Wie betaalt de rekening in Hilversum?

De bezuinigingsplannen van minister Van Bijsterveldt zijn in Hilversum hard aangekomen. Het kabinet stemt niet in met de voorwaarden die grote publieke omroepen stellen aan hun samenwerking. Wie betaalt straks de rekening in Hilversum?

Ana van Es
Jan Slagter, voorzitter van Omroep Max, gisteren voor het hoofdkantoor op het Mediapark in Hilversum. Beeld anp
Jan Slagter, voorzitter van Omroep Max, gisteren voor het hoofdkantoor op het Mediapark in Hilversum.Beeld anp

De meest opvallende verliezers zijn de omroepen met fusieplannen. Van Bijsterveldt weigert de bruidsschat te betalen die AVRO-TROS, BNN-VARA en KRO-NCRV hadden geëist in ruil voor de samenwerking. Zij willen twee keer tot drie keer zoveel budget en zendtijd als omroepen die zelfstandig blijven.

Per lid extra geld
De minister vindt echter dat ze de fusies voldoende stimuleert door het nu nog geldende plafond van maximaal 400 duizend leden per omroep af te schaffen en per lid extra geld te geven. Een mega-omroep genereert zo meer inkomsten, is haar redenering. Maar veel nieuwe leden zullen er niet komen, want het lidmaatschapsgeld verdrievoudigt straks en lokken met cadeautjes mag ook niet meer.

BNN en VARA staakten vrijdagavond als eersten de fusiebesprekingen. Het door de omroepen voorgedragen en door het kabinet goedgekeurde scenario van maximaal acht omroepen, waarvan drie fusiepartners, drie ledenomroepen die zelfstandig blijven (MAX, EO en VPRO) en twee taakomroepen (NOS en NTR) is daarmee op losse schroeven komen te staan.

Teleurstellend
Voor zowel omroepen als het kabinet is dit teleurstellend. De omroepen trachtten te voorkomen dat de minister hen tot willekeurige fusies zou dwingen en kozen daarom zelf, met het mes op de keel, voor samenwerking. Met elkaar kunnen ze slecht door een deur, maar ze hadden een gezamenlijk doel: het bestel in stand houden.

Omgekeerd was de minister er alles aan gelegen om een oplossing te kiezen die de goedkeuring van de omroepen kon wegdragen. Anders moet ze nog vijf jaar wachten voordat de huidige omroeplicenties aflopen en saneringen mogelijk zijn. Daarom koos ze niet voor rigoureuzere reorganisaties.

WNL en Powned
Het bezuinigingsplan is desastreus voor nieuwkomers WNL en PowNed, die vorig jaar het Hilversumse bestel zijn binnengehaald om voor meer pluriformiteit te zorgen. Een zelfstandige toekomst zit er voor hen niet meer in.

Van Bijsterveldt wil ook paal en perk stellen aan de internetactiviteiten van publieke omroepen. Het aantal websites moet met 35 procent worden verminderd. Vooral websites die geen rechtstreekse relatie hebben met de programmering op radio en televisie, moeten sneuvelen. Ook innovatie wordt aan banden gelegd.
De enige waarvoor het bezuinigingsplan een onverwachte meevaller is, zijn de dertien regionale omroepen in Nederland. Zij bleven tot dusver in de Hilversumse fusiedans buiten beeld, maar de minister verordonneert nu dat er vergaande integratie moet plaatsvinden tussen hen en de landelijke omroepen.

Derde net
Nederland 3 moet in 2016 voor een groot deel met regionale programmering worden gevuld. Op deze manier, zo stelt de minister het voor, kan ze tenminste voorkomen dat het derde net moet sneuvelen om de bezuiniging rond te krijgen. Maar de minister ging er vanaf het begin vanuit dat ze er met de omroepen zelf ook wel uit zou komen, zeggen betrokkenen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden