‘We hebben iets van een radiopiraat’

‘Op de radio moet alles op elkaar gaan lijken’, en dus ‘verdwijnt’ De Avonden...

‘Wat wij met het radioprogramma De Avonden deden, mag eigenlijk niet meer. Op de radio moet alles op elkaar gaan lijken. Daarom zijn wij nu verdreven naar een uithoek van het bestel.’ Natuurlijk: het is schandalig dat dat gebeurde, zegt Wim Brands, eindredacteur van het dit jaar nog met de Zilveren Reissmicrofoon bekroonde programma De Avonden. En ja, hij werd er somber van, toen hij hoorde dat hij moest verhuizen naar de kabelzender De Concertzender. ‘Maar dan had ik moeten stoppen. Ik heb ervoor gekozen er het beste van te maken.’

Niet alleen op televisie wordt alles per aanstaande maandag anders; ook op de radio wordt driftig gereorganiseerd. Radio 747AM heet vanaf dan gewoon weer Radio 5 en richt zich op lichte muziek. Radio 4 wordt louter een klassieke zender; alle jazz en wereldmuziek wordt verplaatst naar de frequentie van de Concertzender. Wat die zender normaliter uitzond, wordt alleen nog via internet doorgegeven; op de kabelplek gaan VPRO, NPS, KRO en omroep MAX programma’s uitzenden over cultuur en muziek. De voorlopige nieuwe naam luidt Concertzender/Radio 6.

Ondanks de verbanning naar die plek voelt eindredacteur Brands, die op tv het VPRO-programma Boeken presenteert, tegelijk opwinding: ‘We hebben iets van een radiopiraat. De nieuwe zender kost ook maar 3,5 miljoen euro, Radio 4 krijgt vier keer zo veel’.

De eerste taak waar hij en collega-eindredacteuren als Co de Kloet (NPS) en Aad van Nieuwkerk (VPRO) voor staan, is luisteraars vinden. Op Radio 747AM was dat al een teer punt: het aantal luisteraars was soms zo laag dat ze de statistieken van de luisteronderzoek niet haalden. Critici, zoals Elsevier-redacteur Gerry van der List, schamperden dat het goedkoper was de programma’s op cd naar de luisteraars te versturen dan ze uit te zenden. ‘Onzin’, reageert Brands nog maar eens: ‘Van der List is nota bene zelf wel eens te gast geweest in De Avonden. We hebben weinig luisteraars, ja. Tussen de 20 duizend en 35 duizend, soms minder. Maar wat is er mis met dat aantal?’

Na komende maandag zal het aantal niet snel groeien: de zender is alleen via de kabel te beluisteren of via internet, maar niet op autoradio of transistor. Daarbij: de luisteraar moet de verhuizing maar zien te volgen. Brands ziet echter potentieel voor de zender: ‘Ons publiek bestaat in feite uit koopkrachtige Volkskrant-lezers met grote interesse in cultuur, film, literatuur. Daarvan zijn er veel meer dan we nu hebben. Die proberen we te binden door onze programma’s te podcasten.’

Toen Brands in de gaten kreeg dat zijn zender zou worden ‘opgeheven’, tekende hij protest aan. ‘Die actie heeft tot januari geduurd, maar het was te laat. Het sloeg natuurlijk nergens op: De Avonden had gewoon op Radio 1 gemoeten. Eerst het programma Kunststof, daarna wij als culturele bijlage. Maar ja, er moest sport – overál moet sport. Beschamend: in alle landen om ons heen hebben publieke zenders een fatsoenlijke culturele rubriek.’

Veel is nog onzeker, al staat de eerste uitzenddag voor de deur. ‘Dat komt door de onverwachte gang van zaken. Maar dat is niet erg: we hebben in dit politieke wingewest een enorme vrijheid. Het vinden van luisteraars zal moeilijk zijn, maar het zou uiteindelijk wel eens het meest publieke hoekje van de publieke omroep kunnen worden.’

Jean-Pierre Geelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden