Werken met Madonna is fun

Omdat Arvo Pärt niet tevreden was over de wijze waarop William Orbit met zijn compositie omsprong, bleef 'Pieces In A Modern Style' vijf jaar op de plank liggen....

TWEE van zijn producties staan deze week in de Engelse toptien: Madonna's American Pie en All shores, de bijdrage van de Engelse All Saints aan de soundtrack van de film The Beach. Het succes van componist-producer William Orbit kent op dit moment nauwelijks grenzen.

De 43-jarige Engelsman heeft zojuist de productie van een nieuw Madonna-album voltooid, terwijl zijn recent verschenen Pieces In A Modern Style de succesvolste plaat is die hij in zijn ruim twintigjarige carrière maakte. Dat terwijl het toch niet zo'n voor de hand liggend project is: een album met elektronische bewerkingen van componisten als Bach, Gorecki, Händel, Vivaldi, Satie en Beethoven.

De kalme ambient-sfeer van het album past goed in de 'lounge'-mode: muziek om in de luie stoel bij te relaxen. Maar het idee voor de plaat stamt van ver voor die tijd, zegt de Engelse producer: 'Vijf jaar geleden maakte ik de eerste versie voor dit album, dat zelfs al een dag in de winkels lag, maar meteen weer uit de handel moest worden genomen.'

In een boze brief sprak de Estlandse componist Arvo Pärt zijn veto uit over de release van het album. Orbit kan er nu om lachen: 'Hij wilde niets weten van zo'n elektronische popversie van een van zijn stukken. Mijn platenmaatschappij was genoodzaakt de hele persing te vernietigen.'

Maar in de periode daarna doken er hier en daar toch exemplaren op, die op internet per opbod werden verkocht. Orbit: 'De cd werd een collector's item, trok zelfs de aandacht van mensen die zelden notie namen van mijn werk.' Toen zelfs zijn huisarts en het meisje bij de receptie van de platenmaatschappij om een exemplaar vroegen, wist hij zeker dat hij iets bijzonders op het spoor was.

William Orbit is een serieus man - die indruk maakt hij in elk geval. Hij formuleert zijn antwoorden zorgvuldig, en heeft eerder de uitstraling van een geduldige leraar voor de klas dan die van een vlotte popster. Niet helemaal toevallig misschien, bekent hij grinnikend: 'Je kunt je afkomst niet verloochenen.'

William Orbit groeide op in Oost-Londen, als zoon van een leraar Engels en een onderwijzeres. Een carrière voor de klas lag voor de hand. Tegen de zin van zijn ouders in koos hij voor de muziek. In de jaren tachtig maakte hij naam met de groep Torch Song, en later Bassomatic, waarna hij zijn stijl verfijnde op drie solo-albums, Strange Cargo 1-3. Orbit: 'Op de laatste van die trilogie stond een bewerking van een stukje muzak, dat de Amerikaanse componist Jack Nietsche ooit schreef voor de film Performance. Toen ik dat maat voor maat analyseerde, kwam ik er achter hoe inspirerend het is om muziek van anderen te bestuderen, zeker als het gaat om talenten van het kaliber van Nietsche.' Plannen voor een muzak-album verdwenen in de prullenbak, toen hij door een kennis attent werd gemaakt op het werk van de eigentijdse componist Gorecki: 'Ik wist meteen dat dit de richting was die het album moest nemen. Muziek met meer inhoud en meer diepte.'

Omdat hij zelf geen noten leest, liet hij de moeilijkste stukken inspelen door klassiek geschoolde vrienden: 'Daarna kon ik ze vanuit de computer verder bewerken. Hoe langer ik er mee bezig was, des te meer raakte ik onder de indruk van de kracht van de klassieke muziek. Daarbij vergeleken stelt de meeste popmuziek weinig voor.'

Pieces In A Modern Style viel meteen goed bij het poppubliek, maar werd in de klassieke wereld neergesabeld. Dat gold zeker de single-versie van Samuel Barbers Adagio for strings. Orbits eigen bewerkingen zijn tenminste nog opgenomen zonder extra beats of ritmes, maar in de dance-remix van de Nederlandse producer Ferry Corsten is Barbers stemmige adagio omgevormd tot een denderende trance-track. Hij had zo'n clubgerichte remix ook zelf kunnen maken, zegt Orbit. 'Maar ik ben fan van Ferry's Dutch trance-sound, en het leek me gepast zo'n jonge, opkomende producer een eigentijdse draai te laten geven aan dat nummer.'

Dat het uiteindelijk vijf jaar duurde voordat Pieces In A Modern Style in de winkels lag, heeft alleen maar in zijn voordeel gewerkt, vindt Orbit. 'De timing had niet beter kunnen zijn. Lounge-muziek is opeens hip, terwijl een productie met mijn naam erop nu veel beter verkoopt dan vijf jaar geleden.'

Dat laatste is vooral te danken aan zijn succes met het Madonna-album Ray Of Light, waarvoor hij niet alleen twee Grammy's in de wacht sleepte, maar dat met vijftien miljoen verkochte exemplaren ook Madonna's bestverkochte plaat van de jaren negentig is.

Toen Orbit door haar werd benaderd, zat zijn eigen carrière in het slop. 'Mijn manager had juist ontslag genomen vanwege het uitblijven van succes.' Orbit was op dat moment weinig meer dan een cultproducer. Dat juist hij gevraagd werd voor het nieuwe Madonna-album, verbaasde hem. 'Later kwam ik er achter dat ze heel goed op de hoogte is van de popwereld, en veel naar muziek luistert, ook obscure dingen.'

Madonna vertelde in een recent interview dat ze meteen was gecharmeerd van de Engelsman, toen hij bij hun eerste ontmoeting in New York als een beteuterd kostschooljongetje, totaal verregend, voor haar deur verscheen. 'Ze hoorde iets in mijn werk dat maar weinig mensen hadden opgemerkt', zegt Orbit nu. 'Ze stelde meteen voor de plaat op te bouwen rond mijn eigen sound - met synthesizers en space-effecten.'

Hij noemt Ray Of Light haar 'spirituele' plaat. De nog titelloze opvolger is anders van sfeer. 'Compacter en directer vooral.' Maar ook ditmaal was werken met de zangeres heel inspirerend. 'Ze is veeleisend, en duwt je echt naar een hoger niveau.' Werken met Madonna is fun, vindt hij, zeker nu hij gewend is geraakt aan haar stemmingen. 'We hebben veel gelachen in de studio, ze kan ontzettend grappig zijn. Maar op andere dagen is ze the hardest whip cracking person you ever met.'

Die andere kant van Madonna, de dame met de zweep, bleek streng maar rechtvaardig. Ze gaf hem alle credit voor Ray Of Light, waarmee Orbit een van de meestgevraagde producers van de popwereld werd. Hij kan er nog steeds niet over uit dat Amerika's beroemdste popicoon hem zo resoluut liet delen in de aandacht: 'Ik had er niet op gerekend dat ze me een plaats zou geven in de spotlight - in die oogverblindende gloed die Madonna omgeeft.'

Zelf heeft hij genoeg aan een ray of light, heel klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden