Wat vonden de critici deze week van de bioscoopfilms (22)

Wekelijks selecteert de Volkskrant nieuwe films die u volgens de filmrecensenten niet mag missen. En films die u met een gerust hart kunt overslaan. Deze week: de nieuwe Alex van Warmerdam, Schneider vs. Bax. Plus een vijfsterrenregen voor de Snowden-documentaire Citizenfour, en Woman in Gold met Helen Mirren.

Still uit de nieuwe film van Alex van Warmerdam Schneider vs. Bax. Beeld .

Schneider vs. Bax

Still uit Schneider vs. Bax. Beeld .

Alex van Warmerdam komt al weer met een nieuwe film; twee jaar na Borgman (geselecteerd voor de competitie om de Gouden Palm in Cannes, bekroond met drie Gouden Kalveren). Schneider vs Bax gaat over de huurmoordenaar Schneider (Tom Dewispelaere) die een spoedopdracht om de schrijver Ramon Bax (Alex van Warmerdam) om te leggen, weigert omdat hij jarig is. Met tegenzin gaat Schneider toch overstag, maar de makkelijke klus gaat toch niet zo soepel als gedacht.

Volkskrant-recensent Pauline Kleijer schrijft in haar viersterrenrecensie dat Van Warmerdam als altijd en met sardonisch genoegen scenariowetten aan zijn laars lapt. 'Iedereen praat bijvoorbeeld Warmerdamiaans, wat fraaie dialogen oplevert.' De film heeft veel moois heeft te bieden: 'Fotogenieke locaties met veel riet en water, prachtig camerawerk, prettig bizarre humor en vooral het bedwelmende gevoel dat alles kan gebeuren'.

Onbevredigend is het einde wel. 'Tegen het einde van Schneider vs. Bax is de fantasie van Van Warmerdam uitgeput. Het maakt de film minder krachtig dan Borgman, ook al omdat er minder op het spel lijkt te staan. Van Warmerdams negende speelfilm is niet zijn beste, wel een van zijn betere.'

NRC noemt Schneider vs. Bax 'een western in het riet'. 'Een piefpafpoeffilm die zijn eigen plot opblaast: alles is teruggebracht tot een eindeloze 'shoot out'. De recensent geeft vier sterren en is positief over de gortdroge humor, verrukkelijke dialogen en vindt het leukste dat de hoofdpersonen de hele tijd door het riet en het moeras lopen te banjeren. 'Het geeft de film iets onbezorgds: de sfeer van kinderen op een zomerdag, die buiten aan het spelen zijn.'

Alex van Warmerdam over zijn thriller Schneider vs. Bax

'Soms heb ik iemand nodig die zegt: wat sta je daar nou weer achterlijk te doen?' vertelt de regisseur.

Alex van Warmerdam Beeld Sanne de Wilde

Het Parool vindt de beelden in de film weer onvergetelijk. 'Mannen schuilend in het riet, Maria Kraakman in een verlaten, mossig huisje zonder dak, een visser in een bootje op een winderige plas.' Drie sterren geeft de krant. 'Het verhaal, om het maar zo te noemen, komt niet helemaal van de grond, krijgt geen extra dimensie, zoals in het beklemmende Borgman.'

Het uitbeelden van de zomer, daar is Van Warmerdam mee op dreef, schrijft Trouw. 'Meer nog dan om het misdaad-plotje gaat het om het witte, uitgebleekte licht, om de zompige grond, en het geruis van riet. Zoals Vincent van Gogh korenvelden loom en traag kon laten oplichten. Wel oogt de film daarmee minder ambitieus en veellagig dan Cannes-ganger Borgman.' Drie sterren.

Cinema.nl zegt tenslotte over Schneider vs Bax dat het niet veel meer is dan wat je ziet gebeuren. 'Wat gelijk een verklaring zou kunnen zijn voor het feit dat deze film niet geselecteerd werd voor Cannes. De film is immers lang niet zo gelaagd en mysterieus als Van Warmerdams Borgman, dat twee jaar geleden nog meedong naar een Gouden Palm.' Wat overblijft volgens Cinema.nl zijn de heerlijke dialogen en het vermakelijke en vaak verrassend spannende verhaal. Vier sterren.

Schneider vs. Bax. Komedie/drama/ thriller. Regie Alex van Warmerdam. Met Alex van Warmerdam, Tom Dewispelaere, Maria Kraakman, Gene Bervoets, Annet Malherbe. 94 min., in 40 zalen.
De tekst loopt door onder de trailer.

Citizenfour

Citizenfour, zo luidde de alias van de persoon die filmmaakster Laura Poitras vanaf januari 2013 via e-mail benaderde. Hij wilde geheime informatie van de Amerikaanse inlichtingendiensten lekken. Een half jaar later ontmoet Poitras hem: Edward Snowden, de man die de wereld liet weten dat geheime diensten als de NSA op grote schaal berichten en gesprekken onderscheppen van burgers.

