uit 1979 en Solid Gold uit 1981) zijn postpunkklassiekers.King had nooit gedacht dat zijn band nog eens een hele generatie nieuwegitaargroepen zou inspireren. De Chili Peppers zijn zo ongeveergeneratiegenoten, maar Franz Ferdinand, Bloc Party, Radio 4 en LCDSoundsystem beslist niet.

'Zeker vijftien jaar heb ik er geen seconde bij stilgestaan dat wevergeten waren,' zegt King, dit jaar vijftig geworden en op bezoek inAmsterdam. 'Ikzelf was de band namelijk óók vergeten.'

Dat een jochie van nog geen vijftien hem vroeg of hij niet 'die gast vanGang Of Four' was, dát was het beslissende duwtje: hij zou zijn oude matenAndy Gill (gitaar), Dave Allan (bas) en Hugo Burnham (drums) eensvoorzichtig polsen of dit niet het moment was om 'GO4' nieuw leven in teblazen.

De reünie kwam er, King trainde zijn pens eraf om er op het podiumpatent uit te zien ('ik ben áfgevallen, jongen!') en de concerten warengeweldig: 'We trekken leeftijdgenoten én hun kinderen die van FranzFerdinand houden'. Nu is er een nieuw album dat de nodige vraagtekensoproept: Return The Gift, een verzameling nieuwe studioversies van oudesongs. Op de bijgevoegde tweede cd staan remixen van GO4-nummers door bandsvan nu, zowel punkfunkgroepen (Yeah Yeah Yeahs, Hot Hot Heat) alsstilistisch minder verwante bewonderaars (Ladytron, Dandy Warhols, TheOthers).

Je eigen nummers opnieuw opnemen? Wat een raar idee. Maar de redeneringerachter is niet zo gek. Toen platenmaatschappij EMI in 2004 de Gang OfFour-compilatie A Brief History Of The Twentieth Century opnieuw uitbracht,verzuchtte de Volkskrant dat de songs weliswaar vitaal en actueel waren,maar dat het dunne studiogeluid het geheel tóch gedateerd deed klinken.

King knikt driftig. 'Dat heeft met geluidscompressie te maken: daarmeekun je muziek uit de luidspreker doen springen. We namen alles destijds opzonder effecten, zonder camouflage. Het moest eerlijk en echt zijn. Maarwe hadden wél met een andere compressie kunnen werken. Dat hebben we nubeter gedaan. Return The Gift doet meer recht aan ons live-geluid: groot,hard.'

En: passend tussen de punkfunkgroepen van nu. King vindt ze geweldig,vooral Franz Ferdinand ('een fantastische popband'). Die groep heeft meerdan alleen muzikale overeenkomsten met Gang Of Four: Hun artwork,bijvoorbeeld. Voor de hoes van het pas verschenen nieuwe album gebruikte'Franz' een oude poster van de constructivist Aleksandr Rodchenko. Van diestroming was ook Gang Of Four bezeten.

King somt op: 'En van communisme, marxisme, de werking vanmassacommunicatie, de principes achter uitbuiting en propaganda, kubisme,Fluxus. Je komt het bij Franz Ferdinand weer tegen. Ook in de teksten. Ilove it.'

Het persoonlijke is politiek, beweerde Gang Of Four. En andersom. Demanier waarop ze dat gegeven uitwerkten, kwam ze op verschillende boycotste staan. Over het nihilistische geschreeuw van de Sex Pistols of dehooliganpunk van groepen als Sham 69 ontstond nimmer zoveel ophef als overbijvoorbeeld He'd Send The Army, waarin GO4, in de woorden van King,suggereerde 'dat burgermannetjes met saaie banen hun frustratie enmachtswellust thuis botvieren, op hun vrouw en kinderen, en daarmeeeigenlijk al halve nazi's zijn'. Engeland stond op zijn achterste benen.Ook vandaag gaat van de intellectualistische postpunk een grotere krachtuit dan van de eerste punkgolf.

'Ik was gek op punk', zegt King. 'Maar god, wat is het saai als je hetnu terughoort. The Sex Pistols? Alleen het lawaai is over. The Ramones? Eengimmick. Alsof iemand honderd keer dezelfde grap vertelt.'

Waarom overleefde veel postpunk dan wel? Is het de inhoud? De politiekeboodschap?

King schudt het hoofd. 'De Pistols hadden geen soul. Er zat geen zwartemuziek in. Wij draaiden Funkadelic en Chic. Luister eens naar At Home He'sA Tourist. Het is disco! Fucking disco, mate!'

Het is duidelijk: de hernieuwde kennismaking met de 24-jarige Jon Kinguit 1979 viel hem niet tegen. King kon hem nog begrijpen, en dat was eenvoorwaarde voor de Gang Of Four-reünie. 'Het was geen gênantekennismaking. Ik heb nog dezelfde fascinaties. Hooguit kom ik nu tot andereconclusies.

'Ik had gedacht dat het zou zijn alsof ik mijn eigen dagboek teruglas.Dat ik twee keer per pagina met kromme tenen zou zitten en zou denken:gadverdamme, wat ben jij een aansteller. Het viel mee. Natúúrlijk is eenjongen van 22 die in een band gaat zingen altijd een beetje eenpretentieuze lul, maar als je er op je 22ste niet van overtuigd bent datje met je band de wereld kunt veranderen, wanneer ben je het dan wel? Opdie leeftijd hóór je een pretentieuze lul met een grote bek te zijn. Alsje dat niet bent, verspil je je tijd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden