Weekblad Vrij Nederland wordt maandblad

Opinieweekblad Vrij Nederland, dat net zijn 75-jarig jubileum heeft gevierd, wordt volgend jaar een maandblad. Als gevolg van de fors dalende oplage zal het flink gaan bezuinigen op de personeelskosten, waardoor het aantal vaste arbeidsplaatsen op de redactie (nu 20 fte's) net als het aantal freelancers 'ingrijpend' zal teruglopen. 

VN-hoofdredacteur Frits van Exter, rechts. Beeld ANP
VN-hoofdredacteur Frits van Exter, rechts.Beeld ANP

Dit heeft vertrekkend hoofdredacteur Frits van Exter maandag bekendgemaakt. 'Het klassieke model staat onder druk', zegt hij. 'We hebben onze knopen geteld. Deze tijd vraagt om andere verschijningsvormen.' De website van het blad wordt uitgebreid met meer dagelijkse opinies en er wordt een multimediaal platform gelanceerd voor onderzoeksjournalistiek.

De ingrijpende reorganisatie is uit nood geboren. Vooral de afgelopen jaren zag Vrij Nederland de oplage telkens met meer dan 10 procent verminderen tot (volgens de laatst bekende cijfers) 27 duizend exemplaren.

Opinieweekblad HP/De Tijd ging VN voor. Dat veranderde in 2012 van weekblad in maandblad. Het had vorig jaar nog een oplage van 21 duizend.

'Door de hoge omloopsnelheid van nieuws en meningen is het abonnement op een weekblad minder vanzelfsprekend geworden voor jongere lezers, van wie velen al het gevoel hebben dat ze tijd tekort komen', aldus Van Exter. 'Hoe actueel kun je tegenwoordig nog zijn als weekblad?'

Vertrek

Hij erkent dat VN min of meer wordt gemangeld tussen de zaterdagbijlagen van de dagbladen en moderne online-initiatieven als De Correspondent. 'Dat willen we nu juist voorkomen. Het is de belangrijkste reden voor deze nieuwe drietrapsraket: maandblad, website en onderzoeksjournalistiek', aldus Van Exter, die de 'venieuwingsplannen' gisteren samen met de uitgever ontvouwde tegenover de VN-medewerkers.

Op dezelfde bijeenkomst maakte hij bekend per 1 januari zijn functie neer te leggen. 'Ik heb het grootste vertrouwen in de toekomst van het vernieuwde VN, maar denk dat het goed is de verantwoordelijkheid daarvoor in handen te leggen van een opvolger', zei hij.

Zijn vertrek heeft niets te maken met een meningsverschil over de toekomst, onderstreept Van Exter. 'Integendeel, ik sta helemaal achter de plannen. Ik heb ze mede mogen maken.' Adjunct-hoofdredacteur Robert van de Griend neemt zijn taken waar totdat een nieuwe hoofdredacteur is benoemd. Van Exter zal hem de komende maanden nog 'als maatje' bijstaan.

VN werd in de Tweede Wereldoorlog opgericht als verzetskrant. Het opinieweekblad was vooral in de jaren zeventig vermaard om zijn interviews, reportages, reconstructies en profielen. De hoogste oplage bereikte VN in 1978 met 117.165 exemplaren.

Over de saneringsplannen bij het weekblad wil Van Exter nog niets zeggen. Hij wil eerst het overleg met redactie en ondernemingsraad afwachten. De personeelsvermindering zal 'ingrijpend' zijn, is het enige dat hij kwijt wil.

Begin van het einde

Volgens Teun Gautier, oud-uitgever van De Groene Amsterdammer, is het besluit een maandblad te worden het begin van het einde. 'Ik ben er best door aangedaan. Het is weer een stapje in het verval - kijk maar naar HP/De Tijd', zegt hij. 'Het is ook een verkeerde stap. Dit overleef je niet.' Gautier vreest 'een te grote disruptie voor de lezer'. Bovendien ga je een heel ander blad maken, meent hij.

Gautier had dan nog eerder gekozen voor een tweewekelijkse frequentie: 'Dan kun je hetzelfde format aanhouden, maar wel meer diepgang geven. En je verlaagt de leesdruk van de lezers, die nu vaak klagen dat ze het blad nog niet uit hebben voordat het volgende nummer er alweer aankomt.'

Het is al jaren kommer en kwel bij Vrij Nederland, aldus Gautier. 'Maar dat is meer het falen van de uitgever dan van de redactie', meent hij. 'Daarom vind ik het raar dat Frits opstapt. De uitgever moet zo'n blad beter aan de man brengen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden