wereldmuziek

MONUMENTALE SERIE..

Ton Maas

*****

Music of Central Asia, Vol. 1: Tengir-Too (Mountain Music of Kyrgyzstan). Vol 2: Invisible Face of the Beloved (Classical Music of the Tajiks and Uzbeks). Vol 3: Homayun Sakhi (The Art of the Afghan Rubâb). Smithsonian Folkways/Music & Words.

Drie cd/dvd-combinaties met muziek uit Centraal-Azië die op een werkelijk voorbeeldige manier met tekst en videobeelden wordt toegelicht en in context geplaatst. Dankzij ongetwijfeld genereuze bijdragen van het Aga Khan Fonds voor Cultuur kon de Amerikaanse non-profit organisatie Smithsonian Folkways beginnen aan deze monumentale serie, die tien delen gaat beslaan.

Maar al te vaak hebben zulke projecten een museaal karakter, waarbij elke moderniteit zorgvuldig is weggeretoucheerd. Hier worden de eigentijdse dilemma’s rond cultuurbehoud juist centraal gesteld. Zo leren we dat de nomaden uit Kirgizië slechts solistische muziek kenden en dat de huidige ensemblepraktijk alleen kon ontstaan dankzij de toenemende verstedelijking van de afgelopen zeventig jaar. De cd begint met een spectaculair mondharptrio, waarbij de techniek van de boventoonzang wordt gebruikt om aan deze simpele instrumenten totaal nieuwe klanken te ontfutselen. De dvd bevat een documentaire over het leven van de muzikanten, de historische achtergrond van de muziek en de ontwikkeling en de bouw van de bespeelde instrumenten.

In Oezbekistan worstelt men met de vraag hoe de eigen klassieke traditie, de shashmaqam, die tijdens de Sovjet-overheersing werd verdrongen door de westerse klassieke muziek, kan worden doorgegeven aan volgende generaties nu de orale overlevering is afgebroken. ‘De grammofoon was mijn leraar,’ vertelt een van de docenten aan de nieuwe muziekopleiding in Bukhara, waar studenten nu onderricht krijgen in de complexe relatie tussen getrommeld ritme en poëtisch metrum, het fundament van de shashmaqam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden