Weer een icoon gestold in brons

Terzijde van de officiële activiteiten in het feestjaar Rembrandt 400 is op het Amsterdamse Rembrandtplein een beeldengroep van de Nachtwacht verrezen....

Joost Ramaer

Door 'een tweedimensionaal beeld naar drie dimensies' om te zetten,willen de makers, de Russische beeldhouwers Mikhail Dronov en AlexanderTaratynov, 'een nieuwe realiteit' toevoegen aan de Nachtwacht. Die stellingdoet sterk denken aan een incident uit de jaren tachtig. De architect Aldovan Eyck (1918-1998) ontwierp toen voor de gemeente Den Haag een monumentvoor koningin Wilhelmina. Op het Voorhout wilde Van Eyck een rankpaviljoentje neerzetten dat van alle kanten toegankelijk was. Wie naarbinnen liep en omhoog keek, zag aan de binnenkant van het dak foto's uithet leven van de vorstin. Tot Van Eycks immense frustratie - in eentv-programma noemde hij de verantwoordelijke wethouder in diens bijzijn'een politieke rat' - werd zijn idee niet uitgevoerd. Sinds 1987 staat paltegenover paleis Noordeinde een klassieke bronzen Wilhelmina-sculptuur vanCharlotte van Pallandt.

Ongeacht de kwaliteit van Van Pallandts werk is het jammer dat het zois gegaan. Want wat Van Eyck voor ogen stond, bood een frisse, moderne kijkop een icoon die, zoals alle iconen, zucht onder een loodzware publiekeperceptie. Zijn lichtvoetige en transparante paviljoen zou de herinneringaan de verdiensten van Wilhelmina niet hebben verstoord, zoals de gemeenteongetwijfeld vreesde, maar juist hebben versterkt door haar op een ander,hoger plan te brengen. Nu staat ze daar maar, gestold in brons.

Ook in de beeldengroep van Dronov en Taratynov is een 'nieuwe realiteit'ver te zoeken. De pretentie van driedimensionaliteit voegt niets toe, kánniets toevoegen, aan de grootste icoon van de Nederlandse schilderkunst.Het driedimensionale beeld hangt al in het Rijksmuseum. Dankzij Rembrandtsvirtuoze spel met licht en duisternis marcheren de schutters na 363 jaarnog altijd zo van het doek af. Kinderen grijpen onwillekeurig naar BanningCocqs uitgestoken hand. In brons verdort die hand tot de tak van een dodeboom, die zelfs op de wind niet meer beweegt.

Joost Ramaer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden