WHIZ KIDS IN CUBICLE PODS

‘Microserfs for the age of Google’, zo luidt de wervende tekst op het voorblad van Douglas Couplands nieuwe roman jPod....

Hans Bouman

jPod is inderdaad op te vatten als een vervolg op Microserfs en heeft dan ook iets van een herhalingsoefening. Opnieuw bestaan de hoofdpersonen uit een gezelschap whiz kids, ditmaal in dienst van een computerspelletjesfabrikant (die duidelijke overeenkomsten vertoont met Electronic Entertainment). Net als zijn voorganger is de roman een scherpe satire op een wereld die totaal wordt gedomineerd door technologie, waarin menselijke emoties ondergeschikt zijn gemaakt aan productiviteit en waar de omschrijving van een persoonlijkheid of karakter bestaat uit een inventarisatie van de contemporaine producten die iemand consumeert: favoriete karaoke-song, favoriet Simpsons-personage, favoriet computerspel, enzovoort.

De verteller die de wereld van jPod tot ons brengt, is Ethan, jongste van een zestal programmeurs die door het bedrijf in één afdeling bij elkaar zijn gezet omdat hun achternamen allemaal met een J beginnen. Omdat ze, naar goed corporate-gebruik, allemaal in hun eigen afgeschermde kantoorhokjes werken (zogenoemde cubicle pods), noemen ze zich jPod.

Ethan en zijn collega’s werken aan het skateboardgame BoardX en hebben zojuist te horen gekregen dat ze daarin ook een schildpad moeten verwerken. Het zoontje van de baas is namelijk gek op schildpadden, en ‘als mijn Carter gek is op schildpadden dan zijn schildpadden winnaars’.

De jPodders zijn door het opportunisme en de willekeur waarmee ze voortdurend worden omringd, cynisch en gelaten geworden. Hun ergernis en opwinding over de zoveelste onzinnige beslissing lijkt bijna pro forma. En hoewel ze dagen van soms zestien uur maken, bestaat hun arbeidsethos vooral uit het vermijden van werk. Ze sturen elkaar mailtjes met onzinnige attachments (in plaats van gewoon met elkaar te praten), speuren het internet af naar idiote of extreme informatie, sturen liefdesbrieven naar Ronald McDonald (die ze stiekem een schurkenrol geven in BoardX), houden onderling digitale wedstrijden en zetten zichzelf te koop op eBay.

Coupland lardeert dit landschap van spirituele afstomping met een aantal semi-absurdistische plotlijnen, waarin met name Ethans disfunctionele familie een rol speelt. Zijn moeder, die in de kelder een wietplantage heeft, elektrocuteert per ongeluk een vent die haar probeert af te persen, zijn vader poogt krampachtig een plek te veroveren in de filmwereld, en zijn broer verdient bij met de smokkel van illegale Chinese immigranten.

Al in zijn debuut Generation X gaf Coupland blijk van een zwak voor typografische grappen. In jPod trekt hij de registers stevig open. Als zijn personages elkaar trakteren op een wedstrijd waarin iemand de eerste honderdduizend cijfers van het getal pi opgeeft, inclusief één fout (opdracht: vind de fout), krijgt de lezer dat volledige getal 47 pagina’s lang voor de kiezen. Vergelijkbare opsommingen betreffen alle toegestane drieletterwoorden in Scrabble, Chinese karakters en wat de schrijver verder zoal te binnen schoot.

Kortom: deze satire over de emotioneel, intellectueel en spiritueel verstikkende werking van een totale uitlevering aan de technologie is verplichte kost voor hardcore Coupland-fans. Anderen zal het allemaal wel wat erg bekend voorkomen.

Hans Bouman

Douglas Coupland: jPodBloomsbury, import Penguin Benelux449 pagina’seuro 18,80ISBN 0 7475 8222 XBloomsbury, import Penguin Benelux449 pagina’seuro 18,80ISBN 0 7475 8222 X

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden