Wie betaalt de enorme strandballen op Rotterdam Centraal?

Van de imposante gevel van Rotterdam Centraal station is eigenlijk alleen de punt van het dak nog te zien. Het zicht op de grote glazen entree van het station wordt geblokkeerd door twee opgeblazen wereldbollen van 10 meter hoog. Het is de proefopstelling voor Kissing Earth, een nog te maken metalen kunstwerk van de IJslander Olafur Eliasson. De wereldvermaarde kunstenaar heeft de opdracht gekregen het nieuwe stationsplein te verfraaien.

'Lelijk pleurisding'. De meningen zijn niet mals. Op sociale media wordt volop gereageerd op de proefbollen die dinsdagochtend voor het Centraal Station geplaatst zijn. Beeld Arie Kievit

De oversized strandballen met wereldkaart liggen pal voor de uitgang van het stationsgebouw. De één wit met geel, de ander zwart met wit, beide met scheerlijnen met gewichten om ze op hun plek te houden. Zo nu en dan worden de ballonnen verlegd om verschillende posities van het aanstaande kunstwerk uit te proberen.

1 á 1,5 miljoen euro

Áls het kunstwerk er tenminste komt. Want voorlopig zijn er meer vragen dan antwoorden. Wie gaat het bijvoorbeeld betalen? De kosten zijn afhankelijk van de uiteindelijke grootte en het materiaal, maar worden in ieder geval geschat op 1 á 1,5 miljoen euro. Zeker de helft daarvan moet worden opgehoest door private partijen. De gemeente heeft beloofd 5 ton in te leggen, maar moet daar wel nog over stemmen in de raad. Collegepartner Leefbaar Rotterdam heeft ernstige bedenkingen.

'Het station is al een kunstwerk op zich. Daar hoeft geen kunstwerk bij', zegt fractievoorzitter Anton Molenaar van Leefbaar Rotterdam. Hij geeft de wethouder tot januari de tijd om de financiering rond te breien. 'Anders einde oefening en geen ballen op CS.' Molenaar verwoordt een veelgehoord sentiment. Bijna zesduizend mensen hebben zich aangesloten bij de Facebookpagina 'Pleurt op met je ballen'.

Adriaan Visser, wethouder Financiën, Binnenstad, Cultuur en Sport, met kunstenaar Olafur Eliason. Beeld Arie Kievit

Weidsheid

De tijdelijke opstelling van de proefballonnen lijken niet direct een ander sentiment op te roepen. Ze staan de weidsheid van het plein in de weg, vindt passant Debby Vermeulen die de opstelling evalueert met haar twee kinderen. 'Vijf ton euro is veel geld, voor een plein dat leeg ook al mooi is.'

Maar geen paniek, luidt de mantra van verantwoordelijk cultuurwethouder Adriaan Visser (D66). Blakend van zelfvertrouwen staat hij op het Stationsplein de pers te woord: 'Het lijkt nu groot, maar de zeeën worden doorzichtig, dus als het af is kunnen we gewoon door het kunstwerk heen kijken.'

Overigens is Eliasson - kunstenaar met wereldfaam, gele regenjas, skaterpet - daar nog niet over uit. De oorspronkelijke schets toont massieve werelddelen, verbonden door hoepels als meridianen. De oceanen zijn uitgespaard. Maar hij twijfelt nog of hij dat bij één wereldbol precies andersom gaat doen; de zeeën als vlakken en de vaste grond uitgespaard. Ook wil hij niet dat kinderen in zijn werk gaan klimmen, dus daar moet nog wat op verzonnen worden.

Amazing

Ter plekke loopt Eliasson rond de proefopstelling. Zijn speciaal overgekomen Berlijnse team verplaatst de bollen en de gewichten, ondersteund door gemeentewerkers in traditioneel oranje overall en met een sporadische sigaret in de mondhoek. De kunstenaar wordt liever niet gestoord tijdens dit oriënterende werk. Later vertelt hij dat hij nog geen definitieve keuzes heeft gemaakt over de kleur en het materiaal. Over de grootte van het werk wil hij wel wat kwijt: 'Het voelt amazing'.

Indruk maakt het zeker. Veel reizigers staan stil voor een foto. Landschapsarchitect Donald Marskamp - gele schoenen met stippen, houten krat op zijn fiets - is er zelfs even voor omgefietst. Hij kan het massieve makkelijk wegdenken: 'Ik vind het fantastisch hoe de bollen van optisch van grootte veranderen vanuit verschillende hoeken. Als het straks af is, kijk je door de wereld naar de stad, een prachtig idee.'

Kunstenaar Olafur Eliason voor de proefopstelling. Beeld Arie Kievit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.