Samen met verslaggever Glenn Greenwald is Poitras de eerste die Snowdens onthullingen te horen krijgt in een hotelkamer in Hong Kong. Terwijl Greenwald het ene spraakmakende artikel na het andere publiceert, filmt Poitras alles. Ook de gebeurtenissen na bekendmaking en de vlucht van Snowden.

Citizenfour is het resultaat. De winnaar van de Oscar voor de beste documentaire wordt door Pauline Kleijer als een intrigerende paranoiathriller omschreven. In haar vijfsterrenrecensie is te lezen dat Poitras de verleiding weerstaat Snowden op een voetstuk te plaatsen, en ze onderbouwt haar betoog zorgvuldig. 'De film vertelt een breder verhaal over de macht en reikwijdte van overheidsinstanties sinds het begin van de oorlog tegen terrorisme.'

Volgens Kleijer zijn het vooral de details die bijblijven. 'De uiterlijk onbewogen Greenwald die door de stress een pen doormidden breekt, Snowden die vanaf zijn hotelbed het nieuws volgt. Rustige, simpele observaties, die de boodschap des te harder laten binnenkomen. Zonder sensatiezucht maakte Poitras een van de meest verontrustende documentaires van deze tijd.'

Still uit Citizenfour: Edward Snowden. Beeld .

Een unieke documentaire, een thriller en een reportage, in realtime, zo omschrijft Het Parool de documentaire in de vijfsterrenrecensie. 'Puntje van kritiek betreft de late Nederlandse releasedatum. Na de enerverende première op het Idfa, met Poitras en een aantal betrokkenen, en de Oscar voor beste documentaire zitten we alweer een half jaar verder.'

Cinema.nl vindt het terecht dat Citizenfour een Oscar won voor beste lange documentaire en prijzen op festivals over de hele wereld. 'Citizenfour is ook een bijzonder portret van een man die zijn leven opofferde voor een grotere zaak; van een held die een standbeeld verdient.' Vijf sterren.

The Guardian (ook vijf sterren) noemt Citizenfour een aangrijpend verslag over hoe verslaafd onze leiders zijn aan het verkrijgen van meer en meer macht en controle over ons - als we dat toelaten.

Citizenfour. Regie: Laura Poitras. 114 min., in 21 zalen.

Laura Poitras Beeld Reuters

Mijn leven met Edward Snowden

Filmmaakster Laura Poitras vertelt hoe het maken van de documentaire ingreep op haar eigen leven.

Woman in Gold

Woman in Gold draait om Gustav Klimts wereldberoemde, in goud gedrenkte portret van de Weense societydame Adèle Bloch-Bauer. Hoofdpersonage is de Joodse Maria Altmann (Helen Mirren). Zij is Adèles Weense nicht, die na de Duitse annexatie van Oostenrijk in 1938 naar Amerika vluchtte. Adèles portret was familiebezit tot de nazi's het van de muur haalden en als Dame in goud gingen tentoonstellen. Zo'n zestig jaar later vindt Altmann dat Oostenrijk de roofkunst ongedaan moet maken. Als rechthebbende erfgename wil ze het schilderij en nog vier andere Klimts terug. Hulp krijgt ze van de jonge advocaat Randy Schoenberg (Ryan Reynolds).

Woman in Gold kent weinig subtiliteiten, schrijft Volkskrant-recensent Kevin Toma. 'Maar Helen Mirren slaagt erin hoofdpersoon Altmann de nodige tragiek te geven. Een tamelijk rechtlijnige film, waarin Mirren toch iets moois van haar personage maakt.' Drie sterren.

Still uit Woman in Gold. Beeld Robert Viglasky

Helen Mirren speelt haar moeilijkste rol ooit

Helen Mirren speelt vaak strenge vrouwen, die onder een strak verzorgd uiterlijk een zachte kant verbergen. Zo ook in Woman in Gold, waarin ze de Joodse Maria speelt. Misschien wel haar moeilijkste rol ooit.

NRC geeft ook drie sterren. 'De film blijft overeind dankzij Helen Mirren, die van Maria een veelkleurig personage maakt: bazig, trots, waardig en altijd vol humor.'

Cinema.nl houdt het bij een ster en schrijft dat Woman in Gold eendimensionaal en kritiekloos hamert op het gelijk van Maria Altmann met behulp van platte personages en clichématige emoties. 'Dat roept meer vragen op dan de film beantwoordt, over bijvoorbeeld de culturele waarde van het schilderij voor Oostenrijk, en de verhouding tussen de vrouw en het goud uit de titel.'

Het Parool (drie sterren) vindt Woman in Gold een gesimplificeerde, maar niet onjuiste versie van de strijd. 'Het is jammer dat we van regisseur Simon Curtis (My week with Marilyn) niet zelf mogen nadenken. Voor de zekerheid walst de zwaar aangezette muziek ook nog eens elke emotie en gedachte plat. De beste scènes zijn Maria's flashbacks van het familieleven in Wenen, dat in 1938 door de Anschluss van Oostenrijk in een hel verandert.'

Woman in Gold. Regie: Simon Curtis. Met: Helen Mirren, Ryan Reynolds, Daniel Brühl, Katie Holmes. 109 min., in 34 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden