FilmrecensieWhite Riot

White Riot is een frisse terugblik op het muzikale antiracisme van de jaren zeventig ★★★★☆

Regisseur Rubika Shah laat nog eens zien hoe een geweldloze actiegroep groot politiek resultaat kan boeken.

Beeld uit White Riot.

Groot-Brittannië staat er slecht voor in 1976. De werkloosheid is hoog, jongeren zien de toekomst somber in. De extreemrechtse partij National Front is aan een stevige opmars bezig en vooral in de steden neemt het geweld tegen immigranten toe. Wanneer ook respectabele Britten als gitarist Eric Clapton zich racistisch beginnen uit te laten – tijdens een optreden in Birmingham roept Clapton, waarschijnlijk dronken, dat Engeland een ‘zwarte kolonie’ dreigt te worden – heeft de Londense fotograaf Red Saunders er genoeg van.

Saunders schrijft een ingezonden brief naar het muziektijdschrift NME waarin hij oproept tot een muzikale, antiracistische beweging. Rock Against Racism (RAR) is geboren: een actiegroep die, vanuit een scharrig kantoortje in Oost-Londen, snel uitgroeit tot een culturele beweging van formaat. RAR organiseert concerten en geeft een krant uit, Temporary Hoarding, die steeds meer Britse jongeren weet te bereiken.

In haar frisse, zorgvuldig gemaakte documentaire White Riot (de titel verwijst naar een nummer van The Clash, dat onterecht door skinheads werd omarmd) brengt Rubika Shah de jaren zeventig op een fraaie manier tot leven. Haar springerige stijl, waarin zwart-witfoto’s met behulp van kleine animaties in beweging komen, is gebaseerd op het knip-en plakwerk waarmee krantjes destijds met de hand in elkaar werden gezet.

Shah wist ook bijzonder archiefmateriaal op te duiken, vooral van het concert dat de climax vormt van haar film. Tijdens ‘Carnival Against the Nazis’ op 30 april 1978 lopen zo’n honderdduizend antiracisme-demonstranten door Londen. Eindbestemming van de mars is Victoria Park, waar Tom Robinson en bands als The Clash en Steel Pulse  optreden. National Front-aanhangers, die een tegendemonstratie hadden gepland, druipen bij het zien van de menigte stilletjes af. Bij de eerstvolgende verkiezingen lijdt de partij zwaar verlies.

White Riot laat zien hoe een geweldloze actiegroep, min of meer toevallig opgericht door een paar bezorgde burgers zonder netwerk of budget, groot politiek resultaat kan hebben. Natuurlijk was RAR niet de enige factor in de neergang van het National Front, maar Shah maakt aannemelijk dat de groep de tijdgeest wist te beïnvloeden.

Parallellen met het heden trekt de film niet. Dat is ook niet nodig. White Riot brengt in herinnering hoe actievoeren veertig jaar geleden in zijn werk ging: analoog en houtje-touwtje. De communicatie liep via posters en flyers op straat – en een enkele vaste telefoonverbinding. Gek genoeg legt dat vooral de nadruk op wat er intussen niet is veranderd.

White Riot

Documentaire

★★★★☆

Regie Rubika Shah.

80 min., in 24 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden