Welke Colbert gaan we als vervanger van Letterman's Late Show zien?

Als Stephen Colbert dinsdagavond voor het eerst plaatsneemt aan het oude bureau van David Letterman, is de grote vraag die zich opdringt: welke Stephen Colbert gaan we zien? De onnozele, conservatieve en narcistische Republikein die liefhebbers kennen als presentator van The Colbert Report? De echte Colbert, die zich de afgelopen jaren nauwelijks liet zien? Of wordt het een andere rol?

Stephen Colbert. Beeld afp

Kortom: het typetje, de mens, of een nieuwe Colbert?

Voor wie niet meteen weet wat voor typetje Colbert is: u herinnert zich vast nog wel dat Nederland met schaatscoach Jillert Anema een recordaantal van 21 medailles won tijdens de Winterspelen in Sotsji. Anema verscheen op de Amerikaanse tv om het trotse volk een lesje te leren: jullie zijn niet altijd de beste! Het filmpje ging de wereld rond.

En toen liet Colbert van zich horen.

Middelvinger

'Steek die maar in je dijk!', riep hij en stak zijn middelvinger op. Zoals altijd was hij omringd door Amerikaanse vlaggen en zat hij aan zijn C-vormige bureau. Wij kunnen niet eens beslissen hoe ons land heet. 'Holland? The Netherlands? The Low Country? Belgium's Canada?' Nee, zei hij, laten we het gewoon noemen zoals het is: 'Hitler's left turn lane.'

Het was vintage Colbert: onredelijk, gevat, agressief en vaderlandslievend. De fans - vooral progressieve, jonge Democraten - genoten van dit spelletje, want dat was het: een persiflage op populistische FOX-anchors als Bill O'Reilly, wiens kijkers wel gefrustreerd, rechts en xenofoob zijn.

(Tekst loopt door onder video)

Beeld AP

Jon Stewart

The Colbert Report kwam in 2005 voort uit The Daily Show, waarin Colbert een van de correspondenten van Jon Stewart was. Eerst deed hij verslag als een soort Alberto Stegeman: van alle sensationele items was hijzelf het onderwerp. Gaandeweg groeide het personage dat later een eigen show kreeg en bijna even populair werd als Stewart.

De twee shows trokken de jongste kijkers van alle grote nieuwsbronnen in de Verenigde Staten: 39 procent is onder de dertig. Voor hen is het volkomen vanzelfsprekend dat een komiek als een persiflage op de gepolariseerde Amerikaanse media toch op een waardevolle manier actualiteiten behandelt.

Het eerste interviewende typetje was Colbert beslist niet; Ali G, Borat (beiden Sacha Baron Cohen) en anderen gingen hem voor. Maar toch was dit anders: niet alleen de kijker was op de hoogte van de grap, ook de geïnterviewde zelf. En Colbert stapte vrijwel nooit uit zijn rol stapte sinds hij een eigen programma kreeg. Interviews deed hij niet, of geheel in character.

Toen werd aangekondigd dat Colbert Letterman zou vervangen als presentator van de Late Show besefte Amerika dat eigenlijk niemand wist wie hij echt is. Totdat mannenblad GQ hem onlangs sprak. In een mooi profiel liet hij zich voor het eerst uitvoerig over het jeugddrama dat hem gevormd heeft.

(Tekst loopt door onder afbeelding)

David Letterman. Beeld ap
Stephen Colbert op bezoek bij David Letterman. Beeld AP

Vliegtuigcrash

Colbert groeide op in een zuidelijk dorp als jongste van elf kinderen (de elfde van elf - hij moest wel komiek worden, noteerde The New York Times). Toen hij tien jaar oud was verloor hij zijn vader en twee jongste broers door een vliegtuigcrash. Alle andere kinderen waren al het huis uit en Colbert woonde acht jaar alleen met zijn moeder. Hij deed niets meer aan school en las bijna een boek per dag.

Een identiteitscrisis volgde, die er uiteindelijk toe leidde dat hij de eerste uit zijn familie werd die zijn achternaam op zijn Frans ging uitspreken, met een stille t. Na een mislukte studie filosofie ging hij naar de toneelschool en belandde in Chicago bij het legendarische improvisatie comedygezelschap Second City (ook bekend van John Belushi, Bill Murray en Joan Rivers).

Colbert poseert met zijn awards bij de uitreiking van de Emmy's in 2013. Beeld epa

Improvisatie

Daar leerde hij wat zijn grote kracht is: het ongemak omarmen, in een fractie van een seconde een grap bedenken en uitvoeren. Colbert is de allerbeste in improvisatie, volgens zijn oude mentor Jon Stewart. 'De snelheid waarmee hij schakelt is ongeëvenaard. Het is alsof hij de show in een tweede taal presenteert.'

Colbert zat elke avond zo diep in zijn rol dat hij - tegen de wil van de tv-zender in - 's nachts alleen naar huis reed, zodat hij een half uur had om normaal, als vader en echtgenoot, thuis te komen. Het masker paste hem zo goed, omdat hij zich erachter kon verschuilen: hij hoefde nooit zijn echte zelf te laten zien, de getraumatiseerde jongen.

Maar gek genoeg is hij geen getroebleerde comedian, maar juist een erg vrolijk persoon. Hoe kan dat, vroeg GQ hem. Het antwoord: zijn moeder. Zij heeft hem geleerd dankbaar te zijn dat hij leeft. Op zijn 35ste besefte hij dat hij zich voelde schuldig dat hij dankbaar was voor zijn grote verlies.

Letterman en Colbert. Beeld reuters

Masker

Hij voelt zich nu bevrijd om als zichzelf de Late Show te presenteren. Toch blijft hij een uitvergrote versie van zichzelf spelen. De afgelopen maanden zette hij met zijn team telkens filmpjes online, om zichzelf scherp en de kijkers warm te houden. Zo kregen we een glimp van de nieuwe Colbert: iets braver, minder politiek, maar nog steeds even megalomaan, flauw en Amerikaans altijd.

Op 1 juli nam Colbert (onaangekondigd) een uitzending van het programma Only In Monroe over, op een lokale zender in de staat Michigan, van een stadje met slechts 20 duizend inwoners. Na een minuut of twintig kondigde hij een gast aan: een lokale 'Michigander' die hij als rijzende ster omschreef. Rapper Eminem schoof aan bij Colbert, die zogenaamd geen idee had wie hij voor zich had.

Wat volgde was een gesprek zoals je dat nooit ziet bij de andere latenight-shows: ongemakkelijk, schurend en onthullend. Eminem leek op sommige momenten echt niet te weten wat gespeeld was en liet een nieuwe kant van zichzelf zien. Als dat een voorbode is van wat komen gaat, krijgen zijn zoete broodjes bakkende collega's als Jimmy Fallon en Jimmy Kimmel het lastig; bij Colbert staat er tenminste iets op het spel.

Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.