Drama

Welcome

Aanklacht tegen vluchtelingenpolitiek

Het ironisch getitelde migrantendrama Welcome zette een half jaar geleden de Franse publieke opinie op z'n kop. Niet omdat de speelfilm toont hoe belabberd de leefomstandigheden van de rond Calais zwervende illegalen zijn - dat is al jaren bekend. En ook niet omdat Welcome laat zien hoe de gevaarlijke, clandestiene oversteek naar Engeland soms de dood tot gevolg heeft.









De verontwaardiging en woede laaide op omdat regisseur Philippe Lioret zijn film (deels) vertelt vanuit het gezichtspunt van een doodgewone Fransman: de zwemleraar Simon (Vincent Lindon), die in de problemen raakt omdat hij een Irakese jongen bijstaat. Dit omdat de Franse wetgeving burgers verbiedt om illegale vluchtelingen hulp te bieden. Zelfs het aanbieden van een kop soep is verboden, en kan tot vervolging leiden.



De film leidde tot een protestdemonstratie, waarbij honderden Fransen zichzelf vrijwillig aangaven bij de politie, en er werd een voorstel tot wetswijziging ingediend, dat vervolgens werd verworpen. Voor de vluchtelingen veranderde er uiteindelijk niks. En dan blijft, na alle consternatie, de film zelf over. Die stelt niet teleur, ook niet voor wie de Franse vluchtelingenpolitiek op afstand beleeft.



De kracht van Welcome ligt in de ingetogen wijze waarop regisseur Lioret zijn filmische aanklacht verpakt. De film voelt nergens als een politiek lesje, en is evengoed een tijdloos verhaal over twee mannen – de een jong, de ander ouder – die iets willen dat net buiten hun bereik ligt. De Irakees Bilal, die de laatste hindernis moet nemen op weg naar Engeland, waar zijn vriendinnetje op hem wacht. En de zwemleraar Simon, die in een scheiding ligt, maar eigenlijk niet zonder zijn vrouw kan.



Op verzoek van Bilal helpt Simon hem leren zwemmen, maar of de zwemleraar daar zo goed aan doet is de vraag; de jongen is van plan het Nauw van Calais over te zwemmen. Regisseur Lioret laat fijn in het midden wat Simon precies beweegt om zich ineens actief in te zetten voor de illegalen, terwijl hij ze toch al jarenlang door zijn stad heeft zien scharrelen, en hij zich eerder nooit met hen bemoeide. Wellicht is het zijn eigen, in een scheiding gestrande leven, dat maakt dat Simon plots meer oog heeft voor de tragiek in het bestaan van anderen.



Bilals plan – zwemmen naar Engeland – lijkt absurd (tien uur zwemmen, waarschuwt Simon), maar de alternatieven zijn ook niet vrij van risico. In een van de grimmigste scenes uit Welcome stikken in vrachtwagens verstopte illegalen bijna in de plastic zakken die ze over hun hoofd trekken, om te voorkomen dat de koolmonoxide-controleur hen ontdekt. Dat zijn schokkende beelden, maar Welcome verontrust bovenal als portret van het alledaagse leven in het door de illegalenstroom ontwrichte Calais, waar illegalen als tweederangs mensen gelden, en de overheid bewoners leert de andere kant op te kijken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden