Wereldwonderen verdwijnen ook

Er zijn zeven hoofdzonden, zeven hemelen, zeven dagen van de schepping, zeven heuvelen. Zeven is al millennia een getal dat volmaaktheid en godsvrucht uitstraalt....

Maar waarom juist die? Waarom wel de 33 meter hoge Kolossos van Rhodos en niet Ramses' II beelden van Aboe Simbel? Waarom wel de vuurtoren van Pharos, Alexandrië, en niet het museum in die plaats met zijn wereldberoemde bibliotheek? Waarom de hangende tuinen van Babylon en niet de enorme muren om die stad heen?

De Britse archeoloog en programmamaker Paul Jordan komt er niet helemaal uit in zijn boek De Zeven Wereldwonderen. De eerste lijsten met zulke 'wonderen', schrijft hij, dateren uit de hellenistische tijd, toen de Alexander de Grote de Griekse cultuur over het Midden-Oosten verspreidde. De beschaving die daaruit ontstond, met zijn oosterse invloeden, brak met de traditionele Griekse soberheid en omarmde weelderigheid en grootsheid. De lijsten moesten de lof daarvan zingen.

Een invloedrijke lijstmaker was Antipater van Sidon uit de 2de eeuw voor Christus. Hij noemde al zes van de zeven wonderen van de huidige lijst. Christelijke opstellers mochten graag bijbelse grootheden als de Ark van Noach of Salomo's tempel opnemen, maar sinds de Oudheid-lievende Renaissance rouleert de huidige lijst.

Alle zeven wonderen op die lijst liggen in de invloedssfeer van de hellenistische rijken. Andere grote werken waren onbekend (Chinese muur) of vermoedelijk niet weelderig genoeg (Stonehenge).

En zes van de zeven wonderen zijn allang verdwenen. Door aardbevingen en door vrome vernielers als christenen en Arabieren die wel raad wisten met de Artemis-tempel in Efese, het Zeus-beeld in Olympia en de graftombe van Mausolus. Alleen de piramides van Gizeh - die kregen ze niet klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden