Tips Kinderboekenweek

Wat te kopen tijdens de Kinderboekenweek? Dit zijn de onvergetelijke boeken van nú

Wat koop je voor je kind als je wat anders wilt dan de populaire auteurs of de klassiekers die je zelf vroeger las? Wie schrijven de onvergetelijke boeken van nú? Eén ding is duidelijk: de beste hedendaagse schrijvers hebben lak aan grenzen.

Beeld Martyn F. Overweel

Voorlezen

Tussen de klassiek vormgegeven zoekboeken met eindeloos veel kriebelige details vallen dit jaar de illustratoren op die het met minder middelen proberen te doen. De Deense illustrator Ingela P.  Arrhenius maakt strakke oogpakkers met doordacht gestileerde vormen in knap contrasterende pastelkleuren. Haar boeken en posters vallen op zonder te schreeuwen. De winkelstraat is een leporello-flapjesboek. Je kunt het uitvouwen en als een gevelrij om je heen zetten.

Een stap verder gaat de Canadese minimalist Jon Klassen, die in een trilogie over een driehoek, een vierkant en een cirkel laat zien dat ook eenvoudige geometrische vormen gevoel voor humor kunnen hebben. De hardwerkende hoofdpersoon van Vierkant raakt danig in de war van zijn ronde vriendin. Het boek heeft niet eens letters op het omslag: het ís zijn eigen titel.

Dat strakheid en uitbundigheid samen kunnen gaan, laat de Vlaming Leo Timmers zien in Aap op straat, waarin eindeloos veel dieren in bij hun persoonlijkheid passende auto’s in de file staan. Een jonge aap gaat bij iedereen op bezoek. Timmers lijnen en kleuren zijn zo trefzeker dat je nooit het gevoel hebt dat er een te veel staat.

Hét voorleesboek van de Kinderboekenweek is Laat een boodschap achter in het zand. Bibi Dumon Tak, die afgelopen week voor haar hele oeuvre de Theo Thijssen-prijs kreeg, experimenteert met het non-fictiegedicht. Voor wie vreest dat dit een wel erg krampachtige manier is om kennis over te brengen: de schrijfster heeft juist een uitdagende, scherpe humor gevonden die in haar eerdere boeken ontbreekt.

Elk gedicht heeft een andere vorm. Het varken en het wilde zwijn hebben een Whatsapp-gesprek. De laatste Pyrenese steenbok krijgt een overlijdensadvertentie. De dikdik interviewt het nijlpaard over vooroordelen. De Kaapse buffel maakt reclame voor avontuur: ‘Waar wij zijn, is het gegarandeerd onveilig; tweede aanval gratis, als u nu boekt.’

Ingela P. Arrhenius en Jonathan Emmett De winkelstraat Gottmer 14,99 (****) Vanaf 3 jaar
Mac Barnett en Jon Klassen Vierkant Gottmer 14,99 (****) Vanaf 5 jaar
Leo Timmers Aap op straat Querido 14,99 (*****) Vanaf 3 jaar
Bibi Dumon Tak en Annemarie van Haeringen Laat een boodschap achter in het zand Querido 15,99 (*****) Vanaf 5 jaar

Zelf lezen

Er is in Nederland al twintig jaar maar één geweldige manier om met zelf lezen te beginnen en dat is met de avonturen van Vos en Haas. Het vriendenpaar viert dit jubileum met Feestboek. Piep, Tok en Iek zijn op bezoek, maar echt gezellig is het in eerste instantie niet: Iek zit in z’n eentje onder een boom en kijkt naar een ding dat ‘ping’ zegt. Knap hoeveel humor Sylvia Vanden Heede kwijt kan in woorden van één lettergreep.

Als het na enig oefenen tijd wordt voor het eerste echte boek, dan is daar het sprookjesachtige schrijversdebuut van illustrator Annet Schaap, die vorig jaar verraste met Lampje. Ze won er al de Nienke van Hichtum-prijs, de Woutertje Pieterse Prijs mee en is komende week de meest serieuze kanshebber op een Gouden Griffel. Waarom? Een zielige en toch stoere hoofdpersoon, een dan weer wel, dan weer niet eng monster, zeemeerminnen en piraten, meeslepend verteld én geïllustreerd: dit boek heeft echt alles.

Wie toch liever over het alledaagse schoolleven leest, zou het stiekem toch niet zo alledaagse Zeb eens moeten proberen, van Gideon Samson. Op een dag zit er een zebra in de klas, maar niemand lijkt dat gek te vinden. Ozzie gaat een grap kopen om indruk te maken op zijn vriendinnetje, maar vindt de goede te duur. Er wordt een demonstratie georganiseerd omdat het huilen is afgeschaft. De juf verklaart dat 2+2 voortaan 5 is. De gestileerde vormgeving van nieuwkomer Joren Joshua, in zwart en oranje, valt op.

Kevin Crossley-Holland en illustrator Jeffrey Alan Love laten ook al op het omslag van het stoer en eigenwijs ontworpen Noorse mythen: over Odin, Thor en Loki zien dat er niets stoffigs is aan mythologie. De godenverhalen van de Vikings, vol moord en doodslag, listen en streken, overspel en drama, zijn net zo meeslepend als een Netflix-serie.

Annet Schaap Lampje Querido 16,99 (*****) Vanaf 9 jaar, voorlezen kan eerder
Gideon Samson en Joren Joshua Zeb Leopold 15,99 (*****) Vanaf 9 jaar
Sylvia Vanden Heede en Thé Tjong-Khing Feestboek Lannoo 14,99 (****) Vanaf 6 jaar
Kevin Crossley-Holland en Jeffrey Alan Love Noorse mythen: over Odin, Thor en Loki Lemniscaat 27,95 (*****) Vanaf 9 jaar, voorlezen kan eerder

Doorlezen

Voor de meer ervaren lezers staat een relatief jonge generatie klaar, met auteurs als Simon van der Geest, Gideon Samson, Dirk Weber en Anna Woltz. Die bouwen boeiende en eigentijdse oeuvres, licht genoeg om lekker in weg te dromen, en scherp genoeg om aan het denken te zetten.

Interessant is bijvoorbeeld de nieuwe jeugdroman Naar de rand van de wereld van Dirk Weber, die in de nabije toekomst speelt. Na een grote crisis leven mensen weer in dorpen, zonder techniek. Kennis is verboden. Wie toch kennis verzamelt en deelt, wordt vreselijk gestraft. Een groep tieners gaat op zoek naar vrijheid.

Schoolschrijver Arend van Dam produceert in een hoog tempo aardige en onderhoudende geschiedenisboeken. In het verrassend persoonlijke De reis van Syntax Bosselman duikt hij een keer wat dieper, met het indringende verhaal van een Surinaamse plantageslaaf die in 1883 tijdens de Wereldtentoonstelling naar Nederland wordt gehaald.

Taalliefhebbers kunnen hun lol op met de compleet ontspoorde nieuwe dichtbundel van Ted van Lieshout. In Ze gaan er met je neus vandoor houdt de dichter het vanwege liefdesverdriet al na één gedicht voor gezien. Zijn steeds kwaaiere publiek gaat zelf maar een boek maken. Uiteindelijk krijgen zelfs de letters ruzie met elkaar. Proza of poëzie? Zoek het zelf maar uit.

Frisser dan Katvis, de nieuwe jeugdroman van Tjibbe Veldkamp, krijgen we het niet. De Groningse tiener Ate heeft op school geen vrienden, maar appt dagelijks met zijn Brusselse vriend Baptiste, die hij op internet heeft leren kennen. Als Baptiste om geld begint te vragen, stuurt hij dat natuurlijk. Als Baptiste vertelt dat hij zijn telefoon gaat verkopen, besluit Ate hem zijn oude te gaan brengen. In Brussel krijgt hij een criminele bende achter zich aan én een pittige vriendin met een kip die Beyoncé heet. Katvis is ook nog eens een van de mooist vormgegeven kinderboeken van dit moment.

Arend van Dam De reis van Syntax Bosselman Van Holkema & Warendorf 15,99 (****) Vanaf 10 jaar
Ted van Lieshout Ze gaan er met je neus vandoor Leopold 14,99 (*****) Vanaf 11 jaar
Dirk Weber Naar de rand van de wereld Querido 14,99 (****) Vanaf 11 jaar
Tjibbe Veldkamp Katvis Querido 15,99 (*****) Vanaf 13 jaar

Kinderboekenweek over vriendschap

Op woensdag 3 oktober gaat de 64ste Kinderboekenweek van start, over het thema vriendschap. Het Kinderboekenweekgeschenk De eilandenruzie van Jozua Douglas ligt gratis klaar voor iedereen die voor 10 euro kinderboeken koopt. Het Prentenboek van de Kinderboekenweek, Kom erbij van Milja Praagman, is voor € 6,95 te koop. Tijdens het Kinderboekenbal, op 2 oktober, wordt bekend wie de Gouden Griffel wint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.