RecensieWees onzichtbaar

Wees onzichtbaar laveert tussen soap en geweldig theater ★★★☆☆

Mingus Dagelet in Wees onzichtbaar.Beeld Jean van Lingen

De vader van Metin had liever geen kinderen gehad, jammert hij, waar Metin en zijn zusje bij zijn. Dankzij zijn gezin is zijn leven mislukt. Hij had een vooraanstaand communist kunnen worden, iemand met aanzien. Niet de immigrant, de dronkenlap en de nietsnut die hij nu is. Het gezin moet jarenlang de frustraties en woedeaanvallen van de vader verduren.

Wees onzichtbaar is de literaire afrekening van die jongen met zijn vader, en met zijn armoedige immigrantenjeugd in de Bijlmer. Het is ook een liefdesverklaring aan zijn moeder, die uiteindelijk opstaat tegen de tirannie en haar eigen weg vindt in Nederland. De autobiografische roman van Murat Isik – waarvoor hij in 2018 de Libris Literatuurprijs won – is nu bewerkt voor theater door Theater Rast en regisseur Șaban Ol.

Wees onzichtbaar in de eerste plaats een sportprestatie van formaat voor de acteurs, die moeten rennen, springen, vallen, opstaan en weer doorgaan.Beeld Jean van Lingen

De tekstbewerking van Jan van den Berg blijft zeer trouw aan het boek. De zeshonderd pagina’s zijn teruggebracht tot een verzameling korte tot ultrakorte scènes die door de vier spelers (veel dubbelrollen!) in een semi-realistisch decor in strak tempo worden uitgevoerd. Zo bezien is Wees onzichtbaar in de eerste plaats een sportprestatie van formaat voor de acteurs, die moeten rennen, springen, vallen, opstaan en weer doorgaan. Van knallende ruzies, armoede en pesterijen op school naar de eerste verliefdheid, ontmaagding, Bijlmerramp en doorrr.

Die vaart, ondersteund door live muziek, zorgt voor genoeg, soms wat soapachtig, drama, maar gaat ten koste van de theatrale verbeelding. Alles wordt letterlijk uitgespeeld. Elke klap in het gezicht en elke blote borst die de jonge Metin in zijn leven meekrijgt, wordt getoond. Zelfs de guldenbankbiljetten, waarvan het gezin er altijd te weinig heeft, zijn netjes nagemaakt. Dit soort realisme doet het op een toneelpodium zelden goed. Het oogt knullig. De kracht van theater ligt hem in het omarmen van de werkelijkheid, niet in doen alsof.

Alles wordt letterlijk uitgespeeld. Elke klap in het gezicht en elke blote borst die de jonge Metin in zijn leven meekrijgt, wordt getoond.Beeld Jean van Lingen

Gelukkig is daar nog Mingus Dagelet, die Metin speelt, om de voorstelling te redden van een al te letterlijke interpretatie van het boek. Dagelet (die als enige geen dubbelrol hoeft te spelen) is verteller en hoofdpersonage ineen. Hij is daarom in staat om zijn eigen verhaal van commentaar te voorzien. Ook maakt hij veelvuldig contact met het publiek, om ons duidelijk te maken dat we naar een levendige herinnering zitten te kijken.

Dilan Yurdakul, Inci Lulu Pamuk en Albert Klein Kranenburg zitten veel vaster in hun personages en zijn daarom geneigd tot overacting. Yurdakul, die de intense zus en dito vriendinnetjes van Metin speelt, komt daar prima mee weg. Maar Kranenburg geeft de abrupte stemmingswisselingen van de verschrikkelijke vader ietwat eendimensionaal weer. Hij blinkt wel uit in een bijrol als Rolf, een journalist en fanatiek Bijlmerliefhebber die vertelt over de geschiedenis van de wijk. Niet voor niets mag hij in die hoedanigheid een prachtig lied zingen over de overlevingskracht van de Bijlmerbewoners. Kijk, en dan wordt Wees onzichtbaar opeens geweldig theater.

Wees onzichtbaar

Theater

★★★☆☆

Door Theater Rast, naar Murat Isik, regie Șaban Ol, met o.a. Mingus Dagelet, Dilan Yurdakul, Inci Lulu Pamuk en Albert Klein Kranenburg

16/2, Podium Mozaïek, Amsterdam. Tournee t/m 25/4

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden