Welke impact heeft het gele 'Volkskeuken-randje' op het klimaat?

Wat doet zo'n geel randje van de Volkskeuken nou met het klimaat? V zocht het voor u uit.

Maarten Keulemans
Zoet met een rode twist, maar een geel randje Beeld de Volkskrant
Zoet met een rode twist, maar een geel randjeBeeld de Volkskrant

Leuk hoor, die toevoeging van een gele achtergrond aan de kookrubriek in dit katern. Maar moest dat nou? Dat levert toch zeker meer CO2-uitstoot op?

Het was een wakkere lezer die deze kwestie aankaartte. Sinds een paar maanden zit rondom de Volkskeuken een gele rand. En inderdaad, die verschijnt niet vanzelf. De inkt wordt ergens gemaakt. Een machine brengt hem op de pagina aan. Misschien wordt uw woensdagkrantje er zelfs wel ietsjepietsje zwaarder door, waardoor er net wat meer CO2-uitstoot met het transport is gemoeid. En best denkbaar dat het extra CO2 kost om dat gele spul bij de papierrecycling weer weg te wassen. Zou de CO2-afdruk van het gele randje tot op het gram nauwkeurig zijn te berekenen?

Een uitgebreide zoektocht langs tientallen milieurapporten, CO2-calculators, kenniscentra en wetenschappelijke artikelen later concluderen we: o vast, maar dan zouden we een gespecialiseerd bureau in de arm moeten nemen om een levenscyclusanalyse van het gele randje te laten maken. Dat is ook weer niet goed voor het milieu (om over onze bankrekening maar te zwijgen).

Gelukkig zijn er wel een paar algemene vuistregels, stelt desgevraagd de Amerikaanse milieuonderzoekster Terrie Boguski, die ooit de CO2-afdruk van een National Geographic uitdokterde (ze kwam uit op 0,82 kilogram CO2 per tijdschrift). Zo blijkt de fabricage van inkt zo'n 100 tot 200 gram CO2 per kilogram te kosten, zegt Boguski in een e-mail.

Kijk, daar kunnen we wat mee. Eens rekenen. Het gele vlakje achter de Volkskeuken blijkt als je het opmeet 56 vierkante centimeter groot. Volgens de uitgeefbranche kun je met 1 gram kranteninkt ongeveer 2,5 vierkante meter krant bedrukken. Per Volkskeuken heb je dus (56/25.000) 0,0022 gram inkt nodig. Dat wil zeggen dat er per krant 0,22 tot 0,44 milligram CO2 extra de lucht in gaat, omdat wij het zo nodig vonden om de rubriek wat op te fleuren. Voor de gehele oplage van de Volkskrant - een goede 250 duizend kranten op woensdag (waarvoor 550 gram gele inkt nodig is) - komt dat uit op 55 tot 110 gram CO2 extra.

Bent u daar nog? Uiteraard komt daar nog van alles bij. Vooral het vervoer tikt aan, blijkt onder meer uit een analyse die het Britse dagblad The Guardian eens van zichzelf liet maken. Want al is het maar een flinke pot inkt - deze krant gebruikt overigens milieuvriendelijke coldset-inkten van Siegwerk - je moet die wel het halve land door sjouwen. Hoeveel kilometer daarmee is gemoeid, is lastig te achterhalen. Om toch een beetje greep te krijgen op de ordegrootten, gaan we uit van een schatting die de Vlaamse krantendistributeur AMP afgelopen zomer maakte, ook goed voor de verspreiding van enkele honderdduizenden kranten per dag: daar rijden de vrachtwagens die de kranten over het land verdelen dagelijks 25 duizend kilometer.

60 meter vliegen

Zwengelt u de rekenmachine maar weer aan. Vervoer per vrachtwagen vergt een goede 0,1693 kilogram CO2 per ton vracht per mijl. Omgerekend naar onze 550 gram gele inkt is dat 0,1693 kilogram CO2 maal 0,55 kilogram gedeeld door 1.000, maal 15.530 mijl: dat is 1,4 kilogram CO2 voor de hele oplage.

Bent u daar echt nog steeds? Onthutsend wel, dat het verslepen van een lullig plasje inkt een veel grotere CO2-belasting blijkt te geven (1,4 kilogram CO2) dan het máken ervan (amper een ons). Anderzijds, wat is een uitstoot van 1,5 kilogram CO2 nu helemaal?

Welnu: het is wat één gemiddeld gezin in 34 minuten uitstoot. Het is zo'n 60 meter vliegen met een vliegtuig, of ongeveer 15 kilometer rijden met een dieselauto, van Delft naar Rotterdam. Het is de CO2-uitstoot van nog geen twee National Geographics. En als je het omrekent per krant wordt het wat lachwekkend: de CO2-afdruk van het gele randje komt dan overeen met 0,2 millimeter vliegen of 8 milliseconde lang een gemiddeld huishouden zijn. Bovenal is het een fractie van de totale CO2-belasting van een krant als de Volkskrant. The Guardian liet die van zichzelf berekenen: 800 gram CO2 per doordeweekse krant. Het gele kader voegt daar 6 milligram aan toe: 0,00075 procent van het totaal. Toch een beetje alsof je een steentje op de Mount Everest legt en dan uitroept: kijk eens hoeveel hoger hij opeens is!

'Ik ken geen goede manier om de koolstofafdruk van alleen de gele inkt te berekenen', mailt desgevraagd een andere expert, Todd Pollak van The Green Press Initiative, een denktank voor de verduurzaming van de uitgeverij. 'Maar op basis van eerder onderzoek weet ik wel dat veruit de grootste CO2-invloed te maken heeft met het papier zelf. Hoewel uw lezer zeker gelijk heeft dat er een invloed zal zijn die verband houdt met de kleurverandering in de kookrubriek, verwacht ik dat de invloed te verwaarlozen zal zijn in vergelijking met de hele krant.'

Wie toch wroeging heeft en de klimatologische schade van het gele randje wil compenseren, lost dat al ruimschoots op door één keer in plaats van de auto de fiets te nemen: 6 centimeter rijden is al genoeg.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden