'We zijn aardig, maar om daar iets van te merken, moet je eerst door een barrière'

De Deen Lars AP leidt de organisatie Fucking Flink. Vrij vertaald: Fucking Aardig. Hij promoot vriendelijkheid. Zaterdag is hij te gast op het Nordic Delight Festival.

Lars AP.Beeld Jakob Boserup

Lars AP is een verschrikkelijk vriendelijke Deen. Dat laat zich verklaren; hij is de oprichter en het uithangbord van een beweging die Fucking Flink heet. En 'flink' is Deens voor 'aardig'. Fucking vriendelijk dus. Zijn mails sluit hij consequent af met een smiley. 'Sorry dat ik nu pas reageer. Ik was op het eiland Funen om vriendelijkheidsoefeningen te doen met middelbare scholieren. Maar dan nog: sorry dat ik niks van me heb laten horen (-:'

In 2010 was Fucking Flink alleen nog de titel van een boek met zijn naam op de omslag, een manifest waarmee Lars AP (een afkorting van zijn volledige naam, Lars Andreas Pedersen) de Denen wilde mobiliseren om aardiger te zijn in het dagelijks leven. Twee jaar later beklom hij het podium voor een TED-talk in Kopenhagen, over hetzelfde thema. Tegenwoordig is Fucking Flink een hyperactieve Facebook-pagina met 171 duizend volgers en een bedrijf met vijf man personeel, dat andere bedrijven en overheidsinstellingen lessen in vriendelijkheid geeft. Lars zegde er zijn baan in de reclame voor op.

De scholieren op Funen haalde hij uit hun comfortzone door ze vreemden te laten aanspreken. Eén groepje stuurde hij bijvoorbeeld naar het nabijgelegen bejaardenhuis, waar ze gesprekjes moesten aanknopen met bewoners. Fucking Flink werkt momenteel samen met spoorwegmaatschappij DSB, de NS van Denemarken, en supermarktketen COOP, een van de grootste werkgevers van het land.

Minder gereserveerdheid

Over het noemen van zijn leeftijd (43) moet hij langer nadenken dan over een antwoord op deze vraag: zijn de Denen zulke botte types dat ze omgangslessen nodig hebben? 'Nee', zegt hij resoluut. En hij kondigt maar vast aan: 'Jij gaat er in Kopenhagen waarschijnlijk niks van merken, omdat je geen Deens spreekt.' De bestaansreden van Fucking Flink ligt besloten in iets complexers. 'Om te beginnen zou je van mensen die als de gelukkigste mensen ter wereld worden beschouwd meer vriendelijkheid en minder gereserveerdheid verwachten.'

Inwoners van Denemarken zijn inderdaad de gelukkigste mensen op aarde, concludeerden vorig jaar zowel onderzoekers van Columbia University als die van het World Happiness Report, een initiatief van de Verenigde Naties. In lijstjes waarin ideale wereldsteden worden opgesomd staat Kopenhagen steevast in de toptien. Door Monocle, een gulden middenweg tussen een internationaal opinietijdschrift en een lifestyleglossy, werd de hoofdstad deze zomer voor het tweede jaar op rij verkozen tot leefbaarste stad van de wereld en daarmee de fijnste plek om te wonen. CNN noemde Kopenhagen dit jaar als een van de tien gezondste wereldsteden.

Beeld Martyn F Overweel

Verlegen Deen

Als kind van een Amerikaanse vader en een Deense moeder is hij tweetalig opgevoed. 'Ik merkte al op jonge leeftijd dat ik me anders voelde als ik me uitdrukte in het Engels. Als ik Engels spreek, ben ik opener, vriendelijker en nieuwsgieriger naar andere mensen, terwijl ik in het Deens wat verlegener ben. Het interessante is dat ik me óók blijer voel als ik Engels praat, terwijl je zou denken dat ik me gelukkiger voel als ik de taal spreek van het gelukkigste volk ter wereld. Waarom is dat niet zo?'

Om een antwoord op die vraag te vinden, besloot hij sociologen, psychologen, antropologen en zelfs meteorologen te raadplegen. Een linguïst gespecialiseerd in beleefdheid verhelderde de zaak voor hem. 'Ze legde uit dat voor Denemarken en de VS compleet tegenovergestelde beleefdheidsculturen gelden, die doorwerken in de taal waarmee we ons uitdrukken.' De VS kennen een positieve beleefdheidscultuur, legde ze uit. 'Daar is het de gewoonte je best te doen om de mensen in je omgeving te laten voelen dat ze erbij horen en praatjes met vreemden te maken. Denemarken kent een negatieve beleefdheidscultuur die in essentie draait om het met rust laten van anderen, vooral onbekenden. Zo van: 'Ik zie dat je ergens mee bezig bent, dus ik stoor je niet. Wat niet onbeleefd of onaardig is, maar wel voor minder contact zorgt.'

Denen zijn bijna obsessief in hun streven elkaar met rust te laten, merkt ook de Nederlandse illustrator Iris Deppe, die sinds een half jaar in Kopenhagen woont. 'In Nederland is spontaan en ad rem zijn een deugd. Denen kennen dat niet, die zijn meer op zichzelf en beginnen pas tegen een onbekende te praten als de ander de eerste stap zet.' Haar Deense huisgenoot Troels beaamt dat. 'Wij zijn ons over het algemeen erg bewust van hoe we overkomen op anderen. We zijn aardig, maar om daar iets van te merken, moet je eerst door een barrière.'

Spontane ontmoetingen

Dat de Fucking Flink-beweging zo populair is, laat volgens Lars zien dat veel Denen wel degelijk de charme inzien van spontane ontmoetingen met vreemden. Elke dag delen mensen er verhalen over willekeurige goede daden, zoals een meisje dat in een koffiezaak een briefje kreeg toegeschoven met de tekst 'Je ziet er mooi uit'.

Het delen van dit soort verhalen is een van de sleutels naar meer merkbare vriendelijkheid, denkt Lars, die zelf de straat op gaat voor ludieke acties om zijn mantra 'aardig zijn kost niks' onder de aandacht te brengen. Zo deelde hij een keer verkleed als parkeerwacht positieve parkeerbonnen uit. Over de Facebook-pagina: 'Je hebt een kampvuur nodig waar mensen omheen kunnen zitten. Zodra het vuur meer mensen verwarmt, worden er vanzelf elders vuurtjes gestookt.'

Dat is belangrijk, vindt hij. 'In een beleefdheidscultuur als de onze vergeten we vaak hoeveel positieve invloed we op elkaars humeur hebben en hoezeer kleine tekenen van vriendelijkheid mensen het fijne gevoel kunnen geven dat ze gezien worden.'

Alcohol wil ook nog weleens weldoener zijn. Lars maakte zijn vrouw het hof terwijl hij stomdronken was. Met drank op durven ze je wél aan te spreken, weet ook de Nederlandse Iris. Vriend Troels: 'Zonder alcohol was iedereen in dit land nog maagd.'

Nordic Delight Festival, 4/10, Centraal Museum, Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden