Wiegel wiegel wiegel met je dikke reet

In Liedteksten 1974-2001 doen Bindervoet & Henkes een poging Bob Dylan in het Nederlands te vertalen. Hun jolige kleinkunst pakt niet altijd even gelukkig uit....

Liedteksten dien je zingbaar te vertalen, is het standpunt dat het duo Bindervoet & Henkes huldigt. Dan moeten er soms offers worden gebracht. Woorden en betekenissen uit de oorspronkelijke teksten kunnen komen te sneuvelen, omdat het ritme het Nederlands in een andere richting dwingt.

Zo kon het gebeuren dat Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes een paar jaar geleden de songtekst We Can Work it Out van The Beatles wijzigden in ‘Weekend wordt het koud’. Goed te zingen, maar hebben we het dan nog steeds over een Beatles-tekst? Zelfs al waren Lennon & McCartney geregeld voor een geintje te porren, en al is de vrijheid-in-gebondenheid die Bindervoet & Henkes zich permitteren ook een verademing in de dikwijls enghartige vertalerswereld, hun neiging tot jolige kleinkunst pakt niet altijd even gelukkig uit.

In korte tijd heeft het duo zich op het gigantische corpus aan liedteksten van Bob Dylan (66) gestort. Vorig jaar verschenen de Liedteksten 1962-1973 bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, en nu is er reeds het tweede deel, dat de jaren 1974-2001 beslaat. Dylan de dromer, de eenzame ongrijpbare, de liefdeszanger, de plotseling devote bard, de dichter die de erkenning uit de literaire hoek met uiterlijke onbewogenheid incasseert, om vervolgens de jagers op diepzinnigheden met stomheid te slaan door een paar simpele songs aan zijn oeuvre toe te voegen. Of is die eenvoud een bewijs van het allerdiepste?

Je weet het nooit. En hoe nobel het streven van het vertalersduo ook is, en voortkomend uit oprechte bewondering, dít weet je wel, als je de tweetalige editie van de Liedteksten doorneemt: Dylan is voor hen een paar maatjes te groot. Zijn Engels is vloeiend en mysterieus, terwijl het Nederlands hem in een cabareteske hoek zet.

‘Sara, Sara/ It’s all so clear, I could never forget’: ‘Sara, Sara/ ’t Is klip en klaar dat ik jou nooit vergeet.’ Dan zie je niet Bob, maar André Rouvoet met een gitaar voor je.

‘And then our shadows meet and then we drink the wine’: ‘Met schaduwen gedeeld gebruiken wij de wijn.’ Dat is Onno Kleyn achter een roemer.

‘And you search in vain to find/ Just one law-abiding citizen/ Just remember that death is not the end’: ‘Als je tevergeefs op zoek bent/ Naar één homo sapiens/ Niet vergeten: de dood is maar een grens.’ Dat is Freek de Jonge achter een drumstel.

‘Wiggle wiggle wiggle like a gypsy queen’: ‘Wiegel wiegel wiegel met je dikke reet’. Dat lijkt zelfs even politiek cabaret uit de Rode Haan van weleer, of misschien zien jongeren dan actrice Annet Malherbe voor zich, al dan niet in haar gedaante van Gooische Vrouw – maar Dylan is het niet meer.

Je respect voor his Bobness wordt al met al wel nog weer groter, dat moet gezegd, en dat kun je de winst van deze onderneming noemen. Maar dat is een dubieuze eer, want zijn teksten hádden we al. ‘I never know what the poor girl’s gonna do to me next’: ‘En van wat dat kind van plan is, weet ik meestal niks.’ Never wordt meestal niks. Waarom? Omdat het Nederlands anders niet uitkomt.

Dat is geen ‘simple twist of fate’ meer, ofwel ‘wending van het lot’, maar een persoonlijke keuze. Juist doordat ze er niet bij kunnen, laten de vertalers Dylans ster stralen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden