'Wie was ik nu helemaal? Barbarella'

Jane Fonda veranderde elk tijdsgewricht van rol: van sekssymbool, tot anti-oorlogsactiviste, tot fitnesskoningin. Op 67-jarige leeftijd is de laatste akte van haar leven aangebroken....

De derde akte. Zo noemt Jane Fonda de levensfase waarin ze zich bevindt.'De repetitieperiode is voorbij. Dit is de laatste fase. Ik ben niet bangvoor de dood, maar ik heb wel angst met spijt te sterven.'

Fonda (67) is anderhalve dag in Amsterdam, waar zij woensdagavond inFilmmuseum Cinerama een retrospectief van haar films opende, en enkeleinterviews gaf ter promotie van haar autobiografie My Life So Far(Nederlandse titel: Mijn leven). Fonda zit op een tweezitsbank in haarsuite, met aan haar voeten haar hond, en een zilveren wandelstok - eeningreep aan haar heup speelt haar parten. 'Mijn boek is het product van hetverlangen in het reine te komen met mezelf. Ik heb gezien hoe mijn vadertot aan zijn sterfdag worstelde met zijn verleden. Ik dacht: dat zal mijniet gebeuren. Het schrijven werd een soort missie; ik hoop dat andereniets aan mijn verhaal hebben.'

Natuurlijk - ze weet al te goed dat haar leven weinig raakvlakken heeftmet dat van de gemiddelde lezer. 'Hallo! Ik ben Jane Fonda, de dochter vanHenry Fonda. Rijk en bekend sinds haar geboorte. Alleen: geld en roemleggen geen claim op geluk. Achter die schone schijn ging een worstelingschuil van een persoon die tientallen jaren intens naar erkenning heeftgezocht. Pas de laatste jaren, na mijn scheiding van Ted (Turner, oprichtervan CNN; red.), zie ik in dat perfectie een onzinnig streven is.'

Jane Fonda. Noem haar naam, en beelden uit de recente geschiedenisvermengen zich met haar publieke optreden.

Ze speelde ten tijde van de seksuele revolutie de 41ste-eeuwseverleidster Barbarella (Roger Vadim, 1968), een film die in conservatievekringen tot razernij leidde omdat Fonda (met blonde krullen) bloot op hetaffiche stond.

Kort daarna, tijdens het verzet tegen de oorlog in Vietnam, stond Fonda(met zwart, steil haar) op de barricaden als 'Hanoi Jane', frontvrouw vande anti-oorlogsbeweging. In de jaren tachtig was ze plotseling een bonkige,broodmagere fitness-koningin - haar eerste video met oefeningen is de bestverkochte aller tijden.

Een decennium later was er weer een metamorfose; de linkse actriceverbaasde vriend en vijand door te trouwen met Ted Turner, die ze in haarboek haar 'grootste liefde' noemt, om eraan toe te voegen dat demediatycoon twee weken na de huwelijksplechtigheid al vreemd ging.

Over die openhartigheid heeft ze nooit getwijfeld. Wie wil uitdrukkendat het leven geen schoonheidswedstrijd betreft, moet vooral ook de eigenfouten laten zien, stelt ze. Ze koestert nog altijd warme herinneringen aanhaar drie ex-echtgenoten. 'Niets is overzichtelijk opgedeeld in goed enslecht, al probeert Hollywood ons iets anders te doen geloven. Ik heb me,achteraf bekeken, te veel aan mijn mannen aangepast - dat heeft alles temaken met de koude, bijna zakelijke wijze waarop mijn vader mij altijdheeft benaderd.

'Ik probeerde voortdurend de mooie, aandachtige vrouw te worden die ikvan hem moest zijn. De fnuikende kracht van het Hollywood-ideaal. Metboulimia als gevolg. Jaren van proppen en weer uitkotsen.'

Recent maakte Fonda na vijftien jaar haar comeback in Monster In Law vanRobert Luketic. In die film bood de vrouw die nog repeteerde met MarilynMonroe tegenspel aan Jennifer Lopez. 'Ik had er weer echt zin in. Dat ismijn voorwaarde. Het moet leuk zijn.'

Het acteren heeft nooit een centrale rol in haar leven gespeeld, denktze hardop. 'Hoewel - op dat ene moment na, toen ik even echt top of thebill was en films van de grond wist te tillen met een zekere relevantie.'Ze doelt op producties als Coming Home (Hal Ashby, 1978) over eenVietnam-veteraan, en The China Syndrome (James Bridges, 1979), over degevaren van kernenergie. 'Dat kon toen nog. Films hadden de kans tegroeien. Nu is het scoren in het eerste weekeinde, en anders wegwezen.'

In haar autobiografie omschrijft Fonda haar optreden eind jaren zestigtegen de Amerikaanse oorlog in Vietnam als 'naïef'. 'Ik betreur mijnbetrokkenheid niet', stelt ze fel, 'alleen de manier waarop was verkeerd.Stond ik daar met hoge stem mijn land aan te klagen. Wie was ik nuhelemaal? Een miljonairsdochter. Ik had net Barbarella gedaan. En dan derevolutie prediken. Dat werkt natuurlijk niet.'

Het engagement loopt als een rode draad door haar leven. Ook nu veertze op zodra de naam van president Bush valt. 'In Atlanta, waar ik woon,oogt het stadscentrum zoals de buitenlanders Amerika kennen: bruisend, volmensen met ideeën en plannen. Maar twintig minuten verderop is er nietsanders dan armoede.'

Ze werkt de afgelopen jaren veel met kansloze jongeren, die ze metmiddelen en raad bijstaat. 'Als ik die projecten bezoek, en de kaalslagzie, dan raak ik buiten zinnen. Het machtigste land ter wereld? Ho-u tochop. Die achterstandsbuurten staan dichter bij de derde wereld dan bij hetmachtscentrum waaraan Bush refereert.'

Waarom niet weer naar Europa verhuizen, zoals in de jaren zestig? 'Detrotse ridder die de VS willen zijn, is van binnen doodziek. Zo'n patiëntlaat je toch niet achter?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden