Wat vonden de critici deze week (1) van de bioscoopfilms?

Wekelijks selecteert de Volkskrant nieuwe films die u volgens de filmrecensenten niet mag missen. En een aantal die u met gerust hart kunt overslaan. Deze week: de Amerikaanse droom als sprookje in Joy, Jheronimus Bosch, Touched by the Devil die je doet verlangen naar het echte werk van Bosch en Iraanse ploeteraars in Tales.

Een still uit de film Tales van regisseur Rakhshan Bani-Etemad.

Joy

Bradley Cooper en Jennifer Lawrence worden - na Silver Linings Playbook - wederom samengebracht in een film van de eigenzinnige regisseur David O. Russell. Joy is losjes gebaseerd op het leven van Joy Mangano (Jennifer Lawrence). Ooit was Joy een slimme studente, maar ze verliet de universiteit om voor haar moeder zorgen. Inmiddels is ze een gescheiden moeder van drie kinderen. Haar huwelijk ligt in puin en ze woont nog samen met haar ex (Édgar Ramirez) om de kinderen op te voeden. Drama. Tot ze de miracle mop (de 'wonderdweil') uitvindt, schatrijk wordt en een succesvol zakenimperium opbouwt. De Amerikaanse droom op zijn best dus. Althans, op papier dan.

'In Joy presenteert Russell de Amerikaanse droom als een soort soap of een sprookje', schrijft Volkskrant-recensent Floortje Smit. 'Alles lijkt zich in een extreme werkelijkheid af te spelen, met boosaardige familieleden, die vooral schreeuwend met elkaar communiceren, en een fee-achtige oma. Na elke kleine overwinning komt de ellende in bakken.'

Jennifer Lawrence en Bradley Cooper in Joy.Beeld ap

Smit is wel vol lof over de acteurs: 'Geweldig acteerwerk van muze Jennifer Lawrence en tegenspelers Bradley Cooper en Robert De Niro.' Ze geeft het komische drama drie sterren maar benadrukt wel de ongrijpbaar- en rommeligheid van Joy. 'Waarschijnlijk omdat Russell meerdere dingen tegelijk wil: mensen laten meeleven met een sprookjesachtige vertelling terwijl hij daar nuffig over doet. Hij wil een ode brengen aan het doorzettingsvermogen van Joy, en tegelijkertijd het keiharde kapitalisme dat dit afdwingt ontdoen van romantiek. De Amerikaanse droom is immers niet voor elk mens weggelegd en wie geen succes heeft wordt door iedereen gedumpt.'

De recensent van het Parool geeft Joy tevens drie sterren en vindt het drama met name rommelig: 'In het eerste half uur schetst de film Joy's deprimerende thuissituatie, maar elke scène bevat wel een scherpe dialoog, vreemd personage of flitsende camerabeweging. Lollige details die de aandacht op zichzelf vestigen in plaats van het waargebeurde verhaal te ondersteunen. De armoede is nergens voelbaar, terwijl dat net de katalysator is van alle ambities.(...) Gelukkig houdt Jennifer Lawrence dit rommeltje redelijk overeind.'

Jennifer Lawrence in Joy.Beeld ap

VPRO Cinema is te spreken over Joy en geeft het drama vier sterren. 'Joy is een eigenaardig en ongebalanceerd melodrama dat irriteert, maar vooral fascineert.'

Moeilijk te duiden, noemt de recensent van The Guardian de film. 'Joy is ongelijk van toon. Met zijn mix van grappige oneliners, clichés en de zieligheid die je op wenskaarten ziet is het lastig vast te stellen of het neigt naar satire of juist meer glamour.' Drie sterren.

Joy. Regie: David O. Russell Met:Jennifer Lawrence, Robert De Niro, Bradley Cooper, Isabella Rossellini 124 min., in 62 zalen.

Wie was Joy Mangano?

Joy Mangano is een bekende onderneemster wiens levensverhaal nu verfilmd is. Maar wie was Joy Mangano echt? Dit is heel lastig om achter te komen, schrijft Vanity Fair. Tot de release van Joy lijkt het beeld van van Mangano zeer uitgedacht en beveiligd.

Jheronimus Bosch, Touched by the Devil

In het regiedebuut van producent Pieter van Huystee staat de invloedrijke kunstschilder Jheronimus Bosch centraal. In de aanloop naar een tentoonstelling ter ere van de vijfhonderdste sterfdag van Bosch reist een team van Nederlandse kunsthistorici de wereld rond om achter de geheimen van diens schilderijen te komen. Van Huystee volgde vijf jaar lang een team van Bosch-experts. De surrealistische schilderijen van Jheronimus Bosch (circa 1450-1516) komen in Jheronimus Bosch, touched by the devil, goed tot hun recht, meent Volkskrant-recensent Kevin Toma. 'Dankzij close-ups ontdek je details die met het blote oog misschien onopgemerkt waren gebleven en leer je Bosch' werk subiet beter kennen. Het is het grootste plezier dat Pieter van Huystees documentaire te bieden heeft.'

Dit laatste is overigens het meest positieve dat Toma te melden heeft over deze documentaire. 'Als geheel is Jheronimus Bosch, Touched by the Devil te gefragmenteerd en niet dwingend genoeg. Nu eens een stukje kunstbeschouwing, dan weer wat restauratiewerkzaamheden of een zakelijke bespreking waarbij Huystee niet aanwezig mag zijn; het is los zand dat je op een verkeerde manier doet verlangen naar het echte werk.' Twee sterren.

Still uit Jheronimus Bosch.

De kracht van Bosch' schilderijen is ook iets dat de recensent van NRC noemt. Deze is in tegenstelling tot Toma zeer te spreken over Jheronimus Bosch, Touched by the Devil. 'Tussen de speurende wetenschappers zijn steeds de prachtige schilderijen van Jheronimus Bosch in beeld. Niet zo maar een beetje vergroot, maar vaak van heel dichtbij. Dat op een bioscoopscherm zien is een ervaring die deze documentaire optilt van 2 naar 4 ballen.'

VPRO Cinema geeft de docu twee sterren: 'Met de modernste technieken worden beroemde doeken bekeken en al dan niet toegeschreven aan de oude meester. Dat levert af en toe spannende momenten op (bijvoorbeeld in Madrid, waar de conservatrice niets wil weten van die nieuwe wetenschap en wel voelt of een doek van 'El Bosco' is of niet), maar de film is te braaf en mist ten enenmale de geniale gekte van zijn onderwerp.'

Jheronimus Bosch, Touched by the Devil. Documentaire. Regie: Pieter van Huystee. 87 min., in 10 zalen.

Deze werken van Jheronimus Bosch werden gerenoveerd

Vorig jaar werd wereldwijd gewerkt aan tien restauraties van werken van Jheronimus Bosch. Daarmee was het een van de grootste onderzoeken naar één kunstenaar ooit. Met infraroodbeelden, detailfoto's, eindeloze concentratie en een Conchita Wurst vijhonderd jaar avant la lettre. Lees hier de reportage van Wieteke van Zeil (+).

Tales

Acht jaar lang werd gewerkt aan de zeven losse verhalen over liefde, corruptie, huiselijk geweld en drugsmisbruik. De Iraanse cineast Rakishan Bani-Eternad weigerde een speelfilm te maken, als protest tegen de strenge wetgeving in haar land. In Iran hebben korte films namelijk geen officiële licentie nodig en speelfilms wel. Na het aantreden van de nieuwe regering in 2014 werden de korte films toegevoegd tot één film.

'Zodoende werd Tales een estafetteloop door Teheran, verspringend van het ene personage naar het andere' zegt Volkskrant-recensent Kevin Toma. 'De taxichauffeur (Mohammadreza Forootan) uit de beginscène geeft als het ware het stokje door aan zijn moeder Touba (Golab Adineh), die naar een overheidsbureau gaat om te klagen over haar achterstallige loon. De aldaar reeds uren wachtende man (Mehdi Hashemi) die Touba helpt bij het schrijven van een brief, heeft op zijn beurt het nodige te stellen met zijn verzekeringsmaatschappij.'

Toma is buitengewoon positief over Tales en geeft dit schrijnende drama vier sterren. 'Sommige personages in Tales zijn wat karikaturaal en andere na hun flitsoptreden snel vergeten', zegt Volkskrant-recensent Kevin Toma. 'Maar al met al is Tales een evenwichtig gecomponeerd, somber mozaïek van de Iraanse maatschappij, waar alleen menselijk contact nog voor lichtpuntjes zorgt.'

VPRO Cinema noemt Tales een fraai pleidooi tegen censuur. 'Het schept bovendien een gelaagd beeld van de talloze problemen in de moderne Iraanse samenleving. Niet alle vignetten, die veelal voortborduren op eerdere films van Bani-Eternad, zijn echter even sterk.' Drie sterren.

De recensent van dagblad Trouw is het minst positief over Tales, en vindt met name dat de personages niet genoeg uitgediept worden. 'Deze mozaïekfilm, waarin verschillende verhalen aan elkaar worden geregen, biedt zicht op de Iraanse samenleving, waarin mensen gebukt gaan onder armoede, bureaucratie en analfabetisme', maar door het grote aantal snapshots blijven de karakters te mager.' Twee sterren.

Tales. Regie: Rakhshan Bani-Etemad Met: Golab Adineh, Baran Kosari, Mohammadreza Forootan, Mehdi Hashemi, e.a. 88 min., in 9 zalen.

'Het gaat er niet om of je een mannelijke of vrouwelijke filmmaker bent'

Rakishan Bani-Eternad wordt ook wel Iran’s belangrijkste vrouwelijke filmmaker genoemd. ‘Binnen de Iraanse filmwereld ligt het probleem ligt niet binnen sekse, of je een man of vrouw bent. Het probleem ligt binnen het onderwerp dat je aansnijdt. Het maken van films is het echte probleem, niet wie ze maakt.’ Lees hier het interview dat The Huffington Post met haar had.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden