Klassiek

Weelderige, verhalende muziek op het Festival Oude Muziek, dat dit jaar draait om het thema retoriek ★★★★☆

Maar voor sommige verhalen, zoals de coma-ervaring van danser en choreograaf Michèle Anne De Mey, schieten woorden en zelfs noten tekort.

Michèle Anne De Mey in Amor. Beeld Julien Lambert
Michèle Anne De Mey in Amor.Beeld Julien Lambert

Na de editie van vorig jaar, met voorstellingen in verschillende steden voor klein publiek, keert het Festival Oude Muziek dit jaar terug naar Utrecht. De zalen mogen behoorlijk vol en afstand houden hoeft niet, want bezoekers mogen alleen binnen met een coronatoegangsbewijs en een identiteitsbewijs. De strenge controle leidde op de eerste avond tot lange rijen, maar op zaterdag was het probleem al verholpen.

Dit jaar zijn woorden even belangrijk als noten, want het festivalthema is de retoriek, de kunst van het overtuigen, en haar invloed op de muziek. Dus op het openingsconcert in TivoliVredenburg wordt de uitvoering van Dieterich Buxtehudes Membra Jesu nostri toegelicht door de mediëvist Frits van Oostrom. Hij legt verbanden tussen de tekst, een meditatie over het lijdende lichaam van Christus, en de Nederlandse letterkunde.

In het Ensemble Correspondances van dirigent Sébastien Daucé blinken de zangers uit door hun puntgave samenzang en hun expressieve solozang. Daucé laat de musici mooi homogeen klinken. Maar soms wil je dat ze geprononceerder zouden articuleren, vooral de violen. Zeker als ze meteen inzetten na de krachtige mezzosopraan Lucile Richardot.

Aansluitend wordt in de Pieterskerk Josquin des Prez herdacht. Het Frans-Vlaamse genie stierf precies 500 jaar geleden. Samen voeren de zangers van Cantus Modalis en Seconda Prat!ca onder andere zijn Missa Mater patris uit. Ze staan in het halfdonker rond een grote lessenaar, hun handen vrijelijk dansend op de muziek. Uit dit bewegend schilderij komen ook fraaie klanken, die helaas te vaak worden ontsierd door de ruwe stem van de leider, cantor Rebecca Stewart.

Cantus Modalis en Seconda Pract!ca eren Josquin des Prez.  Beeld Marieke Wijntjes
Cantus Modalis en Seconda Pract!ca eren Josquin des Prez.Beeld Marieke Wijntjes

De volgende dag laten twee andere gezelschappen horen wat voor weelderige sonoriteit mogelijk is in deze kerk. Dialogos (zangeressen) en Kantaduri (traditionele mannelijke voorzangers uit Kroatië) zingen kerkelijke teksten en gezangen van de Dalmatische kust, waar in de rooms-katholieke kerken naast het Latijn ook het Kerkslavisch werd toegestaan. Deze uitzonderlijke liturgische traditie kan geen betere ambassadeurs hebben. Ze vullen de ruimte met hun prachtige stemmen en overgave.

Net zo fascinerend blijkt de wereld van de Tiroolse ridder Oswald von Wolkenstein, reiziger, dichter en zanger, die met harp, vedel en fluit wordt ingekleurd door het Ensemble Leones. In zijn liederen vertelt Von Wolkenstein uitvoerig over zijn schipbreuk op de Zwarte Zee, het leven in zijn Tiroolse kasteel en de vetes van zijn buren. Met die man had ik kennis willen maken, denk je dan.

Luitist en muzikale leider Marc Lewon is geen geweldige zanger, maar hij is een rasverteller en heeft welluidende collega’s. Baptiste Romain zingt niet, maar doet wonderlijke dingen met vedel en doedelzak.

Eveneens onthullend was het optreden van actrice Laila Cathleen Neuman in een melodrama van Goethe uit 1815, georkestreerd door Carl Eberwein. Ze speelt in Proserpina de titelheldin, die meegesleurd wordt door de god Pluto naar de onderwereld als zijn ongewillige bruid. Neuman onderzoekt historische acteertechnieken, zoals gestileerde gestiek en declamatie, en past ze geheel vloeiend en overtuigend toe. De kamermusici van Postscript spelen niet vlekkeloos, maar onderstrepen en ondersteunen met vlugge timing.

Michèle Anne De Mey in Amor Beeld Julien Lambert
Michèle Anne De Mey in AmorBeeld Julien Lambert

Op zaterdag avond probeert de danser en choreograaf Michèle Anne De Mey haar eigen bezoek aan het schimmenrijk uit te beelden. In 2016 raakte ze kortstondig in coma en zweefde op de grens van leven en dood, badend in warm licht en alomvattende liefde. Anders dan Proserpina, wilde ze niet terug.

In de voorstelling Amor vertaalt ze deze ervaring naar dans, video en muziek. Op virtuoze vioolsolo’s en barokke aria’s, stralend gezongen door Deborah Cachet, wordt De Mey omvergeblazen in een hevige sneeuwstorm of treedt ze buiten haar lichaam, dat op het scherm blijft plakken. Ze communiceert helder en intens, maar voor sommige ervaringen schieten woorden, noten en zelfs beelden tekort.

Ook online

Naar het Festival Oude Muziek gaan kan ook virtueel, via Early Music Television, of eMTV. Op oudemuziek.nl wordt een aantal concerten en lezingen rechtstreeks uitgezonden. Sommige concerten zijn zelfs alleen online te zien. Let’s talkshow!, een serie discussies over de redekunde tussen co-curator Frits van Oostrom en zijn gasten, is ook op eMTV te volgen.

Op 1 en 3 september worden de halve finale en finale van het Internationaal Van Wassenaar Concours gestreamd. Deze wedstrijd voor jonge ensembles, sinds 2014 deel van het festival, staat dit jaar in het teken van de barok. Er zijn ook uitvoeringen uit eerdere festivaledities te (her)beleven. Een deel van het onlineprogramma is gratis en alle uitzendingen blijven tot en met 12 september beschikbaar.

Festival Oude Muziek

Klassiek

★★★★☆

27 en 28/8, div. locaties in Utrecht. Het festival loopt t/m 5/9. Kaarten via oudemuziek.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden