Achtergrond Friese vlag op festivals

Wie zit er achter die Friese vlag, die al jaren op allerlei Europese festivals wappert?

Cor Tjeerdema van Frisian Party Zone. Beeld Ewout Lowie

Wie staan er toch onder die Friese vlag, die haast op alle grote rockfestivals van Europa te spotten is? Dat zijn dus de leden van de Frisian Party Zone, en voor wie zich afvraagt waar het feestje is, dat is daar, onder die wapperende hartjes. Pardon, pompeblêden.

Je ziet het pas als je erop let, maar als je foto’s van het festivalpubliek van de laatste twintig jaar zou bekijken, zou je opmerkelijk vaak een Friese vlag tegenkomen. Hij wappert op bijna alle grote rockfestivals, en altijd rechts vooraan, bij het podium. Dit weekend ook weer op Lowlands, bij onder andere Gogol Bordello en Dropkick Murphys. Maar wie staan er eigenlijk onder? 

Een zoektocht op Facebook leidt ons via festivalfoto’s met de vlag naar Cor Tjeerdema (46), de beheerder van ‘Frisian Party Zone’. De openbare Facebookgroep met 1.411 leden wordt op de groepspagina beschreven als ‘een gezellige club van voornamelijk Friezen, die de leukste popfestivals in Europa bezoeken’, waar je hen kan vinden bij ‘de (grootste) Friese vlag’ of hun ‘feestbus’. We mogen met Tjeerdema en zijn Frisian Party Zone mee naar Welcome to The Village, een festival in Leeuwarden.
Lees verder onder de video

Wanneer Tjeerdema het festivalterrein op loopt, begint hij aan een thuiswedstrijd. Hij kent het terrein, de organisatie en de bezoekers, en zij kennen hem. Mensen knikken, steken een arm in de lucht en spreken hem aan, in het Nederlands en het Fries. Tjeerdema is geen onbekende figuur in Leeuwarden. Samen met zijn moeder baat hij een camping uit aan het IJsselmeer, maar de Leeuwarders kennen hem vooral als voormalig barman van alternatief muziekcafé Mukkes, organisator van afterparty’s en bezieler van Frisian Party Zone.

Praktische redenen

De Facebookgroep is een online neerslag van de vereniging die Tjeerdema in 1997 met vrienden van zijn stamkroeg oprichtte. Vier jaar eerder ging hij voor het eerst naar Roskilde Festival in Denemarken, mee met Friezen die daar al meer dan tien jaar de Friese vlag droegen. Dat deden ze vooral om praktische redenen. In 1993, die barre tijd zonder smartphones, vond je je vrienden op die manier snel terug, en wist je ook waar andere vriendengroepen zich op het terrein bevonden. ‘Er waren toen veel meer vlaggen op festivals’, zegt Tjeerdema. ‘Al die vlaggen bij elkaar: dat was mooi om te zien.’

Pompeblêden

De zeven blauwwitte banen en rode waterleliebladeren of ‘pompeblêden’ van de Friese vlag, vaak abusievelijk aangezien voor hartjes of appeltjes, prijken onder andere ook op verpakkingen van zuivelmerk Friesche Vlag, en de shirts van voetbalclub SC Heerenveen. In 2016 verkoos de BBC dat shirt tot een van de lelijkste voetbalshirts aller tijden. Volgens de BBC zou het niet misstaan bij een van de hulpjes van de Hartenkoningin van Alice in Wonderland.

Het jaar daarop ging Tjeerdema opnieuw naar Roskilde, deze keer met vrienden uit zijn stamkroeg. ’s Avonds zagen ze hoe verschillende vriendengroepen zich verzamelden rond een tiental bussen met speakers en aggregaten op het dak, die dienst deden als clubhuis annex slaapzaal. ‘Toen is het idee ontstaan om zelf een bus te kopen, en ermee naar festivals te gaan’, zegt Tjeerdema. In 1997 kochten ze hun eerste bus, een Bova Europa touringcar uit 1976, die ze uitrustten met een dakterras, een dixi, een muziekinstallatie en een Friese vlag. Datzelfde jaar richtten ze hun vereniging op. Tjeerdema: ‘We wilden het officieel maken. We investeerden in de bus, dus het project mocht niet binnen een paar jaar stranden. Het was iets voor de lange termijn.’

Meer dan twintig jaar later beschikt Frisian Party Zone over een grotere lijnbus, een dertigtal betalende leden en heel wat meer spontane sympathisanten. De bus is nog steeds het centrum. Tjeerdema noemt hem teder zijn ‘rijdende kroeg’. Op kussens en tafels prijkt de Friese vlag, een plaatje van Friese vrijheidsstrijder Grutte Pier bewaakt de koelkast en hond Oetske, half Wetterhoun, half Friese Stabij, rust uit in de schaduw onder de bumper. Tjeerdema stroopt de mouw van zijn shirt op en toont de wapperende Friese vlag op zijn bovenarm. ‘Het is mijn enige tattoo’, zegt hij trots.

Waarom staat alles in het teken van Friesland? ‘We zijn gewoon Fries’, zegt Tjeerdema schouderophalend. ‘En onze stamkroeg had ook een Friese vlag aan de luifel hangen. Het zit in de Friese aard dat we onze eigen gang gaan. Hier geldt: zo weinig mogelijk regels, zo veel mogelijk vrijheid.’ 

‘Gisterenavond stonden hier wel driehonderd mensen voor de afterparty’, zegt Keimpe Huging (34). Een uur geleden interviewde hij Tjeerdema voor de lokale omroep LEO, nu trekt hij bij de bus een blik Heineken open. Net als Huging is Willem Hilt (25) geen officieel lid van de vereniging. ‘Wij zijn hier voor de gezelligheid. Maar misschien betaal ik volgend jaar wel eens contributie.’ Want dat is de enige officiële voorwaarde om tot Frisian Party Zone te behoren.

Hoef je dan niet Fries te zijn? ‘Helemaal niet’, zegt Tjeerdema. Hij haalt een fles beerenburg en shotglaasjes. ‘Er zijn zelfs Zweden en Noren die op festivals met onze vlag rondlopen. Je moet gewoon bij de groep passen.’ Maar hoe doe je dat dan?

‘De meeste leden houden van alternatieve rockmuziek en metal’, zegt Tjeerdema. Op Lowlands zal de vlag zeker te zien zijn bij The Wombats en Amenra, maar ook bij The War On Drugs en Patti Smith. En: ‘Je moet het wel gezellig vinden om een biertje te drinken en wat te kletsen bij de bus, anders schiet het niet op. Voor de rest mag iedereen doen wat hij wil. Sommigen gaan graag vroeg naar het festivalterrein, anderen missen concerten omdat het te gezellig is bij de bus.’

Welke festivals Frisian Party Zone bezoekt, ligt op voorhand niet vast. ‘Als er genoeg animo is en een chauffeur de bus wil rijden, dan gaan we erheen’, zegt Tjeerdema. Hun zomer begint op Paaspop en eindigt op Lowlands, ertussenin doen ze een tiental festivals aan, in Nederland en België, maar ook in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, IJsland, Finland, Noorwegen of Zweden: van Graspop en Rock am Ring tot Glastonbury. Soms nemen ze wel zes vlaggen mee, als er meerdere podia zijn. Huging: ‘Dat heet in stilte annexeren.’

Al is dat er de laatste jaren niet makkelijker op geworden. ‘Soms heb ik het gevoel dat organisaties de securityregels van concertzalen willen kopiëren naar festivals’, zegt Tjeerdema. ‘Dan moet de vlag bijvoorbeeld lager, maar dan hangt hij volledig in het zicht.’ De vlag wordt ook wel eens geweigerd aan de ingang van het terrein, zoals op Welcome to The Village in Leeuwarden. Tjeerdema komt even later terug met een kleinere vlag, aan een kleinere hengel, die hij volledig ingeschoven heeft. ‘Ik heb zo nog een paar trucjes, maar die ga ik niet vertellen aan de krant.’

Toch zal Tjeerdema, en met hem Frisian Party Zone, de Friese vlag niet snel thuislaten. Alleen al om praktische redenen: ‘Je kan nu wel appen, maar het blijft dan lastig om uit te leggen waar je staat: derde paal links, aan de bar bij het podium. Dat evenaart het gemak van de vlag bij lange na niet.’ Daarom moet vlag ook zo hoog mogelijk wapperen. ‘Dan ben je van ver te zien en heeft het publiek er geen last van’, zegt Tjeerdema. ‘In het buitenland komen alle Friezen en Nederlanders meteen naar ons toe. Zo leer je veel nieuwe mensen kennen.’

Aan het einde van de avond staat Tjeerdema vooraan bij Motorpsycho. Hij demonstreert een paar trucs: hoe je in de lucht met de vlag een achtje tekent, hoe je doet alsof de vlag valt en hoe je hem over het publiek zwaait. Leden en vrienden verzamelen zich rond de vlag en Tjeerdema heeft het naar zijn zin. ‘Een vlag meenemen naar een festival, dat zouden veel meer mensen moeten doen. Alleen niet allemaal Friese, want dan wordt het verwarrend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.