'We moesten doorgaan. Het zou ongepast zijn om dat niet te doen'

Het Amerikaanse doommetalduo Bell Witch maakte vorig jaar het meesterwerk Mirror Reaper. Zaterdag speelt de band het album voor het eerst integraal op het Tilburgse festival Roadburn. Mirror Reaper gaat over de dood en is een bloedstollend mooi eerbetoon aan de vorig jaar overleden ex-drummer van de band.

Bell Witch, Dylan Desmond en Adrian GuerraBeeld Dennis Duijnhouwer

Ze waren ongeveer halverwege. De bouwstenen voor de majestueuze doommetalsymfonie Mirror Reaper stonden al opgestapeld in de oefenruimte. Bassist Dylan Desmond en drummer Jesse Shreibman van het Amerikaanse duo Bell Witch moesten het bouwwerk alleen nog in elkaar metselen, de basriffs soepel laten overvloeien in de stukken met dreunende drums uit een dodenmars en die prachtige mystieke zangpartijen.

En toen kwam het bericht waardoor de hele constructie weer in elkaar lazerde. Het voormalige bandlid Adrian Guerra, de drummer die Jesse Shreibman noodgedwongen had vervangen, was overleden. Hij was gaan slapen en niet meer wakker geworden. Een plotselinge hartstilstand, op 36-jarige leeftijd.

De dood in fysieke vorm

Mirror Reaper zou over de dood gaan, zoals alle muziekstukken van Bell Witch gaan over het menselijk verscheiden, de onherroepelijke overtocht die iedereen moet maken. Maar ineens trad de dood haast in fysieke vorm toe tot de compositie: Mirror Reaper werd tóch afgemaakt, als eerbetoon aan een overleden vriend en de grondlegger van de band. Het muziekstuk  één lang nummer van bijna anderhalf uur  verscheen eind vorig jaar op plaat en greep de metalwereld bij de keel. Een van de aangrijpendste platen in de kolossale catalogus van de heavy muziek, vond iedereen die het aandurfde Mirror Reaper in zijn geheel te ondergaan. En daarvoor hoefde je eigenlijk niet eens op de hoogte te zijn van de tragische achtergrond en ontstaansgeschiedenis.

Bassist Dylan Desmond en drummer Adrian Guerra vormden Bell Witch in 2010 in Seattle, als een geluk bij een ongeluk. ‘We zaten al samen in een bandje, maar onze gitarist was ineens vertrokken’, zegt Desmond in de kleedkamers van het Haarlemse poppodium Patronaat, waar Bell Witch deze Eerste Paasdag optreedt. ‘We werden gevraagd voor een optreden, maar moesten dus afzeggen: helaas, geen gitarist meer. Maar dat leek de programmeurs van dat podium niet zo’n probleem. Ze vonden dat we wel zonder konden.’

Transparante en complexe stukken

Desmond en Guerra probeerden wat nummers uit op louter bas en drums. Zware, tergend trage doommetal, want dat curieuze maar bloedmooie subgenre van de harde muziek hadden ze nu eenmaal in het hart gesloten. Desmond: ‘Het ging geweldig, we ontdekten dat we samen en dus zonder gitaar heel transparante en complexe stukken konden maken, met zang van mij en grommende vocalen van Adrian.’ Zo werd Bell Witch – de bandnaam komt van een Amerikaanse legende over een heks die ene familie Bell het leven onmogelijk maakte – een wonderlijk samengesteld duo. En al heel snel werd het een van de geliefdste bands in de hechte wereld van de somberste aller metalsoorten: de ‘doom’, in de traagste variant ook wel ‘funeral doom’ genoemd.

Bell Witch begon aan een lange tournee, langs ontelbaar veel metalclubs en poppodia. Maar de wereldreis ging gestaag bergafwaarts. Desmond: ‘Adrian dronk te veel. We kwamen erdoor in de problemen. Ik ging met hem praten, vertelde hem dat ik de band heel serieus nam en graag door wilde. En dan beloofde hij steeds beterschap. Adrian was een heel lieve jongen en hij wilde het iedereen naar de zin maken, dus ook mij. We waren bovendien dikke vrienden geworden. Maar het alcoholisme won van hem, het kreeg de overhand. En ik begon me er zelfs schuldig over te voelen. Omdat ik de band overeind hield, faciliteerde ik feitelijk zijn verslaving. Het was voor Adrian erg moeilijk om tijdens tournees van de drank af te blijven.’

De boel bij elkaar houden

Desmond ging vaak uithuilen bij Jesse Shreibman, een van zijn vrienden en huisgenoten, en ook al drummer in een bandje. ‘Die probeerde de boel bij elkaar te houden.’ Shreibman: ‘Ik dacht: misschien komen ze er wel uit. Het was zo’n mooie band, ik wilde dat ze door zouden gaan. En ik was tenslotte ook drummer: ik wilde Adrian erdoorheen slepen, alleen al uit collegiale overwegingen.’

Maar het kon niet langer. Als Adrian Guerra weer eens niet aanspreekbaar was of niet kon oefenen, nam Shreibman zijn plaats in. Desmond: ‘En dan speelden we ineens zo fijn. Dat zette ons natuurlijk wel aan het denken.’ Twee jaar geleden ging Desmond het moeilijke gesprek met zijn vriend en bandmaat aan. Ze moesten uit elkaar. Desmond: ‘Het was heel naar. Hij was er kapot van. Maar toch werd hij niet bitter. Hij kon gewoon niet haatdragend zijn, dat zat niet in zijn karakter.’

Shreibman leerde alle oude nummers van Bell Witch spelen en ging met Desmond het clubcircuit langs. En ze begonnen aan die eerste eigen compositie Mirror Reaper. Een stuk dat alleen al in omvang boven het eerdere werk moest uittorenen. En dat het nieuwe Bell Witch moest inzegenen. Desmond: ‘Jesse en ik wilden nog minimalistischer te werk gaan, nog meer ruimte scheppen tussen de instrumenten en spelen met de dynamiek: van harde, duistere riffs naar bijna kerkelijke zanglijnen, van bruut naar heel zacht. En nu eens echt een symfonisch werk neerzetten.’

De ‘mirror reaper uit het stuk is natuurlijk de man met de zeis die het hoofd door de spiegel steekt, ook op de platenhoes. Desmond: ‘De dood die je aankijkt in je eigen reflectie. Het gaat over leven en dood die samen optrekken en niet zonder elkaar kunnen bestaan. En Mirror Reaper is dus ook bedoeld als memento mori: een herinnering aan de dood, die het leven waardevol kan maken.’

De eerste losse stukken werden uitgeprobeerd bij liveshows van Bell Witch, als materiaal om de vingers mee los te spelen. Desmond: ‘Adrian hoorde die stukken en hij vond ze prachtig. Hij bleef ons steunen, hoe pijnlijk hij alles ook vond.’ De bassist en de nieuwe drummer voelden dat ze goud in handen hadden, dat hun gedenkteken voor de dood mooi en indrukwekkend zou gaan worden. Desmond: ‘En toen overleed Adrian en viel alles uit onze handen.’ Shreibman: ‘We wilden stoppen. We waren ontzettend verdrietig maar voelden ons op een ingewikkelde manier ook schuldig, alles door elkaar. We wisten eigenlijk niet hoe we op een respectvolle manier moesten doorgaan met Bell Witch.’

'Ongepast om niet door te gaan'

Maar met het verstrijken van de tijd kwam ook het heldere inzicht. Mirror Reaper moest uiteraard een monument worden voor Adrian Guerra. Desmond: ‘We kwamen tot de conclusie dat we juist wél moesten doorgaan en zeker met dit stuk, en dat het zelfs ongepast zou zijn om dat niet te doen. We gingen vaak praten met de familie van Adrian, en zijn ouders zeiden het ook: als wij hem zouden eren met deze compositie, dan had hij dat helemaal te gek gevonden.’

Desmond en Shreibman zochten naar nagelaten vocalen van de drummer, grommende stukken tekst die nooit in nummers terecht waren gekomen. Desmond: ‘We vonden een paar prachtige partijen die Adrian en ik hadden opgenomen voor onze plaat Four Phantoms uit 2015. En die voegden we toe aan Mirror Reaper, ergens halverwege het stuk. Als een keerpunt in de compositie, wanneer we aan de andere kant van de spiegel terechtkomen.’

Bell Witch had altijd, ook in de samenstelling met drummer Adrian Guerra, emotionele en bloedstollende muziek gemaakt; epische liedstukken waarin een stem werd gegeven aan de levens die ons zijn ontvallen. Bij de grommende en van ver aanrollende stemmen op Mirror Reaper lijkt het haast of er werkelijk contact ontstaat, alsof we het aardse even ontstijgen en van gene zijde een hand krijgen aangereikt. Desmond: ‘Het klinkt misschien morbide, maar dat is Mirror Reaper voor ons helemaal niet. Wij hebben met onze muziek altijd ook troost willen bieden en het leven juist willen vieren door te schrijven over de dood. Het is zeker niet naargeestig bedoeld.’

Bell Witch speelt het alom erkende meesterwerk Mirror Reaper zaterdag op het Tilburgse festival Roadburn voor het eerst in zijn geheel, zonder onderbrekingen. Desmond: ‘Dat heeft festivaldirecteur Walter Hoeijmakers ons gevraagd, en het leek ons een heel mooi idee. Dat de emoties hoog zullen oplopen, ja, dat kunnen we ons best voorstellen. We krijgen na onze shows vaak te horen dat onze muziek iets dieps heeft losgemaakt, van mensen die bijvoorbeeld iemand hebben verloren. Voor onszelf is Mirror Reaper natuurlijk ook een erg persoonlijk stuk geworden. Het is tenslotte de laatste manifestatie van onze vriend Adrian in de muziek, en dat stemt ons ingetogen.’

Bell Witch speelt Mirror Reaper zaterdag integraal vanaf 14:00 uur in de Tilburgse fabriekshal Koepelhal voor festival Roadburn, dat wordt gehouden van 19 t/m 22/4. De plaat Mirror Reaper is vorig jaar verschenen bij Profound Lore.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden