Wat schijft dat?

WIE EEN cd-schijfje wil maken kan dat al doen voor 35 cent. Geen wonder dus dat je cd's tegenwoordig zo vaak cadeau krijgt bij een tijdschrift....

Wat veel mensen niet weten is dat daarbovenop nog een klein bedrag moet worden overgemaakt aan de uitvinders. Dat zijn Philips en Sony. Voor elke cd die wordt gemaakt, krijgen zij drie dollarcent, iets meer dan zes guldencent. Lees maar na op www.licensing.philips.com.

Het bedrag lijkt niet hoog, maar bedenk dan eens dat dit jaar circa negen miljard cd-schijfjes worden gemaakt.

'Er worden jaarlijks alleen al vijf miljard muziek-cd's verkocht. En daarnaast zijn er cd-roms voor computers en video-cd's', zegt Leon Giesen, de financieel directeur van Toolex International, een van de grootste fabrikanten van cd-productiemachines ter wereld, gevestigd in Veldhoven.

Dus: zes cent maal negen miljard is 540 miljoen gulden. Jaar in, jaar uit. Te verdelen onder de uitvinders. Welk deel voor Philips is, en welk deel voor Sony, houden de twee concerns al jaren geheim. Maar analisten weten dat Philips met het merendeel van de buit naar huis gaat. 'Philips krijgt zo'n 75 procent, en Sony 25 procent', zegt Corneille Couwenberg van ABN Amro.

Dat zou betekenen dat Philips jaarlijks 405 miljoen gulden opstrijkt van een technologie die bijna twintig jaar geleden werd gelanceerd. Het is zelfs honderd miljoen meer, omdat ook apparaten worden belast, zo meldden betrouwbare bronnen bij Philips, en dat is een leuk bedrag, zelfs voor een concern met een jaaromzet van 67 miljard gulden. Licentie-inkomsten kunnen worden gezien als pure winst. De kosten zijn immers al lang geleden gemaakt.

Het is helemaal een leuk bedrag als je het vergelijkt met de winst van Philips. In 1998 bedroeg de nettowinst uit doorlopende activiteiten 1,2 miljard gulden.

Was het maar zo simpel.

Natuurlijk staan er kosten tegenover deze licentieinkomsten. Technologie pluk je niet van de bomen, daarin moet zwaar worden geïnvesteerd. Vorig jaar besteedde Philips 4,5 miljard gulden aan onderzoek en ontwikkeling. Dat onderzoek leverde twee jaar geleden de introductie op van de digitale versatiele disk, ofwel dvd, de opvolger van de cd.

Dat is net op tijd, want over twee jaar loopt de licentie-periode voor muziek-cd-technologie in Europa af. Later volgen andere continenten. Daarna krijgen Philips en Sony geen stuiver meer. Philips en Sony hopen dat de dvd-markt in 2001 zo volwassen is geworden dat de verloren inkomsten uit cd-licenties worden goedgemaakt door nieuwe dvd-patenten.

De aantallen zijn nog niet vergelijkbaar, maar dvd groeit snel, zegt Giesen. 'Dvd gaat veel harder dan verwacht. Dit jaar worden 200 miljoen schijven verkocht en in 2001 zijn dat er naar verwachting 800 miljoen.'

Dat ziet er dus goed uit. Jammer voor Philips is echter dat het deze keer een minder vooraanstaande uitvinder is geweest. Voor dvd hebben geen twee, maar tien bedrijven octrooien geleverd, waarvan een belangrijk deel komt van het Japanse Pioneer, de uitvinder van de Laserdisc. Philips ontvangt naar schatting 45 procent van de dvd-licentie-inkomsten.

Dat wordt echter weer goedgemaakt door iets hogere licentie-afdrachten voor dvd-technologie (10 guldencent per geproduceerde dvd-schijf, tegenover 6 cent voor een cd-schijf). Philips verdient dus nog steeds 4,5 cent per schijf, maar de aantallen zijn wel minder. Achthonderd miljoen dvd's betekent voor Philips een inkomstenbron van slechts 36 miljoen gulden. Dat is veel minder dan de 500 miljoen die het concern nu opstrijkt aan zijn cd-octrooien.

Er breken dus magere jaren aan, tenzij Philips andere inkomstenbronnen aanboort. En dat is precies wat het bedrijf doet. Het probeert samen met Sony een 'super audio-cd' in de markt te zetten die de tegenhanger moet vormen van dvd-audio.

En dan is er de cd-recorder en cd-rewritable (cd-r en cd-rw), dat Philips verkiest boven Minidisk van Sony. Opnieuw technologie die voortbouwt op eigen onderzoek en waarvan drie miljard schijven worden verkocht in 2001. Bovendien is er nog digitale televisie dat zwaar leunt op Philips-patenten.

Het geld rolt straks over verschillende schijven binnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden