Wie wint de Gouden Palm?

Het betere voorspellen was zelden zo moeilijk als tijdens de 67ste editie van het Filmfestival Cannes. Wie wint vandaag de Gouden Palm?

Sophia Loren tijdens het filmfestival in Cannes. Beeld AP

Deux jours, une nuit

Cannes kent een paar zekerheden. Een daarvan betreft de Dardenne-factor: wanneer de broers, chroniqueurs van postindustrieel Wallonië en de daar standhoudende mens, een nieuw drama insturen voor het festival, doen ze mee voor een prijs.

Deux jours, une nuit volgt twee dagen in het leven van de fragiele arbeidster Sandra, die haar baan verliest tenzij ze haar collega's ervan kan overtuigen hun bonus in te leveren. Jean-Pierre en Luc Dardenne, die in Cannes al de belangrijkste prijs, de Gouden Palm, wonnen voor Rosetta (1999) en L'Enfant (2005), kneden uit zo'n alledaags voorval een scherp en actueel drama vol vragen over altruïsme, egoïsme en solidariteit.

Tijdens de persconferentie voor de film legde hoofdrolspeelster Marion Cotillard (37), de eerste échte filmster in het grauwrealistische oeuvre van de Waalse broers, op verzoek van de pers uit hoe ze dat doet, een gewone vrouw spelen met een marginaal bestaan. De actrice, onberispelijk en ravissant in couturepracht: 'Voor de film gaf ik tijdelijk mijn eigen identiteit op. Ik wás die vrouw. Het is, nou ja, alsof ik haar de autosleutels gaf. Sandra nam me over.' 'Dit zijn mensen die wij kennen', zegt Luc Dardenne. 'Solidariteit onder collega's ontbreekt vaak en drijft ons uit elkaar.'

Zoals gebruikelijk bij de regisserende broers, gingen er aan de opnamen maandenlange repetities vooraf. Cotillard: 'Op de set spraken de Dardennes ook nadrukkelijk over hoe de toeschouwer het zou ervaren. Dat is bijzonder. Op sommige filmsets durf je het woord toeschouwer niet eens hardop uit te spreken, maar de Dardennes filmen nadrukkelijk met een publiek in gedachten, ze willen hun kijker een specifieke ervaring bieden.'

Beeld AP

Foxcatcher

Ook zo'n Cannes-wetmatigheid: de allereerste symptomen van Oscarkoorts worden zichtbaar. Iets is Oscarwaardig, schrijft de pers, meestal over een acteur of actrice, die dan in interviews bescheiden mompelt dat het 'daarvoor nog veel te vroeg is'. Dit jaar betreft het, vrij opmerkelijk, de Amerikaanse komiek Steve Carell (The Office), in zijn eerste serieuze hoofdrol als contactgestoorde miljardair en worstelcoach in de film Foxcatcher.

De festivalpers schrijft dat hij er deze keer wonderwel in slaagt zijn komische talent te onderdrukken. Maar volgens de acteur met kenmerkend uitgestreken gelaat, die zich laat interviewen in het Carlton Hotel, is dat pertinente onzin: 'Ik speel komedie juist exact hetzelfde als drama.'

De film van de Amerikaan Bennett Miller, die eerder Capote (2005) maakte, is gebaseerd op het levensverhaal van twee olympische worstelkampioenen, de broers Schultz. Een daarvan werd doodgeschoten door zijn krankzinnige worstelcoach. De ander, Mark, een reus met imposante bloemkooloren, combineerde topsport met cocaïnegebruik. De echte Schultz woonde de première in het festivalpaleis bij. 'Vooraf was hij bang hier te komen', zegt de gespierde acteur Channing Tatum (34) die de overgebleven broer speelt. De film werd goed ontvangen door de internationale pers.

Winter Sleep

Ook het steppe-epos van de Turkse filmer Nuri Bilge Ceylan, die eind mei een masterclass zal geven tijdens het Rode Tulp Festival in Rotterdam, werd goed ontvangen. Zijn Winter Sleep volgt een zelfingenomen dorpspatriarch in Anatolië, die lange gesprekken voert met zijn prachtige jonge vrouw. Ceylan, die bekendstaat om zijn sublieme fotografie, brengt zijn publiek opzettelijk pas laat in vervoering in zijn ruim drie uur lange drama.

Oeverloos gepraat is noodzakelijk om dat effect te bereiken, legt hij uit in een strandtent aan zee. 'Dat is althans hoe ík discussieer met mijn vrouw: we bewegen in cirkels, schieten niks op. Mijn producent en de distributeurs vonden de film weer te lang, maar daar ben ik inmiddels aan gewend. De titel vonden ze ook niks, trouwens.'

Ceylan werd vooraf getipt als grote kanshebber voor de Palm: nadat hij voor zijn vorige epos Once Upon a Time in Anatolia (2011) al de Grand Prix had gewonnen, werd het wel eens tijd. Maar Winter Sleep raakt net niet aan het beste werk in zijn magistrale oeuvre, wat een belemmering kan zijn voor de jury.

Zo valt voor alle tot nog toe hoogst gewaardeerde filmmakers uit de Palm-competitie wel een valide argument te bedenken waarom de Palm níét hun kant op zal gaan. De Dardennes wonnen immers al twee keer en Foxcatcher is als drama mogelijk iets te conventioneel.

Mr. Turner

Hetzelfde bezwaar wordt opgevoerd voor Mr. Turner van Mike Leigh, de film die in de lijstjes in de Amerikaanse filmbladen vooralsnog op kop ligt. Een uitstekend gemaakte film, maar geen baanbrekende cinema.

Zo slaat de filmgemeenschap aan de Rivièra dit jaar al vroeg aan het speculeren. Van deze jury, met onder meer de extreme Deense filmer Nicolas Winding Refn en China's controversieelste filmer Jia Zhanke, wordt een keuze verwacht voor compromisloze auteurscinema.

Maar dat zegt niks: de traditie in Cannes leert dat jury's geregeld afwijken van zo'n etiket. Eerdere juryvoorzitters Robert De Niro en Steven Spielberg werden als liefhebbers van iets gezapiger films ingeschat, maar gunden de Palm vervolgens aan Terrence Malicks metafysische beeldenreeks The Tree of Life (2011) en het expliciet seksuele, drie uur lange La vie d'Adèle (2013) van meestervoyeurist Abdellatif Kechiche.

Zo bezien zou de jury van 67ste editie pas echt verrassen met een conventionele winnaar.

Filmfestival Cannes vindt plaats van 13 t/m 25 mei 2014.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden