Tv-recensie Het Skûtsje Journaal

Water, boten, witte mensen: wellicht toont het Skûtsje Journaal het Nederland dat sommigen het liefst zien

Het dagelijkse Skûtsje Journaal is minder Randstedelijk dan veel andere programma’s over ‘de regio’.

Op de dag dat de NOS de opening van de Noord Zuid-lijn live uitzond, ging een tweet van journalist Mark Traa viral. Traa deelde een foto van een mensenmassa: ‘Beelden uit Eindhoven waar een uitzinnige menigte de live televisie-uitzending over de #NoordZuidlijn op grote schermen volgt.’ Satire, grappig omdat het een gênante waarheid blootlegt: wat kan het Brabant schelen dat Amsterdam een metrolijn rijker is?

De tweet van Mark Traa over opening Noord-Zuidlijn. Beeld Mark Traa

De tweet past binnen de kritiek dat onze media zich te veel op de Randstad richten. Dat bezwaar lijkt mij redelijk terecht. Talkshows zitten vol gasten uit Amsterdam, Den Haag en omstreken, al die entertainmentprogramma’s met BN’ers zijn in wezen programma’s vol Randstedelingen, ondertussen duurde het jaren voor het Groningse gasdrama echt op de journaalradar kwam. Misschien bestaat er naast de witte, heteroseksuele blik ook zoiets als een Randstedelijke blik: een dominant Hilversums perspectief dat de Randstad als het middelpunt van Nederland voorstelt, waardoor ook nieuws uit ‘de regio’ – waar Amsterdam natuurlijk ook een regio is – door Randstedelijke ogen wordt belicht. Zo werd de Nijmeegse Vierdaagse vorige maand geëerd met Het gevoel van de Vierdaagse, dagelijks op NPO1, maar dan wel met een item waarin Frits Wester meeliep. Helemaal geen slechte televisie, maar zo kreeg een Gelderlands gebruik toch weer iets exotisch.

En nu is er sinds zaterdag het Skûtsje Journaal (NPO1), een dagelijks verslag van het Skûtsjesilen in Friesland, gecoproduceerd door Omroep Max en Omrôp Fryslân. Hoe Fries is het Skûtsje Journaal?

De uitzending van zaterdag begon met een uitleg over de anatomie van de boten. Atleet Epke Zonderland (Fries) komt ook langs. Hij is opgegroeid met het Skûtsjesilen, vertelt hij: ‘Het is mooi om te volgen’. In de studio zit presentator Carrie ten Napel (geen Fries) met oud-Skûtsjezeiler en commentator Eelke Dijkstra (Fries): ‘Drachten ligt helemaal geparkeerd terwijl Huizum hier al behoorlijk wegschiet’.

In de Skûtsje Journaals van de afgelopen dagen ook liefdevolle reportages over oude Friese steden, schippers, boeren en boten. Een dagelijks roulerende gast vertelt over zijn of haar band met Friesland.

Gisteren moest er worden geïmproviseerd: de wedstrijd werd afgelast wegens gebrek aan wind. Studiogast Hans Wiegel (import-Fries) draagt een stropdas met de Friese vlag. ‘Ik denk dat het goed is om tradities te koesteren’, zegt Wiegel. ‘Mensen houden van traditie.’ Er is een groot verschil in mentaliteit tussen Friesland en de Randstad, zegt hij: ‘Je hebt hier geen gedoe onder elkaar, zoals in Amsterdam; daar is het verschrikkelijk.’ Wiegel is blij dat hij naar Friesland verhuisd is. Hier lopen bovendien niet ‘van die Chinezen’ rond, zoals in het toeristische Giethoorn.

Water, boten, witte mensen, tradities – geen gedoe: wellicht is dit het Nederland dat sommigen het liefst zien. De Randstad mag meekijken naar het Skûtsje Journaal, maar het Fries perspectief is dominant hier. Ook dát is diversiteit, misschien.

Update 9 augustus: in een eerdere versie van deze column stond een uitleg van Skûtsjesilen. Omdat die onvolledig was en tot onduidelijkheid zou kunnen leiden, is die verwijderd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.