Analyse Nederlandse Publieke Omroep

Wat zeggen media-experts over de hervorming van de NPO? ‘Bij de commerciële omroepen zal de vlag uitgaan’

Het kabinet gaat de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) hervormen. De coalitiepartijen zouden daarover een akkoord hebben bereikt. De drie publieke zenders worden tot 20.00 uur reclamevrij, jeugdzender NPO 3 gaat grotendeels programma’s van regionale omroepen uitzenden en de ledengrens voor het publieke bestel gaat naar 50 duizend. Wat vinden experts hiervan?

Fons van Westerloo, oud-omroepbaas RTL en SBS 6. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Fons van Westerloo, oud-omroepbaas RTL en SBS 6:

‘Ik begrijp niet wat de gedachte is achter het weghalen van een groot deel van de reclamezendtijd. Dat kost ontzettend veel geld. Bij de commerciële omroepen zal natuurlijk de vlag uitgaan, want het geld moet ergens naartoe gaan. Maar het kan ook ten voordele zijn van onder meer advertenties bij de digitale pers, onder meer voor de Persgroep. Het is ook de vraag hoe de NPO met het verlies van al die reclame-inkomsten om zal gaan.’ 

Evert Bronkhorst, strateeg mediabureau Vizeum:

‘Vooral buitenlandse mediabedrijven zullen profiteren van het wegvallen van de reclames op de NPO tot 20.00 uur. De reclamebudgetten moeten ergens naartoe gaan, maar alleen Talpa en RTL zullen die niet kunnen opstrijken. Zij mogen ook maar een beperkte hoeveelheid reclame uitzenden vanwege de mediawet.

‘Ik ben bang dat vooral advertentieplatforms zoals Google en Facebook zullen profiteren. Ik schat de kans ook klein dat het geld voor advertenties naar kranten of de onlinemedia zal gaan. Daarnaast kunnen nu grote groepen consumenten niet meer worden bereikt met reclame op de NPO. Vooral de oudere doelgroep kijkt overdag televisie. Als de reclame pas in de avond mag worden uitgezonden, zal die hele doelgroep verdwijnen.

‘Daardoor dalen de inkomsten voor STER – verantwoordelijk voor de NPO-reclame – met de mogelijk de helft. Dat geld kun je alleen terugverdienen door te bezuinigen of door het met belastingen weer terug te halen.’ 

Bert Huisjes, directeur omroep WNL:

‘Dat het minimale ledenaantal om tot de publieke omroep te worden toegelaten nu op 50 duizend komt, is voor de kleine omroepen ontzettend goed nieuws. Wij schatten dat we richting de 60 duizend leden gaan. Dat zou dus betekenen dat we in het publieke bestel kunnen blijven. Het is ook goed voor de publieke omroep dat er een liberaal-conservatieve club bij blijft.

Bert Huisjes, directeur omroep WNL. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

‘De eerdere ledengrens van 150 duizend vond ik onredelijk. Dat was nog gebaseerd op de wijze waarop omroepen vroeger hun leden wierven. Toen mochten ze leden nog overtuigen met cadeaus als dvd’s, cd’s en boeken. Die historische voorsprong hebben wij nooit gehad. Het is nu veel belangrijker dat iemand lid wordt uit overtuiging.’

Van Westerloo:

‘De grote omroepen zullen zich waarschijnlijk tegen deze hervorming verzetten. Er gaat relatief meer geld naar de kleinere omroepen, en minder naar de grote. Maar ze kunnen ook beter met het geld omgaan. Ik zie veel dingen die beter kunnen bij de publieke omroep. Er zijn verschrikkelijk veel reisprogramma’s. Het is een groot reizend circus, daar kan je op besparen en misschien ook wel op presentatoren. Maar het is bijvoorbeeld niet onverstandig veel ruimte op NPO 3 te geven aan regionale zenders. Het bespaart productiekosten omdat er minder programma’s hoeven worden gemaakt én de landelijke televisie geeft de regionale zenders een kans.’

Jack de Vries, oud-voorzitter ROOS (Stichting Regionale Omroep Overleg en Samenwerking):

‘Toen ik in 2017 nog betrokken was bij ROOS hadden we al gesprekken over zendtijd voor de regionale omroepen op NPO 3. Ik ben heel blij dat er uiteindelijk naar ons geluisterd is.

‘Ik denk niet dat de regionale omroepen te licht zijn voor de landelijke televisie. We leven in een tijd waarin de regionale identiteit erg belangrijk is. De invulling van het regionale nieuws is wel degelijk interessant. Als er verkiezingen zijn, kunnen programma’s uit de regio heel interessant zijn.

‘Dit is een win-winsituatie voor de regionale omroepen en de publieke omroep. In de politiek werd er al lang gediscussieerd over het voortbestaan van een derde net. Op deze manier behoudt die derde zender bestaansrecht.’

Van Westerloo:

‘Daar zit ook een schaduwzijde aan. NPO 3 is een jeugdzender. Daarvan kan je zeggen dat ze minder televisie kijken en dat daarom die programma’s grotendeels weg kunnen. Maar je de zendtijd die voor hen bedoeld is vooral op gaat vullen met regionale programma’s, geef je die jonge groep kijkers eigenlijk op. Het wordt blijkbaar niet meer verwacht dat het wel mogelijk is om jongeren nog te overtuigen tv te kijken.’

De omroepen BNN-VARA, AVRO-Tros en VPRO willen nog niet reageren op de hervormingen, zij wachten eerst de brief van de minister af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden