Recensie Mieczyslaw Weinberg

Weinberg bewijst zich als meester van pokende ritmen en muzikale suspense ★★★★☆

Drie lieve, onschuldige nootjes zijn het. ‘La. La. Laaa...’, ze klinken alsof een kind tevreden voor zich uit zingt. Wie weet werd erbij gehinkeld, in het Joodse ghetto van Warschau, in pakweg 1939. Misschien waren het wel de laatste noten die Mieczyslaw Weinberg hoorde, toen hij als 19-jarige, pas afgestudeerde pianist voor de nazi’s vluchtte naar de Sovjet-Unie.

De nootjes vliegen naar de keel, aan het slot van Weinbergs 21ste symfonie, voltooid in 1991, ter herinnering aan de slachtoffers van het Warschause ghetto, zijn ouders en zus Esther incluis. De sopraanstem is minutenlang verwikkeld in een ijl duet met de klarinet. Natuurlijk blijft de muziek niet lief en onschuldig. De stem versnelt, hakkelt, stribbelt tegen – en wordt gesmoord door een beukend orkest.

Precies een eeuw geleden werd Mieczyslaw Weinberg geboren. Als componist stond hij lang in de schaduw van Dmitri Sjostakovitsj, zijn grote vriend en voorbeeld. De laatste jaren kruipt Weinberg daar steeds vaker onderuit. En terecht, bewijst dit album.

De ontwapenende zangstem is trouwens van de vrouw die Weinbergs 21ste symfonie ook dirigeert: de 33-jarige, naar de top stormende Mirga Grazinyte-Tylà. De Litouwse debuteert met Weinberg op het chique label Deutsche Grammophon. Ze leidt niet alleen haar eigen City of Birmingham Symphony Orchestra, maar ook Kremerata Baltica, de club van violist Gidon Kremer.

Als solist in de 21ste symfonie klaagt Kremer omfloerst, tussen melancholieke flarden Chopin en klezmer door. Dat Kremer een Weinbergiaan in hart en ziel is, zal hij ook laten horen op het komende Holland Festival, met een Weinbergprogramma dat wordt geënsceneerd door de vervolgde Russische regisseur Kirill Serebrennikov.

Ook in de Tweede symfonie (1946, voor strijkorkest) bewijst Weinberg zich als een meester van pokende ritmen en de muzikale suspense. Al zit het onheilspellende middendeel ingeklemd tussen twee stukken waarvan je denkt: mooi, maar nét geen schurende Sjostakovitsj.

Klassiek

Vier sterren

Mieczyslaw Weinberg

Symfonieën nrs. 2 en 21

DG

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden