Dagboek Ezekiel Mphahlele

Wel of geen geweld in het verzet tegen het kolonialisme?

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Accra, 10 december 1958
De ochtend is nevelig als een late herfstdag in Zuid-Afrika. Onder de sprekers vertegenwoordigers van Zanzibar, Frans Kameroen, Tunesië en de United Party Opposition in Ghana. Dr. G. Kiano uit Kenia voert het woord. Hij stelt dat het concept van de multiraciale samenleving een door de blanken bedachte valstrik is.

Ik realiseer me hoe moeilijk het is om gekoloniseerde Afrikanen, die denken in zwart versus wit, iets duidelijk te maken over onze strijd in Afrika voor een multi­raciale maatschappij, met een ­regering waarin iedereen op basis van gelijkwaardigheid is vertegenwoordigd en waar het land ­gemeenschappelijk bezit is.

Hij kan de blanken in Zuid-Afrika slechts zien als vreemdelingen die dienen te vertrekken. Tijdens Kiano’s toespraak staan ­Kenianen op en ontvouwen een spandoek: Free Jomo Kenyatta Now!

’s Middags. Heftige discussie in de commissie of geweld dan wel geweldloos verzet vereist is in de strijd tegen het kolonialisme. Later die middag ontmoet ik de ­weduwe van Paul Robeson, een aardige vrouw met een briljante geest. Haar warme lach en hartelijke woorden maken diepe indruk op me.

Haar mans inzet tijdens de roerige dagen van de ­Defiance Campaign (1952, de eerste grote demonstraties tegen apartheid, red.) zullen we nooit zullen vergeten.

Ezekiel Mphahlele (1919-2008), Zuid-Afrikaanse schrijver en activist. Uit Accra Conference Diary, in An African Treasury. Pyramid Books, 1961.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.