Recensie Jan Welmers

Welmers’ welluidende compositie voor meerdere orgels geeft de luisteraar in het Orgelpark het gevoel dat hij draait (***)


Het Utopa Barokorgel in het Orgelpark, Amsterdam Beeld nvt

Licht en donker in het Orgelpark

Klassiek

Nieuw werk van Jan Welmers door o.a. Consensus Vocalis. 1/6, Orgelpark, Amsterdam. Herh. 6/6 in Zutphen, 8/6 in Utrecht en 19/6 in Nijmegen.

Jan Welmers, een van Nederlands markantste orgelcomponisten, werd vorig jaar juli 80. Het Orgelpark had een bijzonder verjaardagscadeau voor hem: een opdrachtcompositie voor meerdere orgels. Met de nieuwste toevoeging, het in maart opgeleverde Utopa Barokorgel, heeft de Amsterdamse concertzaal-plus nu aan iedere zijde een omvangrijk instrument. Drie klonken er vrijdag in het resulterende Licht en donker VI. Slim: als het werk elders wordt gespeeld, kan het ook met een of twee orgels af.

In Licht en donker VI staat ruimtelijkheid centraal. Wie beneden in de zaal zit, wordt omgeven door klank. Vanaf het balkon lanceren een sopraan (Heleen Koele) en een tenor (Steven van Gils) wijsheden en getuigenissen, zoals ‘De hemel draait nog’ (Erasmus). Door het surroundelement en het feit dat twee van de orgels met een digitale speeltafel beneden worden bespeeld, lijkt het alsof je ook als luisteraar draait. Maar naast desoriënterend is het stuk vooral welluidend. Het Axes Saxofoonkwartet fungeert als een fraaie muzikale brug die de soms woelige orgeltonen verbindt met het wat onuitgesproken klinkende koor Consensus Vocalis van Klaas Stok.

Het Utopa Barokorgel in het Orgelpark, Amsterdam Beeld nvt

Van de mogelijkheden die het Utopa Barokorgel biedt – niet naar één bouwer vernoemd, want er werkten wel vier bouwers en bedrijven aan –, wordt maar een fractie benut. Door de digitale technieken kun je elke toets aan een andere klankkleur koppelen. In ieder geval is het door de orgels van Zacharias Hildebrandt geïnspireerde, zachtaardig zinderende klankbeeld al prachtig en is duidelijk dat nog veel organisten, componisten en luisteraars plezier aan deze machine zullen beleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.