Feiten voor bij de borrelTalkshowoorlog

Wie wint er op het talkshowslagveld?

De Nederlandse tv heeft een rijke geschiedenis aan kijkcijferoorlogen. Maar hoe groot is het effect van de constante strijd om de kijker nu echt?

Beeld Willum Morsch

Het stof van de eerste veldslagen tussen de talkshows Op1 en Jinek is nog niet neergedaald, maar uw gesprekspartner aan de borreltafel zal ongetwijfeld het oordeel over de kijkcijferoorlog al klaar hebben. Op1? Glansrijk winnaar. Jinek? Dreigt roemloos ten onder te gaan. Maar is die conclusie wel terecht? Om u tijdens de bitterbal van enige munitie te voorzien, analyseerde de Volkskrant aan de hand van cijfers van Kijkonderzoek enkele battlefields van de afgelopen jaren.

Van de talentenjachtoorlog op vrijdag tot de oorlog om de zaterdagavond, de Nederlandse televisiegeschiedenis kent bijna net zoveel oorlogen als er programma’s bestaan. De grote zenders bedenken telkens nieuwe formules en tuigen nieuwe shows op om de beslissende slag te leveren. Maar hoe groot is het effect van die constante strijd om de kijker?

RTL Late Night, de voorloper van Jinek, presteerde een aantal jaar uitstekend met Humberto Tan als presentator; in 2015 had het programma zelfs een jaargemiddelde van een miljoen kijkers. Nadat de cijfers implodeerden, moest Tan zijn plek afstaan aan Twan Huys, maar die kon het tij niet keren.

Zo bezien doet Eva Jinek het op diezelfde zender helemaal niet zo slecht. Haar nieuwe show bereikt op de meeste dagen rond de 700 duizend kijkers. Daarmee zit ze rond het jaargemiddelde dat Pauw in zijn eerste jaren draaide en doet ze het een stuk beter dan haar directe voorgangers bij RTL. Vorig jaar lag het kijkersgemiddelde daar zelfs onder de 400 duizend. Het gemiddelde van Jinek over 2020 ligt zelfs iets hoger dan dat van haar grote rivaal: talkshow Op1 – al is het cijfer deels vertekend door enkele uitschieters, zoals de eerste uitzending van Jinek, die 1,7 miljoen kijkers wist te trekken.

Wel vormen talkshows een uitzondering in de televisiewereld. Waar kijkers nog weleens van praatprogramma switchen, blijken ze behoorlijk honkvast als het op de rest van de programmering aankomt. Zo zijn er nauwelijks verschuivingen op de voor de televisie zo belangrijke zondagavond, als je de jaargemiddelden van de drie concurrenten NPO 1, RTL 4 en SBS 6 met elkaar vergelijkt. Met kijkcijferhits als Studio Sport Eredivisie wint NPO 1 steevast de met-het-bord-op-schootoorlog, en met succesformules als Boer zoekt vrouw houdt het ook in de uren daarna de kijker vast. Het verschil tussen NPO 1 en RTL 4 is op de zondagavond gemiddeld soms zelfs een miljoen kijkers.

De strijd levert slechts kleine verschuivingen op. Zo groeiden NPO 1 en RTL 4 vorig jaar – onder meer door de programmering van RTL’s succesvolle Expeditie Robinson – meer naar elkaar toe op de zondagavond. Maar het verschil tussen de zenders blijft groot.

Ook op een ander slagveld is er al tien jaar nagenoeg geen nieuws van het front. De strijd tussen het Achtuurjournaal van de NOS en het dertig minuten eerder uitgezonden RTL Nieuws, dat al in 1989 begon, is uitgemond in een loopgravenoorlog met voortdurende patstelling. De NOS is nog altijd goed voor zo’n 2 miljoen kijkers, terwijl RTL het steevast met honderdduizenden minder moet doen. Daarbij speelt wel mee dat er bij de journaals veel minder wijzigingen worden doorgevoerd dan bij de dagelijkse talkshows van de twee zenders.

Alle oorlogen ten spijt zijn de veldslagen dus maar van beperkte invloed op het televisielandschap. En Jinek? Die heeft vooralsnog geen enkele reden zich terug te trekken van het slagveld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden