Achtergrond

Wat te doen met de tsunami aan voorstellingen? Drie spelers in het veld van het gesloten theater vertellen

Nu de theaters nog zeker tot begin maart dicht zijn, ontstaat een enorm overschot aan voorstellingen voor het seizoen 2021-22. Een nijpend probleem voor theatermakers, impresariaten en theaters. Veel voorstellingen die vorig jaar werden geannuleerd, zijn doorgeschoven en moeten alsnog worden gespeeld.

Drie posters van voorstellingen die zijn uitgesteld. Beeld
Drie posters van voorstellingen die zijn uitgesteld.

Daarnaast zijn er veel nieuwe producties gemaakt of in voorbereiding, omdat de nieuwe vierjarige subsidieronde is ingegaan. Met name het Fonds voor de Podiumkunsten heeft de vele aanvragen ruimhartig gehonoreerd, en al die makers zijn enthousiast aan de slag gegaan.

Het gevolg: een tsunami aan voorstellingen. De grote vraag is of en waar die straks te zien zullen zijn.

De regisseur/acteur: Jeroen De Man

‘Ik zou de komende vier jaar enkele voorstellingen bij het Nationale Theater in Den Haag maken, maar door het doorschuiven van andere voorstellingen daar, gaat dat niet door. Natuurlijk is dat voor mij persoonlijk een teleurstelling, zeker omdat ik de afgelopen jaren afwisselend in Den Haag en bij Oostpool in Arnhem een ontwikkelingstraject als regisseur heb doorlopen.

‘Nu dat is afgerond, wil ik doorpakken. Maar ik begrijp het ook: toen vorig jaar alles op slot moest, stonden bij HNT drie megaproducties klaar: Leedvermaak, Trojan Wars en Erik of het klein insectenboek. Die gaan straks uiteraard voor.

‘Maar goed: ik ben van nature een optimist, en zie ook de positieve kanten van de gekke situatie. Ik ben aan het herbronnen en denk na over nieuwe projecten. Ik realiseer me dat het aansluiten is in de rij van producties en plannen van de collega’s. Ik geef het je te doen hoor, en eigenlijk is het een ramp, voor mij en voor elke andere theatermaker met mooie ideeën.

‘Ik zal anders moeten gaan werken: weg van institutionele systemen, in lossere verbanden. Met partners en over onderwerpen waarmee ik mij verwant voel, al dan niet uit het theater. Oftewel: stilte voor de storm. Ik ga deze periode aangrijpen om mij voor te bereiden op een revolutie.’

De theaterdirecteur: Marelie van Rongen, Toneelschuur Haarlem

‘Het is een bijna onmenselijke taak om voor het seizoen 2021-22 zo vaak nee te moeten verkopen aan groepen en makers die graag bij ons willen spelen en dat normaal gesproken ook altijd konden. Pijnlijk, maar het is niet anders: het aanbod is vele malen groter dan gewoonlijk. Wij hebben hier twee zalen, maar ook al zou je er tien bij bouwen, is het nog maar de vraag of het daar dit najaar al publiek voor is. Ik denk dat mensen veel zin hebben om weer te komen, maar het is toch afwachten wat er tegen die tijd kan en mag.

‘Als Toneelschuur Producties maken wij zelf ook voorstellingen, en hebben we in deze lockdown pijnlijke keuzes moeten maken. Het Zuiden in regie van Olivier Diepenhorst kwam vlak voor de première stil te liggen. We moesten besluiten die niet door te schuiven, want dan stapelt het aanbod zich alleen maar op. Kasimir en Karoline, dat Nina Spijkers zou regisseren, is wel doorgeschoven, maar komt in plaats van een andere voorstelling die ze bij ons zou maken.

‘Kortom: theatermakers moeten vooral nieuw en spannend werk blijven programmeren, gezelschappen en makers moeten keuzen maken en dus ook durven schrappen. Anders lopen we elkaar straks allemaal voor de voeten.’

De verkoper: Marloes Marinussen - creatief producent/partner Theaterzaken Via Rudolphi

‘Wij bieden voor het seizoen 2021-22 een pakket van 23 producties aan en op dit moment zijn wij volop aan het verkopen. Maar het klopt: vooral komend najaar zijn er grote problemen, omdat veel voorstellingen daarnaartoe verschoven zijn en er voor iets nieuws minder plek is.

‘Je zou kunnen zeggen: stop met nieuwe producties maken, maar produceren is een langdurig en zorgvuldig proces. Bovendien willen theatermakers juist nu nieuw materiaal ontwikkelen en geef ze eens ongelijk. Wel hebben wij met onze mensen besproken dat het slimmer is voor komend seizoen niet verschillende, maar één nieuwe voorstelling te maken voor de theaterzaal.

‘Intussen hebben we een prachtig, gevarieerd aanbod klaarstaan. We horen weleens dat theaters in deze onzekere tijd veiliger programmeren, maar die ervaring hebben wij niet. Er is nog steeds behoefte aan avontuurlijk theater. Voor onze eigen ‘gesneuvelde’ producties zoeken we naar alternatieven.

‘Zo zou de voorstelling Desiree van Magne van den Berg met René van ’t Hof al twee keer in première zijn gegaan en moest dat twee keer worden uitgesteld. Daarvoor hebben we nu een aanvraag ingediend bij de NPO. Dat zou namelijk een geschikte voorstelling zijn om te verfilmen en uit te zenden.’

Teleurstelling

Concertzalen, theaters en musea zijn teleurgesteld over de routekaart van het kabinet voor een stapsgewijze ontmanteling van de lockdown als de coronabesmettingen afnemen. Het plan van begin februari biedt ‘nog weinig soelaas’. De sector rekent op meer maatwerk. Zo is het belangrijk dat de capaciteit van een zaal afhangt van de grootte en niet voor alle theaters en bioscopen wordt gelijkgeschakeld op vijftig of honderd bezoekers. In zalen met duizend stoelen passen op anderhalve meter afstand immers meer dan honderd bezoekers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden