Welke oudejaarsconference brengt 2017 het best in beeld?

De (politieke) graadmeters van het voorbije jaar

Trump, #MeToo, Patricia Paay, Theresa May, Abdelhak Nouri, Thierry Baudet, Fipronil: welke oudejaarsconference brengt 2017 het best in beeld?

Foto Aart-Jan Venema

Dolf Jansen & Louise Korthals

Omdat we het waard zijn (tournee t/m 31/12)

Rode draad

Een opvallende combinatie in oudejaarsland: Dolf Jansen, die al 26 jaar een oudejaarsconference maakt, doet het dit jaar samen met cabaretier en zangeres Louise Korthals (33). Waar je zou verwachten dat zij vooral zingt en hij vooral grappen vertelt, vormen Dolf & Louise vanaf het openingslied een echt duo: in dialogen en liedjes geven zij aan terug te blikken op 2017 met een reeks streng geselecteerde feiten. Geen plek voor nepnieuws in dit jaaroverzicht. De moraal: het enige wat je kunt doen tegen polarisatie, is er je eigen verhaal tegenover zetten.

Lachfactor

Er valt minder te lachen dan in een reguliere oudejaars van Dolf Jansen: de avond is gevarieerd, met naast grappen ook serieuze verhalen. Neem de mooie monoloog van Korthals, die vertelt dat zij in Londen woonde, vlakbij de Grenfell Tower, toen daar 14 juni de verwoestende brand uitbrak. Daarnaast zijn er spelletjes met de zaal, zoals wanneer Jansen politieke momenten uitbeeldt en de zaal moet raden om wie het gaat.

Foto Aart-Jan Venema

Muzikaliteit

Muzikaal zeer goed verzorgd, want Louise Korthals is een geweldige zangeres, die haar vaste pianist Erik Verwey bij zich heeft. Vooral het lied over de uitputting van de aarde is prachtig. De vocale kwaliteiten van Dolf Jansen kunnen worden betwist, maar hij zingt enthousiast mee.

Trump-percentage

Slechts 5 procent Donald Trump in deze conference, die meer over de binnenlandse politiek gaat dan over het eerste jaar van de Amerikaanse president.

#MeToo-invalshoek

Halverwege de voorstelling vallen Jansen en Korthals in een discussie over #MeToo, waarin Jansen als 'man in machtspositie' het boetekleed aantrekt en Korthals losgaat op wereldleiders die enkel 'hun raketje willen lanceren'.

Première

De oudejaarsconferences van Youp van 't Hek en Guido Weijers zijn bezocht op respectievelijk 15 en 18/12 in de try-outfase. Beide cabaretiers benoemden in hun optreden dat er nog aan de voorstelling wordt geschaafd en dat de première pas is op 31/12, op televisie (Van 't Hek op NPO 1, Weijers op RTL 4). Om die reden staan er nog geen sterwaarderingen bij dit artikel.

Prominent doelwit

De Britse premier Theresa May, die volgens Jansen uitblinkt in het ontkennen van de realiteit. 'Dat is een kracht, die wens je het Nederlands elftal ook toe.'

Minirecensie

Het is lovenswaardig dat Dolf Jansen eens iets anders doet met Oudjaar: de combinatie met Korthals is spannend en fris, al werkt zeker niet alles even goed. Korthals is beter op haar plek in de liedjes en Jansen in de conferences.


Sjaak Bral

Oudejaarsconference 2017 (tournee t/m 31/12, uitzending op Omroep West)

Rode draad

2017 was het Jaar van de Vrouw, zingt de Haagse oudejaarsconferencier Sjaak Bral in zijn openingslied. Met May in Engeland, Merkel in Duitsland en de winst van de voetbalvrouwen, maakten de vrouwen in 2017 de dienst uit. Zelfs Sint-Maarten werd verwoest door een vrouw. Bral ziet dat de alfaman uitsterft (zie Playboy-baas Hugh Hefner) en dat zachte mannen de toekomst hebben. Maar wacht even: is Sjaak zelf dan ook een zachte man of blijft hij gewoon een verstokte Haagse macho? Dat laatste lijkt het geval wanneer Bral zich stevig afzet tegen de discussies rond genderneutraliteit en de bijbehorende 'regenboogtaal'.

Lachfactor

Veel grappen bij Bral. Leuke vondsten, zoals zijn voorbeelden van dieronvriendelijke spreekwoorden (boter bij de vis, twee vliegen in één klap, et cetera). Daarnaast ook veel opgewarmde moppen ('Autocoureur Max Verstappen is een echte Nederlander: na het eerste rondje is hij weg') en dubieuze woordspelingen ('Mark Rutte zit in het Ketshuis: als je erin gaat, word je genaaid'). Er is ook een oubollig typetje: Bral speelt een ambtenaar die langs de snelweg afscheid neemt van de laatste ANWB-praatpaal.

Foto Aart-Jan Venema

Muzikaliteit

Goed verzorgd, vooral het openings- en slotnummer maken indruk met hun mooie orkestbegeleiding op band. In het slotlied zingt Bral inmiddels een vertrouwde afsluiting: 'Al lijkt de wereld compleet gestoord / We blijven hopen dat het beter wordt.'

Trump-percentage

15 procent Trump. Het mooiste aan Trump is zijn vrouw Melania, aldus Bral. Het is een observatie die past in het thema van 2017 als het Jaar van de Vrouw.

#MeToo-invalshoek

Sinds de onthullingen rond casting director Job Gosschalk snapt Sjaak waarom je altijd dezelfde rukacteurs in Nederlandse films terugziet. De kwestie bevestigt zijn stelling dat 'geslachtsdrift de gesel der mensheid' is.

Prominent doelwit

De kersverse 'politicus van het jaar' Thierry Baudet wordt door Bral overladen met ironische loftuitingen over hoe intelligent en welbespraakt hij wel niet is. Nee, in Den Haag is men niet snel onder de indruk van de politici die men daar elke dag op straat ziet lopen.

Minirecensie

De sympathieke Bral biedt een complete oudejaarsconference en laat geen nieuwsgebeurtenis onvermeld - tot het Fipronil-eierschandaal aan toe. Zijn persoonlijke verhalen, zoals over tandartsbezoek, zijn een stuk minder interessant.


Youp van 't Hek

Een vloek en een zucht (zondag 31/12, NPO 1, 22.30 uur)

Rode draad

Youps negende oudejaarsconference speelt zich af voor zijn Amsterdamse stamkroeg, de Zanzibar. In dit bruine café waar 'enkel losers' komen, schuift Youp na elk optreden aan om het leven door te nemen met vaste klanten als Schele Henk, Rooie Henk en het voormalige fotomodel Godelieve. Van 't Hek heeft hiermee een handige setting om bij elkaar gefantaseerde gesprekken over sporters, politici en ziekenhuisleed op te voeren. De waan van de dag aan de talkshowtafels wordt vakkundig gefileerd. Echt indruk maken gebeurtenissen als de hartstilstand van Ajax-voetballer Abdelhak Nouri.

Lachfactor

Vooral in het eerste deel goed; de grappen en toespelingen op het nieuwsjaar volgen elkaar in hoog tempo op. Van 't Hek zegt schalks dat hij net zo'n verbindende, hoopgevende conference wil brengen als zijn recente voorgangers Herman Finkers en Claudia de Breij, maar die belofte houdt niet lang stand. Al gauw vliegen de beledigingen in het rond en wordt het wereldbeeld steeds somberder: die Derde Wereldoorlog gaat er zeker komen, en we stappen zo vaak in het vliegtuig dat we het klimaat aan flarden vliegen.

Foto Aart-Jan Venema

Muzikaliteit

Youp is geen groot zanger, maar dankzij zijn goede muzikanten weet hij toch enkele sfeervolle gezingzegde liedjes neer te zetten, onder meer over een ijsbeer die zijn ijskappen ziet smelten.

Trump-percentage

10 procent Trump in de conference. Als Kim-Jong Un maar lang genoeg blijft sarren, drukt Trump volgens Youp vanzelf op de knop van de kernbommen. De grote vraag: wat doet Nederland als de oorlog uitbreekt?

#MeToo-invalshoek

Weinig #MeToo in deze conference, alleen in een behoorlijk flauw stukje rond cafégast Godelieve, die betreurt dat ze nooit last heeft gehad van opdringerige mannen.

Prominent doelwit

Ronald Plasterk. Volgens Youp was de ex-minister van Binnenlandse Zaken zo graag in beeld dat we hem binnenkort in Expeditie Robinson zullen zien.

Minirecensie

Niet verrassend qua thematiek, maar Youp biedt kwaliteit wat betreft grappen. De conference is vlot en geestig, maar hopelijk weet hij in zijn laatste try-outs het slotdeel, waarin hij het wereldnieuws jammerlijk uit het oog verliest, nog aan te scherpen.


Guido Weijers

Oudejaarsconference 2017 (zondag 31/12, RTL 4, 22.00 uur)

Rode draad

De Brabander Guido Weijers begint zijn achtste oudejaarsconference met uitleg over het oude en nieuwe brein van de mens. Te vaak laat de mens zich leiden door zijn reptielenbrein, dat gericht is op dood, eten en seks. Gelukkig is er de neocortex om primitieve driften te beteugelen. Deze tweedeling past Weijers toe op de nieuwsgebeurtenissen van 2017. Ook buigt hij zich over de drang van mensen om online alles te beoordelen met sterwaarderingen. Guido deelt tijdens de avond ook zelf vijf sterren uit, aan onder anderen voetballer Dirk Kuyt en oud-politicus Fred Teeven. Dit alles onder het motto 'Wat je geeft, krijg je terug'.

Lachfactor

Weijers maakt veel grappen, maar die zijn vaak nogal flauw of plat. Moppen in de trant van 'Ik ben zelf ook eens 55 kilo kwijtgeraakt, maar bij mij heette ze Chantal.' Daarnaast kan Weijers het niet laten om stichtelijke woorden te spreken, zoals in een vreemde vergelijking tussen vluchtelingen en de twee Chinese reuzenpanda's die naar Nederland kwamen. Een stuk leuker is het als Weijers beweert dat hij de allereerste vlogger van Nederland was, en we 'Guido's vlog' uit de jaren tachtig te zien krijgen.

Foto Aart-Jan Venema

Muzikaliteit

Guido zingt niet. Wel klinkt er harde dancemuziek onder het openingsfilmpje met Weijers in de rol van James Bond.

Trump-percentage

20 procent Trump. Weijers laat op het scherm een lange compilatie zien van Trump als agressieve handenschudder. Leuk, maar wel erg makkelijk om hiermee een lach te scoren.

#MeToo-invalshoek

Hier wordt Weijers serieus: uiteraard is hij tegen seksueel misbruik, maar #MeToo, dat vindt hij maar een mediahype. Dit soort zaken moeten via de rechter worden uitgevochten, niet via sociale media.

Prominent doelwit

Showbizzdiva Patricia Paay. Waar de andere jaaruitluiders volstaan met een korte, subtiele toespeling op het uitgelekte seksfilmpje van Paay, neemt Guido Weijers ruim de tijd om er een reeks smakeloze grappen over te maken.

Minirecensie

Weijers is nog in try-outfase, dus er zal nog worden geschaafd, maar dit dreigt een nogal prekerige conference te worden, aangevuld met platte, makkelijke grappen. Wel heeft de show een flitsende uitstraling door knappe interactie met videoschermen.

Meer conferences

De vier besproken oudejaarsconferences zijn slechts het topje van de ijsberg. Door het hele land blikken er nog veel meer cabaretiers terug op 2017. Cabaretier Vincent Bijlo toert langs de kleine zalen met zijn eindejaarsconference 'Doe normaal of ga weg'. De cabaretiers en acteurs van het gezelschap Orde van de Dag bieden met de Oud & Nieuwsshow 2017 een alternatieve terugblik op het afgelopen jaar. En in Enschede wordt van 27 t/m 30 december een Twentse Oudejaarsconference gehouden door cabaretiers André Manuel, Nathalie Baartman, Bert Eeftink en Thijs Kemperink.

Meer over